11 listopada obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości. Tego dnia w 1918 roku, po 123 latach zaborów, Polska zaczęła odzyskiwać realną samodzielność polityczną. Data ma znaczenie symboliczne, ale warto pamiętać, iż powrót Polski na mapę Europy był procesem, a nie jednym wydarzeniem dokonanym w ciągu jednego dnia.
W 1795 roku, po trzecim rozbiorze, Polska przestała istnieć jako niezależne państwo. Jej ziemie znalazły się pod panowaniem Rosji, Prus i Austrii. Przez kolejne pokolenia Polacy żyli w trzech różnych państwach, z odmiennymi prawami, językami urzędowymi i systemami szkolnymi. Podejmowano próby odzyskania wolności – m.in. podczas powstań narodowych – ale równie ważne były codzienne działania: nauka języka polskiego, rozwijanie kultury, praca społeczna i troska o zachowanie własnej tożsamości.
Sytuację zmieniła I wojna światowa. Państwa zaborcze znalazły się po przeciwnych stronach konfliktu i stopniowo słabły. W tym czasie polscy politycy, działacze społeczni i żołnierze wykorzystywali pojawiającą się szansę na odbudowę państwa. istotną rolę odegrali między innymi Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski oraz tysiące mniej znanych osób – żołnierzy, nauczycieli, urzędników i mieszkańców miast oraz wsi.
11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę nad wojskiem. Tego samego dnia podpisano rozejm kończący walki na froncie zachodnim I wojny światowej. Kilka dni później Piłsudski przejął również władzę cywilną. Polska nie była jednak wtedy w pełni ukształtowanym i bezpiecznym państwem: trzeba było stworzyć administrację, armię, wspólne prawo i szkolnictwo, a także wywalczyć oraz ustalić granice.
Dlatego 11 listopada nie jest wyłącznie rocznicą jednego politycznego aktu. To okazja, by spojrzeć na niepodległość jako na wspólny wysiłek wielu ludzi i wielu środowisk. Warto też pamiętać, iż odzyskanie wolności nie zakończyło wszystkich problemów. II Rzeczpospolita musiała zmierzyć się z dużymi różnicami gospodarczymi między dawnymi zaborami, konfliktami o granice oraz trudną sytuacją międzynarodową.
Dla współczesnych uczniów to święto może być przede wszystkim pytaniem o odpowiedzialność za wspólnotę. Patriotyzm nie musi oznaczać wielkich słów. Może wyrażać się w uczciwym korzystaniu z wolności, zainteresowaniu historią, szacunku wobec innych oraz w dbaniu o miejsce, w którym żyjemy – szkołę, miasto i kraj.
Narodowe Święto Niepodległości ustanowiono ustawą z 23 kwietnia 1937 roku. W 1945 roku władze komunistyczne je zniosły, ustanawiając Narodowe Święto Odrodzenia Polski obchodzone 22 lipca. Obchody 11 listopada przetrwały jednak poza oficjalnym kalendarzem państwowym. Święto przywrócono ustawą z 15 lutego 1989 roku pod nazwą Narodowe Święto Niepodległości.
Dziś 11 listopada pozostaje dniem pamięci, ale także spokojnej refleksji nad tym, iż wolność nie jest dana raz na zawsze.



















