W Polsce Alibaba kojarzy się głównie z możliwością taniego kupowania towarów hurtowych bezpośrednio od chińskich producentów za pośrednictwem platformy założonej pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku. W świadomości wielu polskich konsumentów silnie funkcjonuje również niezwykle popularny serwis dropshippingowy i detaliczny AliExpress, z którego codziennie zamawiane są tysiące drobnych paczek.
Jednak współczesna Alibaba Group to znacznie więcej niż tylko internetowy bazar.
To potężny, wielonarodowy konglomerat technologiczny, który przeszedł niezwykłą ewolucję i dziś operuje w obszarach tak różnorodnych jak zaawansowana inteligentna logistyka, chmura obliczeniowa, płatności mobilne, cyfrowa rozrywka, sztuczna inteligencja, a choćby projektowanie i produkcja własnych mikroprocesorów.
Od skromnych początków do technologicznego imperium
Historia Alibaby to gotowy scenariusz na film. Rozpoczęła się 28 czerwca 1999 roku w niewielkim mieszkaniu w mieście Hangzhou. To właśnie tam Jack Ma, nauczyciel języka angielskiego, wraz z grupą siedemnastu przyjaciół i studentów stworzył koncept serwisu internetowego Alibaba.com. Platforma miała w założeniu łączyć małych i średnich chińskich producentów z zagranicznymi nabywcami hurtowymi, wpisując się w model biznesowy B2B (business-to-business). Szybki sukces i rosnące zapotrzebowanie na chińskie towary pozwoliły na pozyskanie strategicznych inwestycji od takich globalnych graczy jak Goldman Sachs czy japoński SoftBank.
Firma gwałtownie zrozumiała, iż aby zdominować rynek i przetrwać, musi rozwijać się w wielu kierunkach jednocześnie. Kiedy w 2003 roku amerykański gigant eBay próbował wejść do Chin, Jack Ma potraktował to jako wyzwanie. Powołał do życia platformę Taobao, obsługującą handel detaliczny (C2C). Oferując darmową rejestrację i brak prowizji od transakcji, Taobao w krótkim czasie wypchnęło eBaya z chińskiego rynku. Niedługo potem, w 2004 roku, narodził się system płatności Alipay, który genialnie rozwiązał problem braku zaufania między kupującymi a sprzedającymi w chińskim internecie, oferując mechanizm depozytowy (escrow). Kolejne lata to pasmo sukcesów, przejęć i fuzji (m.in. inwestycja Yahoo!), zwieńczone w 2014 roku historycznym debiutem giełdowym (IPO) na nowojorskiej giełdzie, który przyniósł firmie rekordowe 25 miliardów dolarów. Dziś Alibaba to gigant, który zatrudnia ponad 120 tysięcy pracowników.
Współczesna struktura: Główne dywizje i spółki zależne
W ostatnich latach Alibaba Group przeszła bardzo głęboką restrukturyzację. Zrezygnowano z dawnego modelu “1+6+N” na rzecz czterech głównych, skonsolidowanych dywizji biznesowych. Ten krok miał na celu zapewnienie większej przejrzystości, synergii i efektywności operacyjnej w obliczu rosnącej konkurencji.
Poniższa ilustracja oraz tabela przedstawiają aktualny podział biznesowy holdingu:
| Nazwa dywizji / spółki | Główny obszar działalności | Kluczowe platformy i marki |
| Alibaba China E-commerce Group | Krajowy handel elektroniczny i usługi lokalne | |
| Alibaba International Digital Commerce (AIDC) | Międzynarodowy handel detaliczny i hurtowy |
|
| Cloud Intelligence Group | Chmura obliczeniowa, sztuczna inteligencja, półprzewodniki |
|
| All Others (Pozostałe) | Logistyka, rozrywka, media, zdrowie i innowacje |
|
Należy również koniecznie wspomnieć o Ant Group, potężnej spółce powiązanej, w której Alibaba Group posiada 33% udziałów. To właśnie Ant Group jest operatorem wspomnianego wcześniej Alipay – największego na świecie systemu płatności mobilnych, który z czasem ewoluował w gigantyczną platformę cyfrowych usług finansowych, oferującą ubezpieczenia, pożyczki i produkty inwestycyjne.
Na czym dziś najwięcej zarabia grupa?
Mimo ogromnej dywersyfikacji i wchodzenia w nowe branże, absolutnym fundamentem finansowym Alibaby pozostaje handel elektroniczny na potężnym rynku chińskim. Dywizja Alibaba China E-commerce Group wciąż generuje lwią część całkowitych przychodów, które w roku fiskalnym 2025 wyniosły około 996 miliardów juanów (czyli ponad 137 miliardów dolarów amerykańskich). Zyski te napędzane są głównie przez opłaty za marketing i reklamę od sprzedawców, prowizje na platformach Taobao i Tmall, a także rosnącą bazę lojalnych subskrybentów programu 88VIP, która przekroczyła już 59 milionów użytkowników.
Jednakże najszybciej rosnącym, najbardziej rentownym w ujęciu marżowym i zdecydowanie najbardziej perspektywicznym segmentem jest w tej chwili Cloud Intelligence Group. W ostatnich raportach kwartalnych przychody z usług chmurowych rosły w tempie sięgającym 36% rok do roku, a produkty ściśle powiązane ze sztuczną inteligencją notują trzycyfrowe wzrosty. To właśnie usługi B2B w zakresie infrastruktury cyfrowej, wynajmu potężnej mocy obliczeniowej oraz udostępniania zaawansowanych modeli językowych stają się nowym motorem napędowym zysków całego holdingu, kompensując nieco wolniejszy wzrost na dojrzałym rynku e-commerce.
Inwestycje i plany na pięciolatkę 2026-2030
Patrząc w przyszłość na strategiczną pięciolatkę 2026-2030, Alibaba Group przyjęła doktrynę określaną jako “User first, AI-driven” (Przede wszystkim użytkownik, napędzani przez AI).
Zarząd firmy, z CEO Eddiem Wu na czele, postawił sobie niezwykle ambitny cel: osiągnięcie 100 miliardów dolarów rocznego przychodu z samej chmury i sztucznej inteligencji w ciągu najbliższych pięciu lat.
Aby to zrealizować, firma inwestuje gigantyczne środki w rozwój własnych wielkich modeli językowych (LLM) z rodziny Qwen. Modele te, takie jak wprowadzony niedawno Qwen3.5, stają się jednymi z najpopularniejszych rozwiązań open-source na świecie. Są one głęboko integrowane ze wszystkimi usługami grupy – od asystentów zakupowych na Taobao, przez wsparcie dla biznesu w komunikatorze DingTalk, aż po narzędzia do generowania wideo i analizy danych. W 2026 roku utworzono nową jednostkę Alibaba Token Hub (ATH) oraz Wukong Business Unit, których zadaniem jest komercjalizacja AI i dostarczanie rozwiązań “Model-as-a-Service” (MaaS) dla przedsiębiorstw na całym świecie. Równolegle, spółka T-Head rozwija autorskie procesory (w tym akceleratory AI, takie jak Hanguang, oraz układy oparte na otwartej architekturze RISC-V), co ma docelowo uniezależnić Alibabę od zewnętrznych, zachodnich dostawców sprzętu i znacznie obniżyć koszty utrzymania potężnych centrów danych.
Dowiedz się więcej:
Alibaba łamie bariery: procesor Xuantie C950 i rewolucja w architekturze RISC-V
Drugim filarem inwestycyjnym jest globalizacja handlu i inteligentnej logistyki. Dywizja AIDC otrzymuje ogromne wsparcie finansowe, aby skuteczniej konkurować na rynkach międzynarodowych z takimi rywalami jak Amazon czy Temu. Z kolei rozwój sieci Cainiao ma w niedalekiej przyszłości zagwarantować dostawę dowolnego produktu z Chin w każde miejsce na świecie w czasie krótszym niż 72 godziny, co wymaga potężnych nakładów na automatyzację, centra dystrybucyjne i technologie śledzenia przesyłek.
Jack Ma: Co dziś robi założyciel Alibaby?
Wielu analityków i komentatorów z uwagą śledzi losy Jacka Ma. Założyciel firmy w 2019 roku zrezygnował z funkcji prezesa zarządu, a pod koniec 2020 roku, po otwartym konflikcie z chińskimi regulatorami finansowymi (który skutkował m.in. wstrzymaniem głośnego debiutu giełdowego Ant Group), niemal całkowicie zniknął z życia publicznego. W mediach zachodnich plotkowano choćby o jego rzekomym aresztowaniu lub całkowitym “upadku”.
Te doniesienia okazały się jednak mocno przesadzone. Jack Ma pozostaje jednym z największych indywidualnych udziałowców Alibaba Group (posiada ok. 4% akcji) i choć nie zarządza już firmą operacyjnie, jego głos jako założyciela i wizjonera wciąż ma znaczenie strategiczne. Co więcej, na przełomie 2025 i 2026 roku rynki obiegła informacja, iż Ma wspólnie z obecnym prezesem grupy, Josephem Tsaiem, nabyli pakiety akcji spółki za setki milionów dolarów, co odebrano jako silny wyraz zaufania do nowej strategii firmy opartej na AI.
Obecnie Jack Ma poświęca swój czas i potężne zasoby finansowe (aktualnie jego majątek szacowany jest na ok. 29 mld USD) na zupełnie nowe przedsięwzięcia, zgodne z jego osobistymi pasjami. Jego głównym zainteresowaniem stała się nowoczesna, szeroko pojęta produkcja rolno-spożywcza oraz innowacyjne technologie rolnicze (agritech). Miliarder odbył w ostatnich latach liczne podróże badawcze do Japonii, Tajlandii czy Holandii, gdzie zgłębiał tajniki zrównoważonego rybołówstwa, hodowli tuńczyka i innowacyjnych upraw szklarniowych. Intensywnie inwestuje w startupy zajmujące się technologiami w rolnictwie, widząc w tym sektorze ogromny potencjał do modernizacji chińskiej wsi i poprawy jakości żywności.
Drugim, niezmiennie ważnym dla niego obszarem działalności jest edukacja, co nie dziwi u byłego nauczyciela. Poprzez swoją fundację (Jack Ma Foundation) od wielu lat wspiera finansowo i szkoleniowo nauczycieli wiejskich z najbardziej odległych regionów Chin. W swoich najnowszych wystąpieniach z początku 2026 roku, Ma gorąco apelował o głęboką reformę edukacji. Podkreślał, iż w nadchodzącej erze sztucznej inteligencji szkoły muszą kategorycznie odejść od nauki pamięciowej i schematycznego rozwiązywania testów.
Zamiast konkurować z maszynami w obliczeniach i zapamiętywaniu, edukacja powinna skupić się na rozwijaniu w dzieciach kreatywności, wyobraźni i wrodzonej ciekawości, ucząc je zadawania tysięcy dobrych pytań, a nie tylko udzielania jednej poprawnej odpowiedzi.
Reasumując…
Alibaba Group u progu drugiej połowy trzeciej dekady XXI wieku to organizacja znacznie bardziej dojrzała, zrestrukturyzowana i precyzyjnie sfokusowana na technologiach jutra niż jeszcze dekadę temu. Choć handel detaliczny pozostaje jej głównym żywicielem, to odważne inwestycje w sztuczną inteligencję, globalną chmurę obliczeniową i autorskie mikroprocesory wyznaczają jej ścieżkę rozwoju na obecną pięciolatkę. Z kolei jej legendarny założyciel, Jack Ma, choć trzyma się z dala od blasku fleszy i codziennego zarządzania korporacją, kontynuuje swoją życiową misję zmieniania świata – tym razem z poziomu zrównoważonego rolnictwa i reformy wiejskiej edukacji.
Źródła:
- Raporty finansowe i komunikaty prasowe Alibaba Group Holding Limited (wyniki kwartalne i roczne, FY2025/2026).
- “Alibaba undergoes another restructuring – What’s changed?”, Dao Insights, sierpień 2025.
- “‘Teach our children well’: Jack Ma urges changes to China’s rural education in AI era”, South China Morning Post, styczeń 2026.
- “Alibaba Reports Solid Progress in AI + Cloud on the Strength of Its Full-Stack Capabilities”, alibabagroup.com, marzec 2026.
- Hasła “Alibaba Group” oraz “Jack Ma”, Wikipedia (wersja angielska, stan na marzec 2026).
- Analizy i artykuły z portali finansowych Reuters, Yahoo Finance oraz Bloomberg (dotyczące struktury udziałów, inwestycji w AI i T-Head, lata 2025-2026).
Leszek B. Ślazyk
e-mail: kontakt@chiny24.com
