W sierpniu 2025 roku, podczas prac konserwatorskich prowadzonych w katedrze św. Apostołów Piotra i Pawła w Legnicy, odnaleziono kapsułę czasu, a w niej pergaminowy dokument z 18 lipca 1650 roku. Uznano, iż to jedno z najstarszych tego typu znalezisk w kapsułach czasu w świecie...
Tymczasem pergaminowy dokument, odnaleziony 26 lipca 2016 roku podczas prac remontowych brzeskiego ratusza, jest o blisko 80 lat starszy. Umieszczony został w kapsule 13 lipca 1576 roku, w woskowanym worku, w gałce hełmu wieży brzeskiego ratusza. Dokument informuje o prowadzonych w latach 1571-1576 pracach budowlanych oraz wymienia wielu Brzeżan, sprawujących wówczas zaszczytne funkcje. Zawiera też osobiste przesłanie autora, miejskiego sekretarza, do potomności: „Ten, kto kiedykolwiek, po długim czasie, przeczyta to, co zostało napisane, proszę aby westchnął: niech kości Pisarza spoczywają w spokoju. Napisał to Josias Rothermell, ówczesny notariusz z Brzegu, Niechaj wieczny Bóg, przez Swego Jednorodzonego Syna, będzie łaskawy dla niego i dla Was wszystkich.”
Dokument trafił do nowej kapsuły czasu wieży ratuszowej 6 sierpnia 1798 roku.
Uszkodzenie wieży przez uderzenie pioruna w 1822 roku spowodowało, iż trzeba było ją naprawić, a przy tej okazji, 7 listopada tamtego roku, kolejny metalowy pojemnik wypełniono nowymi pamiątkami (medalami, monetami, odznaczeniami) i dokumentami.
Nie były to jedyne kapsuły odnalezione w brzeskim ratuszu. Kolejne umieszczono 6 września 1660 roku w gałkach wież wieńczących zachodnią fasadę ratusza. Trafiono na nie w 1979 roku i przekazano do Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu.
W 2009 roku, podczas remontu, trafiono na metalową kapsułę, schowaną na poddaszu I Liceum Ogólnokształcącego w Brzegu (dawnego Städtische Oberlyzeum) pod mechanizmem zegara. Poza projektami architekta Taeslera, z października 1912 roku, w kapsule umieszczony był m.in. harmonogram prowadzonych prac i gazety z początków XX w. Kolejna kapsuła została odnaleziona w 1999 roku na dachu kasyna oficerskiego tzw. Czerwonych Koszar. Znajdował się w niej dokument, raport z budowy za lata 1897-1898.
Ostatnią brzeską kapsułę, z 1929 roku, odnaleziono w październiku 2024 roku w trakcie remontu wschodniej wieży kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego. W tubie znajdowało się m.in. rękopiśmienne pozdrowienie mistrza dekarskiego Wilhelma Weide i jego cztery fotograficzne wizerunki.
Zawartość kapsuł można dziś zobaczyć w skarbcu brzeskiego ratusza. Zwiedzanie, z przewodnikiem, odbywa się od wtorku do soboty o godz. 9, 12 oraz 15.
Romuald Nowak
