Chyba miłość już minęła – Jesteś najpiękniejszą dziewczyną na całym wydziale – powiedział wtedy, wręczając jej bukiet polnych stokrotek kupionych na bazarku koło metra. Anna zaśmiała się, przyjmując kwiaty. Stokrotki pachniały latem i czymś nieuchwytnie adekwatnym. Darek stał przed nią z tym spojrzeniem człowieka, który dokładnie wie, czego chce. A chciał jej. Na pierwszą randkę zabrał ją do Parku Skaryszewskiego. Przyniósł koc, termos z herbatą i domowe kanapki, które zrobiła jego mama. Siedzieli na trawie do zmierzchu. Anna zapamiętała, jak śmiał się, odchylając głowę do tyłu. Jak dotykał jej dłoni niby przypadkiem, jak patrzył – jakby była jedyną osobą w całej Warszawie. Po trzech miesiącach zabrał ją do kina na francuską komedię, której wprawdzie nie zrozumiała, ale śmiała się razem z nim. Po pół roku – przedstawił rodzicom. Po roku – zaproponował, żeby zamieszkali razem. – I tak śpimy ze sobą każdej nocy – mówił Darek, bawiąc się jej włosami. – Po co płacić za dwa mieszkania? Anna się zgodziła. Nie chodziło o pieniądze. Po prostu świat przy nim nabierał sensu. Ich wynajmowana kawalerka pachniała niedzielnym barszczem i świeżo uprasowaną pościelą. Anna nauczyła się robić jego ulubione kotlety – z czosnkiem i koperkiem, dokładnie tak jak jego mama. Wieczorami Darek czytał jej na głos artykuły z gazet o biznesie i finansach. Marzył o własnej firmie. Anna słuchała z łokciem opartym o podbródek i wierzyła w każde jego słowo. Snuli plany. Najpierw – odłożyć na wkład własny. Potem – własne mieszkanie. Potem samochód. Oczywiście dzieci. Dwójka, chłopiec i dziewczynka. – Wszystko zdążymy – mówił Darek, całując ją w czoło. Anna kiwała głową. Przy nim czuła się nie do zranienia. …Piętnaście lat wspólnego życia zarosło rzeczami, przyzwyczajeniami, codziennymi rytuałami. Mieszkanie na zielonym osiedlu z widokiem na skwer. Kredyt na dwadzieścia lat, który spłacali wcześniej, rezygnując z wakacji i restauracji. Srebrna Toyota pod blokiem – Darek sam wybrał, sam wynegocjował cenę, sam co sobotę polerował maskę na błysk. Dumna fala ciepła rozlewała się po piersi. Wszystko osiągnęli sami. Bez wsparcia rodziców, bez znajomości, bez łutu szczęścia. Pracowali, oszczędzali, zaciskali zęby. Nigdy nie narzekała. choćby gdy była tak zmęczona, iż przysypiała w metrze i budziła się na ostatniej stacji. choćby gdy chciała wszystko rzucić i polecieć gdzieś nad morze. Byli drużyną. Tak mówił Darek i Anna wierzyła. Jego spokój zawsze był na pierwszym miejscu. Anna nauczyła się tej zasady na pamięć, wplotła ją w swoje DNA. Zły dzień w pracy? Przygotowywała kolację, nalewała herbatę, słuchała. Kłótnia z szefem? Głaskała go po głowie i szeptała, iż wszystko się ułoży. Wątpliwości? Zawsze znajdowała adekwatne słowa. – Jesteś moim kotwicą, zapleczem i oparciem – mówił Darek w takich chwilach. Anna się uśmiechała. Być dla kogoś kotwicą – czy to nie jest szczęście? Trudne czasy się zdarzały. Pierwszy raz – po pięciu latach małżeństwa. Firma, w której pracował Darek, zbankrutowała. Przez trzy miesiące siedział w domu, przeglądając ogłoszenia i coraz bardziej posępniejąc. Drugi raz – jeszcze gorzej. Koledzy podłożyli mu dokumenty pod nos, nie tylko stracił pracę – ale jeszcze musiał spłacić duże pieniądze. Musieli sprzedać samochód, żeby uregulować długi. Anna ani razu nie wypomniała mu ani słowem, ani spojrzeniem. Brała dodatkowe projekty, pracowała po nocach, oszczędzała na sobie. Martwiła się tylko o jedno – jak on się trzyma. Czy się nie załamie. Czy nie straci wiary w siebie. …Darek się podniósł. Znalazł nową pracę, choćby lepszą niż wcześniej. Kupili sobie znów srebrną Toyotę. Życie wróciło do normy. Rok temu siedzieli w kuchni, gdy Anna w końcu powiedziała na głos to, o czym myślała od dawna: – Może już czas? Już nie mam dwudziestu lat. jeżeli jeszcze poczekamy… Darek przytaknął poważnie, po namyśle. – Zacznijmy się przygotowywać. Anna wstrzymała oddech. Tyle lat marzyła, odwlekała, czekała na odpowiedni moment. I oto jest. Wyobrażała sobie to tysiąc razy. Małe rączki, które chwytają jej dłoń, zapach zasypki dla dzieci. Pierwsze kroki po ich salonie. Darek czytający bajki przed snem. Dziecko. Ich dziecko. Wreszcie. Natychmiast zaczęła zmieniać życie. Dieta, tryb dnia, ćwiczenia. Zapisała się do lekarza, zrobiła badania, zaczęła brać witaminy. Kariera zeszła na dalszy plan, choć właśnie wtedy zaproponowano jej awans. – Na pewno jesteś pewna? – spytała szefowa, zaglądając jej znad okularów. – Taka szansa trafia się raz w życiu. Anna była pewna. Awans oznaczał delegacje, nienormowany czas, stres. Nie najlepsze warunki na ciążę. – Wolę przejść do oddziału blisko domu – powiedziała. Szefowa tylko wzruszyła ramionami. Oddział był kwadrans spacerem od bloku. Praca – nudna, bez rozwoju, ale za to wyjście punkt 18.00 i spokój w weekendy. Anna wdrożyła się błyskawicznie, nowi współpracownicy byli mili, choć niezbyt ambitni. Przygotowywała sobie obiady w domu, spacerowała w przerwach, spała przed północą. W imię przyszłego dziecka. W imię ich rodziny. Chłód podkradł się niepostrzeżenie. Najpierw Anna nie zwróciła uwagi. Darek dużo pracuje, bywa zmęczony. To minie. Ale przestał pytać, jak minął jej dzień. Przestał przytulać przed snem. Przestał patrzeć na nią jak dawniej, gdy poznali się na wydziale i nazywał ją najpiękniejszą dziewczyną. W domu zrobiło się cicho. Niewłaściwie cicho. Kiedyś rozmawiali godzinami – o pracy, o planach, o głupotach. Teraz Darek całe wieczory siedział w telefonie. Odpowiadał półsłówkami. Kładł się spać odwrócony do ściany. Anna leżała obok i patrzyła w sufit. Między nimi przepaść szeroka na pół metra materaca. Między nimi nie było już bliskości. Dwa tygodnie, trzy, miesiąc. Anna przestała liczyć. A mąż zawsze miał wymówki: – Strasznie zmęczony jestem. Jutro, dobrze? Jutro nigdy nie nadchodziło. Zapytała wprost. Któregoś wieczoru, zebrała się na odwagę i zastąpiła mu drogę do łazienki. – Co się dzieje? Tylko szczerze. Darek patrzył gdzieś obok niej, ponad ramieniem. Na framugę drzwi. – Wszystko w porządku. – Kłamiesz. – Wymyślasz. Po prostu taki etap. Przejdzie. Minął ją, zamknął się w łazience. Poleciała woda. Anna stała w przedpokoju z dłonią na piersi. Bolało. Tępo, nieznośnie, bezustannie. Zmusiła się jeszcze do miesiąca udawania. W końcu powiedziała otwarcie: – Kochasz mnie jeszcze? Cisza. Dłużąca się, przerażająca. – Nie wiem, co do ciebie czuję. Anna usiadła na kanapie. – Nie wiesz? Darek spojrzał jej w oczy. W środku pustka. Zagubienie. Ani śladu tego ognia, co płonął piętnaście lat temu. – Wydaje mi się, iż miłość przeminęła. Już dawno. Milczałem, żeby cię nie skrzywdzić. Miesiące Anna żyła w tym piekle nie znając prawdy. Próbowała łapać jego spojrzenia, analizowała każde słowo, szukała wyjaśnień. Może ma problemy. Może kryzys wieku średniego. Może po prostu kiepski czas się przeciągnął. A on zwyczajnie przestał ją kochać. I milczał, kiedy ona planowała ich przyszłość, rezygnowała z kariery, przygotowywała się do roli matki. Decyzja przyszła nagle. Dość „może”, „może się ułoży”, „trzeba poczekać”. Starczy. – Składam pozew o rozwód. Darek zbladł. Anna widziała, jak zadrżało mu jabłko Adama. – Zaczekaj. Nie rób tego od razu. Możemy spróbować… – Spróbować? – Może dziecko coś zmieni. Podobno dzieci zbliżają… Anna roześmiała się gorzko, aż głos jej się załamał. – Dziecko zmieni tylko na gorsze. Nie kochasz mnie. Po co nam dziecko? Żeby potem rozwodzić się z niemowlakiem na rękach? Darek zamilkł. Nie miał nic do powiedzenia. Anc od razu tego dnia się wyprowadziła. Spakowała tylko najpotrzebniejsze rzeczy, wynajęła pokój u znajomej. Pozew złożyła tydzień później, jak już przestały jej się trząść ręce. Podział majątku zapowiadał się na długi i trudny. Mieszkanie, samochód, piętnaście lat dorobku. Prawnik mówił coś o wycenie, o udziałach, negocjacjach. Anna kiwała głową, notowała, starała się nie myśleć, iż ich życie przeliczają na metry kwadratowe i konie mechaniczne. Niedługo potem znalazła sobie wynajmowaną kawalerkę. Uczyła się żyć sama. Gotować na jedną osobę. Oglądać seriale bez komentarzy zza pleców. Zasypiać na całym łóżku. Noce bywały ciężkie. Leżała, wtulona w poduszkę i wspominała. Stokrotki z bazarku. Koc w Skaryszaku. Jego śmiech, ręce, szeptane „jesteś moją kotwicą”. Bolało do granic wytrzymałości. Piętnastu wspólnych lat nie wyrzucisz z serca, jak starych rzeczy ze śmietnika. Ale pod bólem czaiło się coś jeszcze. Uczucie ulgi. Spokoju. Udało się na czas. Odeszła, zanim dzieci związałyby ją na zawsze z tym człowiekiem. Zanim utknęła na lata w pustym małżeństwie tylko dla „dobra rodziny”. Trzydzieści dwa lata. Całe życie przed nią. Strach? Potworny. Ale sobie poradzi. Bo nie ma innego wyjścia.