Cykl zajęć o niepodległości – przedszkole i klasy 1–3: jedna historia w trzech odsłonach

Jedne zajęcia o niepodległości przed 11 listopada to często za mało, żeby dzieci naprawdę zrozumiały, o co chodzi w tym święcie. Z drugiej strony pięć różnych materiałów na pięć dni to chaos. Rozwiązaniem jest cykl: jedna historia, do której wracamy kilka razy – za każdym razem trochę inaczej.

W tym wpisie pokazuję, jak zbudować taki cykl wokół bajki „Co to jest niepodległość? Zosia i mapa, która opowiedziała historię” – i dlaczego powtarzanie jednej opowieści w różnych formach działa lepiej niż ciągłe nowości.

Dlaczego cykl, a nie jedne zajęcia

Dzieci uwielbiają wracać do znanych historii. Kto czytał przedszkolakom tę samą bajkę dziesiąty raz, wie, z jaką euforią podpowiadają, co będzie dalej. Ta sama mechanika pomaga przy trudnych tematach: za pierwszym razem dziecko poznaje fabułę, za drugim zauważa szczegóły, za trzecim zaczyna rozumieć sens.

Przy niepodległości to szczególnie ważne. Pojęcia takie jak zabory, wolny kraj czy pamięć narodowa potrzebują czasu. Cykl zajęć daje ten czas, a zmiana formy – czytanie, słuchanie, oglądanie – sprawia, iż dzieci się nie nudzą.

Jedna historia opowiedziana trzy razy na trzy sposoby zostaje w pamięci dziecka dłużej niż trzy różne historie opowiedziane po razie.

Przedszkole i klasy 1–3 · PDF + audiobook + wideo

Co to jest niepodległość? Zosia i mapa, która opowiedziała historię — pakiet 3 w 1: PDF + audiobook + wideo

Jedna historia w trzech formach: bajka do czytania w PDF, audiobook z lektorką i około 14-minutowy film, a do tego scenariusz, pytania do bajki i karty pracy.

49,90 zł PDF + audiobook + film

Zobacz w sklepie →

Co dzieci poznają dzięki historii Zosi

Zosia dzięki magicznej mapie odkrywa historię Polski. Papierowa łódka zabiera ją do miejsc, w których ludzie pielęgnowali polski język, przekazywali rodzinne opowieści i przez pokolenia nie tracili nadziei na wolny kraj. Z opowieści dzieci dowiadują się, co oznacza niepodległość i dlaczego obchodzimy 11 listopada, poznają w przystępnej formie temat zaborów i odzyskania niepodległości, a także znaczenie języka, tradycji i pamięci.

Opowieść prowadzi też do spraw bliskich dzieciom: pomagania innym, dbania o przyrodę i szanowania wspólnych miejsc. To dobry finał cyklu – od historii do codziennych działań.

Plan cyklu w kilku odsłonach

Pakiet 3 w 1 zawiera bajkę do czytania w PDF, scenariusz z wariantami wykorzystania bajki czytanej, audiobooka lub filmu oraz propozycją rozmowy kierowanej, pytania do bajki, karty pracy, audiobook prowadzony przez jedną lektorkę i bajkę wideo trwającą około 14 minut. Z tych elementów łatwo ułożyć cykl:

Gotowy plan tygodnia z podziałem zadań i listą przygotowań znajdziesz na Warsztacie Nauczyciela: tydzień patriotyczny w przedszkolu – plan. Instrukcję do samego pakietu opisałam na blogu sklepu: Zosia i mapa – pakiet 3 w 1: jak wykorzystać.

Różne formy dla różnych dzieci

W każdej grupie są dzieci, które łatwo skupiają się na słuchaniu, i takie, które potrzebują obrazu. Pakiet pozwala wybrać formę odpowiednią dla grupy albo dla konkretnego dziecka. Poniżej porównanie, które pomoże podjąć decyzję:

Jeśli masz czas tylko na jedne zajęcia, nie musisz kupować pakietu – wystarczy jedna wersja. Więcej o każdej z nich piszę w osobnych wpisach: bajka o niepodległości dla dzieci (czytanie), słuchowisko na 11 listopada (słuchanie) i film o 11 listopada dla dzieci (oglądanie).

Jak domknąć cykl

Ostatnia odsłona cyklu powinna wyprowadzić dzieci z historii do ich codzienności. Zapytaj: „Zosia dowiedziała się, iż o Polskę dbało wielu ludzi. Co my możemy zrobić?”. Odpowiedzi dzieci zapisz na dużym arkuszu – to świetny element gazetki. Pomysły na nią znajdziesz we wpisie gazetka na 11 listopada.

Dobrym dopełnieniem jest też praca plastyczna i ruch. Pomysły znajdziesz we wpisach zabawy ruchowe na 11 listopada oraz kotylion w przedszkolu – jak zrobić z dziećmi. A jeżeli chcesz rozmawiać o patriotyzmie przez cały rok, zajrzyj do tekstu jak rozmawiać z dziećmi o patriotyzmie.

Cykl zajęć w domu

Pakiet przyda się też rodzicom, którzy chcą poznawać z dzieckiem historię Polski w domu. Można przeczytać bajkę wieczorem, posłuchać audiobooka w samochodzie, a w weekend obejrzeć film i porozmawiać. Pytania i karty pracy rodzic dobiera do wieku dziecka.

W domu cykl może być jeszcze swobodniejszy niż w przedszkolu. Nie trzeba trzymać się kolejności – dziecko samo zdecyduje, czy dziś woli słuchać, czy oglądać. Warto natomiast zachować jeden stały element: krótką rozmowę po każdym spotkaniu z historią. Wystarczą dwa pytania: „Co dziś zapamiętałeś?” i „Co zrobiłbyś na miejscu Zosi?”. Po kilku dniach okaże się, iż dziecko samo zaczyna opowiadać o niepodległości – własnymi słowami, z własnymi przykładami. A 11 listopada, gdy zobaczycie flagi na ulicy, możecie przypomnieć sobie, od czego zaczęła się przygoda Zosi.

Najczęstsze pytania