Droga krzyżowa na szkolnym korytarzu
Temat rekolekcji i religijnych wydarzeń w szkołach, wraca jak co roku przed Wielkanocą. W jednej z publicznych szkół w województwie podlaskim od kilku lat odbywa się droga krzyżowa, która przechodzi szkolnymi korytarzami.
O takim wydarzeniu poinformowała sama szkoła. W komunikacie zamieszczonym w marcu 2025 roku można było przeczytać:
"W piątek w naszej szkole odbyła się Droga Krzyżowa. (…) Społeczność szkolna idąc w skupieniu stacja po stacji, rozważała Mękę Pańską".
Na zdjęciach opublikowanych przez szkołę widać było uczniów i nauczycieli niosących brzozowy krzyż przez budynek placówki. W nabożeństwie uczestniczył ksiądz, a modlitwie towarzyszył śpiew pieśni religijnych przy akompaniamencie gitary.
Część modlitw odbywała się również w szkolnej sali gimnastycznej.
Wątpliwości rodziców i uczniów
Takie wydarzenia budzą jednak wątpliwości części rodziców i uczniów. Szczególnie tych, którzy należą do innych wyznań lub nie identyfikują się z żadną religią.
W województwie podlaskim jest to temat szczególnie wrażliwy. Według danych statystycznych, właśnie tam mieszka jedna z największych w Polsce społeczności prawosławnych.
Rodzice pytają więc, gdzie w czasie takich wydarzeń przebywają uczniowie innych wyznań oraz czy udział w nich jest całkowicie dobrowolny.
Podobne sytuacje w innych szkołach
Szkoła z Podlasia nie jest jedyną placówką, w której organizowane są religijne wydarzenia w okresie wielkanocnym. Według informacji przekazywanych przez rodziców podobne sytuacje miały miejsce m.in.:
w jednej ze szkół podstawowych w Tomaszowie Mazowieckim,
w szkole podstawowej w Nowej Suchej.
W jednej z tych placówek uczniowie przygotowali przedstawienie pokazujące ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa.
Niektórzy rodzice twierdzili także, iż uczniowie byli zachęcani do udziału w rekolekcjach w sposób, który odbierali jako przymus.
Jedna z matek napisała:
"Proszę o absolutną anonimowość, bo moje dziecko nie będzie miało życia w tej szkole. (...) Na te rekolekcje zaciągnięto wszystkich uczniów, również tych, którzy nie chodzą na religię pod pretekstem zapewnienia opieki".
Polska jest państwem świeckim
Przepisy w Polsce jasno mówią o wolności religijnej i neutralności państwa.
Zgodnie z ustawą o gwarancjach wolności sumienia i wyznania: "Nie wolno zmuszać obywateli do niebrania udziału w czynnościach lub obrzędach religijnych ani do udziału w nich".
Podobny zapis znajduje się także w Konstytucji RP. Artykuł 53 stanowi, że:
"Nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych".
Czy rekolekcje mogą odbywać się w szkole?
Prawo nie zakazuje organizowania rekolekcji w szkołach. Jednak przepisy jasno określają zasady ich organizacji.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Edukacji z 14 kwietnia 1992 roku:
uczniowie uczęszczający na religię mogą być zwolnieni z zajęć na czas rekolekcji, maksymalnie na 3 dni,
organizatorem rekolekcji jest kościół lub związek wyznaniowy, a nie szkoła,
szkoła musi zapewnić opiekę uczniom, którzy nie biorą w nich udziału.
Oznacza to, iż w czasie rekolekcji szkoła przez cały czas musi realizować swoje obowiązki wobec wszystkich uczniów.
Szkoła nie może "wysłać uczniów do domu"
Przepisy jasno mówią, iż uczniowie nieuczestniczący w rekolekcjach powinni mieć normalnie zorganizowane zajęcia szkolne.
Ministerstwo Edukacji podkreślało wcześniej, że:
"Uczniowie nieuczestniczący w rekolekcjach są zobowiązani do udziału w zajęciach szkolnych odbywających się w godzinach ustalonego stałego planu zajęć".
Nie jest więc zgodne z przepisami informowanie rodziców, iż w czasie rekolekcji w szkole nie ma lekcji.
Głos zabrał poseł Marcin Józefaciuk
Temat rekolekcji w szkołach skomentował również poseł Marcin Józefaciuk. W swoim wpisie w mediach społecznościowych przypomniał podstawowe zasady obowiązujące w takich sytuacjach.
Napisał m.in.: "Czy szkoła ma obowiązek organizować rekolekcje? Nie. Rekolekcje organizuje Kościół (najczęściej parafia), a nie szkoła".
Podkreślił również, iż nauczyciel może mieć obowiązek opieki nad uczniami
podczas wyjścia na rekolekcje, ale nie musi brać udziału w praktykach religijnych.
