Ponad 1,4 mln dzieci w wieku 7–12 lat w Polsce korzysta z mediów społecznościowych mimo formalnych ograniczeń wiekowych. Eksperci ostrzegają, iż samo podniesienie minimalnego wieku dostępu do social mediów nie wystarczy, jeżeli nie będzie skutecznej egzekucji przepisów i systemowej edukacji cyfrowej – powiadamia Agencja Newseria Biznes.
Z raportu „Internet dzieci 2025” Gemius/PBI wynika, iż setki tysięcy najmłodszych użytkowników regularnie korzystają z TikToka, Messengera czy WhatsAppa, choć zgodnie z przepisami dostęp do mediów społecznościowych jest możliwy od 13. roku życia. Skala zjawiska pokazuje, iż obecne regulacje nie są skutecznie egzekwowane.
– w tej chwili w Polsce dostęp do mediów społecznościowych jest możliwy od 13. roku życia. Wynika to z przepisów związanych z RODO i ochroną danych osobowych. Czy ten wiek powinien być podniesiony? Jak najbardziej – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Agata Łuczyńska, prezeska Fundacji Szkoła z Klasą.
Dalsza część tekstu jest pod filmem Newseria TV
W jej ocenie młodzi użytkownicy często nie są gotowi emocjonalnie na funkcjonowanie w środowisku opartym na presji społecznej i algorytmach. Zaznacza jednak, iż sam sposób wprowadzania nowych regulacji ma najważniejsze znaczenie dla ich skuteczności.
Z badania „Nastolatki 3.0” NASK wynika, iż co czwarty nastolatek posiada od pięciu do ośmiu kont w serwisach społecznościowych, a 36 proc. ma ich więcej niż osiem. Coraz młodsze dzieci zakładają profile i aktywnie uczestniczą w życiu online – około 500 tys. dzieci w wieku 7–12 lat spędza na TikToku średnio ponad godzinę dziennie.
– Młodzi ludzie nie są zawsze gotowi do tego, żeby radzić sobie z trudnymi sytuacjami, żeby korzystać z mediów społecznościowych w sposób, który wspiera dbanie o higienę cyfrową. Ten wiek trzeba podnieść, natomiast forma, w jakiej jest to robione, niekoniecznie sprzyja temu celowi – mówi Agata Łuczyńska.
Ekspertka wskazuje, iż dyskusja o podniesieniu limitu wieku korzystania z social mediów powinna być powiązana z realnymi narzędziami wdrożeniowymi, a nie ograniczać się wyłącznie do zapisów ustawowych.
Zakaz mediów społecznościowych dla dzieci – przykład Australii
Australia jako pierwszy kraj wprowadziła zakaz korzystania z platform społecznościowych przez osoby poniżej 16. roku życia. Podobne rozwiązania zapowiedziała Francja. W Polsce Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad ustawą ograniczającą dostęp do mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15 lat.
– Australia do tego projektu przygotowywała się przez wiele lat, także pod kątem regulacji i wdrożenia rozwiązań instytucjonalnych, które wspierają egzekwowanie tego zakazu – stwierdza Agata Łuczyńska.
Jak ocenia, w Polsce proces legislacyjny przebiega znacznie szybciej, co może osłabić skuteczność nowych przepisów. Zwraca uwagę, iż australijskie rozwiązania są wdrażane pilotażowo i dopiero praktyka pokaże ich realne konsekwencje.
Weryfikacja wieku w mediach społecznościowych
Choć to platformy powinny kontrolować wiek użytkowników, w praktyce systemy weryfikacji są nieskuteczne. Problemem bywa także postawa dorosłych.
– W teorii to duże platformy społecznościowe mają weryfikować wiek dzieci. Jednak w praktyce bardzo często rodzice zakładają konta swoim dzieciom, a sposób weryfikacji nie jest zbyt skuteczny – zauważa prezeska Fundacji.
W jej opinii odpowiedzialność rozkłada się na wiele podmiotów – od platform technologicznych po rodziców. choćby najlepsze regulacje nie będą działać, jeżeli dorośli sami udostępniają dzieciom swoje konta lub pomagają im omijać ograniczenia.
Media społecznościowe a wykluczenie społeczne
Dostęp do komunikatorów i grup klasowych bywa dziś elementem codziennego funkcjonowania uczniów. Brak obecności w cyfrowych kanałach komunikacji może oznaczać ryzyko wykluczenia z życia klasy.
– To jest problem, o którym musimy rozmawiać, bo im więcej osób daje dostęp, tym większe jest przyzwolenie na to, żeby młodsze dzieci korzystały z mediów społecznościowych – stwierdza Agata Łuczyńska.
Jak podkreśla, szkoły często wybierają komunikatory ze względów organizacyjnych, ponieważ brakuje wygodnych i bezpiecznych alternatyw do kontaktu z uczniami i rodzicami. Nie wynika to z intencji łamania przepisów, ale z praktycznych potrzeb.
Wpływ social mediów na zdrowie psychiczne dzieci
Eksperci Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę rekomendują, aby dzieci nie korzystały z mediów społecznościowych przed 15. rokiem życia. Granica 13 lat ma charakter formalny i nie oznacza gotowości emocjonalnej do funkcjonowania w środowisku cyfrowym.
Raport Fundacji Dbam o Mój Zasięg pokazuje, iż treści związane z samookaleczeniem lub samobójstwem wyświetlają się ponad połowie uczniów trzecich klas szkół ponadpodstawowych i niemal 40 proc. uczniów siódmych klas szkół podstawowych. Intensywne korzystanie z mediów społecznościowych może zwiększać ryzyko lęku, depresji, problemów ze snem oraz uzależnienia.
– Musimy przede wszystkim zadbać o dobrą relację dziecka z ważnym dla niego dorosłym, jeżeli dzieje się coś niepokojącego, i to niezależnie od wieku – ocenia Agata Łuczyńska.
Ekspertka podkreśla, iż kluczowa jest rozmowa, budowanie zaufania oraz świadomość konsekwencji niekontrolowanego dostępu do social mediów, w tym ryzyka przemocy rówieśniczej w zamkniętych grupach.
Potrzebna edukacja cyfrowa i egzekwowanie prawa
Z badania Eurobarometru wynika, iż ponad 90 proc. Europejczyków oczekuje zdecydowanych działań władz w zakresie ochrony dzieci w internecie. Komisja Europejska, w kontekście Aktu o usługach cyfrowych (DSA), wskazuje na konieczność wzmocnienia mechanizmów ochrony małoletnich.
Zdaniem ekspertki sama zmiana przepisów nie wystarczy. Niezbędna jest systemowa edukacja cyfrowa skierowana do dzieci, rodziców i nauczycieli oraz realne narzędzia egzekwowania obowiązujących regulacji. Bez tego podniesienie limitu wieku korzystania z mediów społecznościowych może pozostać rozwiązaniem jedynie symbolicznym.
Źródło i cala informacja: Newseria Biznes
Te artykuły też mogą Cię zainteresować:
Czy media społecznościowe powodują spadek pamięci? Alarmujące dane
Smartfony obniżają koncentrację uczniów i ich zainteresowanie nauką
.jpg)
