Od pięciu godzin stałem pod blokiem przy Borowskiej i czekałem, aż otworzą drzwi szpitala przy ulicy Fieldorfa. Jestem akordeonistą, grywam na weselach i komuniach na wrocławskim Sępolnie, więc gdy moja siostra Zuzanna zadzwoniła i powiedziała: "Marek, bierz instrument, jedziemy po wnuczka", nie było sensu się kłócić. Zuzanna, pięćdziesięciosiedmioletnia emerytowana kierowniczka sklepu mięsnego, od tygodnia szykowała się na to spotkanie jak na defiladę.
Przyjechaliśmy pod szpital o ósmej rano. Zuzanna miała na sobie granatowy płaszcz z broszką w kształcie liścia klonu, w rękach bukiet gerber wielkości krzaka. Jej syn Bartosz, mój bratanek, stał przy swojej Octavii w jasnej kurtce, nerwowo wodząc kciukiem po ekranie telefonu. Przyjechała jeszcze ciotka Halina z reklamówkami z Biedronki — paczka pampersów, jakaś maskotka, termos z rosołem. Fotograf, którego Zuzanna wynajęła za sto osiemdziesiąt złotych, krążył wokół nas z aparatem jak natrętna mucha.
Ja postawiłem akordeon na masce samochodu, bo ręce bolały od ciągania go przez cały poranek, i czekałem na znak od siostry, kiedy mam zagrać.
Nie wiedziałem jeszcze, iż po drugiej stronie szyby stoi kobieta, która już zdążyła zarezerwować sobie pokój w Hotelu Scandic na Powstańców Śląskich — ze śniadaniem w cenie i zameldowaniem całodobowym.
Marta — żona Bartosza, trzydzieści dwa lata, pracuje w kadrach jakiejś firmy transportowej — nigdy mnie nie lubiła, i szczerze mówiąc, rozumiem ją lepiej, niż Zuzanna chciałaby wiedzieć. Cztery lata wcześniej, na ich ślubie w Kątach Wrocławskich, moja siostra przywiozła na cywilny ślub piętnaścioro krewnych z Oławy, z karawajem i wierszami wypisanymi na brystolu. Ja grałem wtedy pod kościołem, zanim jeszcze zdążyli podpisać papiery. Marta wtedy przełknęła to w milczeniu. Teraz, po cesarce, po bólu, którego nikt z nas nie widział, powiedziała sobie: koniec.
— Bartosz mówił, iż mama już nie przyjedzie, przecież się dogadali — szepnęła mi ciotka Halina, poprawiając pampersy w reklamówce.
Nie zdążyłem odpowiedzieć, bo drzwi szpitala się otworzyły.
Marta wyszła sama, z pielęgniarką niosącą niebieski kocyk z dzieckiem. Zatrzymała się za szklaną ścianą i spojrzała na nas — na Zuzannę z bukietem, na fotografa, na mnie z akordeonem opartym o maskę samochodu. Przez sekundę nikt się nie ruszył.
— A tu nasz dziedzic! — krzyknęła Zuzanna, odsuwając własnego syna łokciem, i ruszyła w stronę drzwi z rękami wyciągniętymi po niemowlaka.
Marta zrobiła krok w tył.
— Odsuń się — powiedziała cicho, ale wyraźnie.
— Co to za fochy przed ludźmi? — Zuzanna uniosła brew, poprawiła broszkę. — Marek, graj naszą, powitalną!
Nie chciałem. Serio, przez moment pomyślałem, iż może odłożyć instrument, powiedzieć siostrze, iż to głupi pomysł. Ale ona już skinęła głową, a ja przez trzydzieści lat nie nauczyłem się mówić jej "nie" głośniej niż pod nosem. Wziąłem miechy w ręce i ścisnąłem.
Akord wyszedł dudniący, ostry, odbił się echem od ściany szpitala. Dziecko w niebieskim kocyku wzdrygnęło się całym ciałkiem i zaczęło krzyczeć — tym przeszywającym, nowonarodzonym krzykiem, który każe wszystkim dorosłym w okolicy poczuć się winnymi.
— Bartosz, zatrzymaj to! — krzyknęła Marta, próbując przebić się przez dźwięk instrumentu.
Syn mojej siostry stał z telefonem w rękach, z tą swoją winną, ale wygodną dla niego miną, i nic nie robił. Ciotka Halina wyjęła z reklamówki pluszowego misia i próbowała wtykać go wprost do kocyka.
— Bartosz, stań koło nas, zrobię wam razem! — wołała Zuzanna do fotografa, zupełnie ignorując płacz wnuka.
Zobaczyłem, jak żółta taksówka z szachownicą zatrzymuje się tuż za fotografem. Marta zrobiła trzy szybkie kroki w stronę męża i wciskając mu w ręce wrzeszczące zawiniątko, odwróciła się i ruszyła do samochodu, mijając zamarłą z podniesionymi rękami Zuzannę.
— Marta! Dokąd ty?! A dziecko?! — głos mojej siostry złamał się na krzyk.
— Dziecko teraz przy was — odpowiedziała Marta, nie odwracając się. — Chcieliście święta. Świętujcie. Mleko kupicie w Lidlu, Bartosz. Je co trzy godziny.
Wsiadła do taksówki. Odjechała.
Ja stałem z akordeonem w rękach, patrząc, jak Bartosz tuli do siebie wrzeszczące zawiniątko, jak Zuzanna wymachuje bukietem i coś krzyczy synowi, jak fotograf opuszcza aparat, nie wiedząc, co adekwatnie fotografować.
Zuzanna wytrzymała w mieszkaniu syna może trzy godziny. Przyjechałem tam wieczorem, żeby zabrać instrument, i zastałem ją siedzącą na taborecie w kuchni z chusteczką przy nosie, mówiącą coś o skoczonym ciśnieniu. Ciotka Halina szukała w internecie, jak mierzyć mleko w proszku tą głupią miarką, a Bartosz krążył po przedpokoju z synem na ramieniu, próbując go uspokoić.
— Mama, może ci rzeczywiście lepiej jechać do domu — powiedział wtedy do niej cicho, bez przekonania, bez tej energii, z którą zwykł się jej przeciwstawiać. — Odpocznij.
Zuzanna wyjechała z Climem — tak nazywamy wujka od strony ojca, choć na dowodzie ma Klemens — który cały wieczór trzymał akordeon na kolanach, tak jakby ktoś miał go jeszcze zapytać o bis.
Zostałem jeszcze trochę, bo Bartosz wyglądał tak, jakby miał zaraz usiąść na podłodze i się rozpłakać. Pamiętam dokładnie te butelki na stole — cztery, brudne, z zaschniętym mlekiem na dnie. Pamiętam zapach, jaki ma mieszanka, kiedy jest źle rozrobiona — trochę jak zepsute masło. I pamiętam, jak Bartosz, trzymając syna, którego pieluszka najwyraźniej przeciekła, powiedział do mnie szeptem, żeby nie było słyszalne przez telefon leżący na blacie: "Wujek, ja nie wiem, co robić".
Zostałem do jedenastej. Pomogłem mu złożyć łóżeczko, bo próbował to robić jedną ręką, trzymając dziecko drugą, i wychodziło to krzywo jak stół na targu staroci. W pewnym momencie zadzwoniła Marta — telefon Bartosza wyświetlił jej imię, a on nie odebrał, tylko wpatrywał się w ekran, jakby czekał na odwagę.
Wyszedłem po dwunastej, zabierając wreszcie akordeon, który cały dzień stał bezużytecznie w kącie przedpokoju jak nagrobek przerwanej uroczystości.
Następnego dnia zadzwoniła do mnie Zuzanna, jeszcze obrażona, z pretensjami na cały świat — iż zepsuto jej zdjęcia, iż fotograf zażądał zwrotu części pieniędzy za niedokończoną sesję, iż wnuk nie zdążył choćby poczuć babcinych rąk. Powiedziałem jej, iż może by tak chociaż raz dała synowi i jego żonie spokój, zamiast urządzać występ na parkingu szpitala.
Nie odpowiedziała. Odłożyła słuchawkę.
Trzy dni później zajechałem do Bartosza po jego prośbie — miał odebrać akordeon, bo matka uparła się, iż chce go na jakąś imieninową uroczystość u cioci. Zastałem inny dom. Marta siedziała przy stole z filiżanką kawy, w dresie, z synem śpiącym w łóżeczku, które teraz stało wyprostowane, bez żadnych przekrzywień. Bartosz mył te same cztery butelki, tylko już czysto, systematycznie, jak ktoś, kto robił to już setny raz.
— Mama rano dzwoniła — powiedział mi cicho, nie podnosząc wzroku od zlewu. — Mówiła, iż przyjedzie wieczorem pomóc, przywiezie rosół.
Marta nie odezwała się, tylko odstawiła filiżankę na blat z lekkim stukiem.
— Powiedziałem jej, iż nie trzeba — dodał Bartosz. — Że poradzimy sobie sami. I iż najbliższy miesiąc niech do nas nie przyjeżdża. Ani z rosołem, ani bez.
Marta wstała, podeszła do łóżeczka, poprawiła rożek kocyka i popatrzyła na syna. Nikt nic już do siebie nie mówił.
Zabrałem akordeon ze stołu w przedpokoju i wyszedłem na klatkę schodową. Na ulicy pachniało jesienią i spalinami od autobusu linii 146, który właśnie odjeżdżał przystanek dalej. Odwiozłem instrument siostrze, powiedziałem, iż na imieninach u cioci zagra kto inny.
