31 marca 1998 dziennik
Zatrzymałem się nagle, w połowie drogi do dworca kolejowego w Sandomczu, kiedy w ciszy zimowego, mroźnego lutego usłyszałem ciche, drżące jęki. Zimny wiatr szczypał mnie w policzki, podrywał płaszcz, a w oddali słychać było szum pędzących wózków i szelest śniegu. Dźwięk dochodził z torów.
Podszedłem do starej, zapomnianej szopy przy zwrotnicy, ledwo widocznej pod białym puchem. Przy szynach leżał ciemny kłębek. Ostrożnie podszedłem bliżej. Zniszczona, brudna kołdra ukrywała małą, drżącą postać. Mała, czerwono-zmarznięta ręka wyciągała się w moją stronę.
Boże mój, wyszeptałem, serce biło jak oszalałe.
Uklęknąłem i podniosłem ją. To było niemowlę, dziewczynka nie starsza niż rok, może młodsza. Usta miały niebieski odcień, a płacz był tak słaby, iż nie zdążył jeszcze zrodzić strachu.
Obejrzałem ją, przytuliłem do siebie, rozpiąłem płaszcz, by ochronić przed zimnem i pobiegłem jak najdzikszy do najbliższej chata do domu Birgity Kowalskiej, naszej jedynej sanitariuszki.
Monika, co tu się dzieje? Birgita rzuciła spojrzenie na moje ramiona i przytłumiła oddech.
Znalazłem ją przy torach. Prawie zmarła z zimna.
Ostrożnie wzięła dziecko, sprawdziła, położyła przytulny koc i powiedziała: Jest podchłodzona, ale żyje. Bóg nam dopomógł. Potem dodała: Musimy zadzwonić na policję.
Zatrzymałem ją ręką. Policja jedynie odda ją do domu dziecka, a ona nie przeżyje drogi.
Birgita chwilę wahała się, po czym otworzyła szafkę. Miałam jeszcze trochę mleka dla niemowląt po wizycie u wnuczki. Na razie wystarczy. A ty, Monika, co zamierzasz zrobić?
Spojrzałem na małą twarz, która wtulała się w mój płaszcz, ciepło jej oddechu ogrzewało moją dłoń. Przestała płakać.
Wychowam ją, szepnąłem. Nie ma innej drogi.
Plotki zaczęły krążyć od razu. Ma 35 lat, nie zamężna, mieszka sama, a teraz zbiera porzucone maluchy? – tak mówili sąsiedzi. Plotka nigdy nie była moim królestwem.
Z pomocą kilku przyjaciół z urzędu gminy załatwiłem formalności. Nie było żadnych krewnych, nikt nie zgłosił zaginięcia dziecka.
Nazwałem ją Bogna.
Pierwszy rok był najtrudniejszy bezsenne noce, gorączka, ząbkowanie. Kołysałem ją, uspokajałem, śpiewałem kołysanki, które pamiętałem z własnego dzieciństwa.
Mamusiu! powiedziała w wieku dziesięciu miesięcy, wyciągając rączki w moją stronę. Łzy spłynęły po policzkach. Po latach samotności tylko ja i mój mały domek stałem się mamą.
Z dwoma latami była huraganem. Goniła kota, szarpała zasłony, chciała wszystko poznawać. Z trzema latami rozpoznawała każdy znak w książeczkach obrazkowych. W czterech już opowiadała całe historie.
Jest wyjątkowo zdolna, stwierdziła sąsiadka Helga, potrząsając głową. Nie wiem, jak to robisz.
Nie ja, uśmiechnąłem się. Niech po prostu błyszczy.
Z pięciu lat zajmowałem się logistyką, by zawieźć ją do przedszkola w sąsiedniej wiosce. Nauczyciele byli zachwyceni.
Czyta lepiej niż większość sześcioletnich, mówili.
W szkole nosiła długie kasztanowe warkocze, przewiązane wstążkami. Codziennie rano zaplatałem je perfekcyjnie. Nie brakowało mnie na zebraniach rodziców, a nauczyciele nie szczędzili pochwał.
Pani Bergmann, powiedziała kiedyś nauczycielka, Bogna to uczennica, o jakiej marzymy. Zrobi z siebie coś wielkiego. Serce rosło ze dumy.
Z czasem stała się elegancką, piękną młodą kobietą szczupłą, pewną siebie, o niebieskich oczach pełnych determinacji. Wygrywała konkursy ortograficzne, olimpiady matematyczne, regionalne targi naukowe. Każdy w okolicy znał jej nazwisko.
Pewnego wieczoru, wracając ze szkoły, powiedziała: Mamusiu, chcę zostać lekarzem.
Zaskoczony odpowiedziałem: To wspaniale, kochanie. Ale jak sfinansujemy studia? Czynsz, jedzenie, opłaty?
Dostanę stypendium, odparła, oczy błyszczały. Znajdę sposób, obiecuję.
I znalazła. Kiedy dotarł list przyjęcia na medycynę, płakałem dwa dni. Łzy euforii i obawy. Po raz pierwszy ją pożegnałem.
Nie płacz, mamo, rzekła na dworcu, ściskając moją dłoń. Będę weekendowo odwiedzać.
Oczywiście niedługo zniknęła. Miasto pożerało ją. Wykłady, laboratoria, egzaminy. Na początku przychodziła raz w miesiącu, potem co dwa, trzy tygodnie. Zawsze dzwoniła wieczorem, bez wyjątku.
Mamo! Zdałam anatomię z wyróżnieniem!
Mamo! W szpitalu właśnie urodziliśmy dziecko!
Każdego razu uśmiechałem się i słuchałem jej opowieści.
W trzecim roku jej głos zabrzmiał podekscytowanie: Poznałam kogoś.
Nazywał się Janek. Był kolegą ze studiów, wysoki, uprzejmy, o spokojnych oczach. Przyniósł jej na święta ciasto, po cichu posprzątał stół.
Dobra robota, wyszeptałem przy zmywaniu.
A tak? rozpromieniła się. I wciąż dostaję same piątki.
Po studiach rozpoczęła specjalizację pediatrię.
Uratowałaś mnie raz, powiedziała. Teraz chcę ratować inne dzieci.
Rzadziej przychodziła w odwiedziny. Rozumiałem ma własne życie. Zachowywałem każdy zdjęcie, każdą historię pacjenta.
Pewnego czwartkowego wieczoru zadzwonił telefon.
Mamo mogę przyjść jutro? szeptała, nerwowo. Muszę z tobą porozmawiać.
Serce zabiło szybciej. Oczywiście, kochanie. Wszystko w porządku?
Następnego popołudnia przyszła sama, bez uśmiechu, bez blasku w oczach.
Co się stało? zapytałem, obejmując ją.
Usiadła, spleciła dłonie. Do szpitala przyszli dwaj ludzie. Mężczyzna i kobieta. Mówili, iż są moim wujkiem i ciocią. Że ich siostrzenica zaginęła 25 lat temu.
Zemdlełem. I co dalej?
Mieli zdjęcia, testy DNA. Wszystko się zgadza.
W ciszy uniosłam rękę. Zostawili cię na torach, w śniegu.
Mówią, iż to nie ich wina. Że uciekali przed przemocą, zgubili się na dworcu i szukali latami.
Twoi rodzice?
Zginęli w wypadku samochodowym dziesięć lat temu.
Nie wiedziałem, co odpowiedzieć. Bogna położyła rękę na mojej.
Chcą tylko prawdy. Nie szukają niczego więcej.
Spojrzałem w jej oczy i powiedziałem: Niezależnie od tego, co przeszłość mówi, jesteś i zawsze będziesz moją córką.
Dziś, patrząc wstecz, rozumiem, iż miłość nie zna granic nie liczy się pochodzenie, ale to, jak trzymamy się razem w trudnych chwilach. Najważniejsza lekcja, jaką wyniosłem, to: prawdziwa rodzina powstaje w sercu, nie w dokumentach.
