To jedno święto obchodzone 14 października. Oficjalna nazwa od 1982 roku to Dzień Edukacji Narodowej – tak stoi w Karcie Nauczyciela – a Dzień Nauczyciela to nazwa wcześniejsza (z 1972 roku) i potoczna. Różnica ma znaczenie: Dzień Edukacji Narodowej jest świętem wszystkich pracowników oświaty, także sekretariatu, kuchni, woźnych i konserwatorów, więc życzenia 14 października składa się całej szkole, nie tylko nauczycielom.
W tym artykule
- Jedno święto, dwie nazwy – skąd zamieszanie
- Dlaczego zmieniono nazwę – i czy to ma znaczenie
- Komu składać życzenia 14 października – lista
- Jak wytłumaczyć różnicę uczniom – ćwiczenie na 10 minut
- Jak formułować życzenia, żeby nie były „za wszystko”
- Co to zmienia w organizacji 14 października
- Najczęstsze pytania
Jedno święto, dwie nazwy – skąd zamieszanie
W kalendarzu szkolnym jest Dzień Edukacji Narodowej, w życzeniach od dzieci – Dzień Nauczyciela, w mediach – oba na zmianę. Zamieszanie bierze się z historii: święto ustanowiono w 1972 roku jako Dzień Nauczyciela (Karta praw i obowiązków nauczyciela), a w 1982 roku Karta Nauczyciela zmieniła jego nazwę na Dzień Edukacji Narodowej. Nazwa potoczna została, bo jest krótsza i bo większość rodziców chodziła do szkoły, gdy mówiło się „Dzień Nauczyciela”.
| Status | nazwa potoczna, historyczna (1972–1982) | nazwa oficjalna (od 1982, Karta Nauczyciela) |
| Data | 14 października | 14 października |
| Kogo dotyczy | w odbiorze – nauczycieli | wszystkich pracowników oświaty |
| Skąd data | rocznica Komisji Edukacji Narodowej (1773) | ta sama |
| Czy dzień wolny | od zajęć lekcyjnych – tak; od pracy – nie | jak obok |
| Gdzie używać | życzenia, laurki, rozmowa | dokumenty, kalendarz, akademia, gazetka |
Historię obu nazw z datami i ustawami rozpisałam w tekście Dzień Edukacji Narodowej – historia.
4 wklejanki · klasy 1–3 i 4–8 · A4 i A5
Dzień Edukacji Narodowej – wklejanki do zeszytu dla klas 1–8 | A4 i A5
Dwie wklejanki informacyjne (historia święta, Komisja Edukacji Narodowej) i dwie do uzupełnienia z miejscem na podziękowanie, życzenia i rysunek. Ilustracje do pokolorowania.
10,00 zł PDF do pobrania i druku
Zobacz w sklepie →
Dlaczego zmieniono nazwę – i czy to ma znaczenie
Zmiana z 1982 roku miała jeden cel: objąć świętem wszystkich, bez których szkoła nie działa, a którzy nie są nauczycielami. Pani w sekretariacie, która odbiera sto telefonów dziennie. Kucharki, które wydają obiady trzystu dzieciom. Konserwator, który naprawia ławkę, zanim ktoś się skaleczy. Woźna, która zna każde dziecko po imieniu. W „Dniu Nauczyciela” tych osób nie było; w „Dniu Edukacji Narodowej” są.
Jeśli 14 października klasa składa życzenia tylko wychowawczyni, obchodzi Dzień Nauczyciela. jeżeli dzieci idą z karteczkami do sekretariatu i kuchni, obchodzą Dzień Edukacji Narodowej. To cała różnica – i warto, żeby uczniowie ją rozumieli.
Prezent, który pisze dziecko
Serce pełne wdzięczności – pomysł na prezent dla nauczyciela inny niż wszystkie
Serce z ośmiu puzzlowych pól z początkami zdań („Dzięki Tobie potrafię…”, „Miło wspominam…”). Wersja kolorowa i czarno-biała, A4 do druku. Dla nauczycielki i nauczyciela.
10,00 zł PDF do pobrania i druku
Zobacz w sklepie →
Komu składać życzenia 14 października – lista
| Nauczyciele | wychowawca, nauczyciele przedmiotów, nauczyciele świetlicy, bibliotekarz | życzenia w klasie, plakat, album od dzieci |
| Dyrekcja | dyrektor, wicedyrektor | delegacja samorządu, jedno zdanie, nie przemówienie |
| Specjaliści | pedagog, psycholog, logopeda, pielęgniarka | karteczka na drzwiach gabinetu |
| Administracja | sekretariat, księgowość, intendent | karteczki z podziękowaniem, kwiat w doniczce od klasy |
| Obsługa | woźne, kucharki, konserwator, sprzątaczki | podziękowanie osobiście, nie przez wychowawcę; rysunki od młodszych klas |
| Emerytowani nauczyciele | jeśli szkoła ich zaprasza | spotkanie, wywiad przeprowadzony przez uczniów |
Najprostszy sposób na objęcie wszystkich: mapa „kto pracuje w naszej szkole” zrobiona z klasą na godzinie wychowawczej i podziękowania napisane do konkretnych osób. Scenariusz takiej lekcji jest w tekście Dzień Edukacji Narodowej – scenariusz godziny wychowawczej.
Jak wytłumaczyć różnicę uczniom – ćwiczenie na 10 minut
Zamiast wykładu – jedno ćwiczenie. Na tablicy dwie kolumny: „Dzień Nauczyciela” i „Dzień Edukacji Narodowej”. Uczniowie wymieniają osoby pracujące w szkole, a nauczyciel wpisuje każdą do kolumny, do której pasuje. Nauczyciele trafiają do obu. Pani z sekretariatu, kucharki, konserwator – tylko do drugiej. Po pięciu minutach druga kolumna jest dwa razy dłuższa i uczniowie sami widzą, dlaczego w 1982 roku zmieniono nazwę.
W klasach 1–3 to samo ćwiczenie z obrazkami zamiast słów. W klasach 4–8 można dodać pytanie: „która nazwa jest sprawiedliwsza?” – i wysłuchać argumentów. Ćwiczenie kończy wklejanka do zeszytu z miejscem na podziękowanie dla jednej osoby z drugiej kolumny. O wklejankach na dwóch poziomach piszę w tekście wklejki do zeszytu na Dzień Edukacji Narodowej.
Jak formułować życzenia, żeby nie były „za wszystko”
Życzenia „za trud i cierpliwość” wysłuchało już każde pokolenie nauczycieli. Lepsze są konkretne: „dziękuję, iż wytłumaczyła mi pani ułamki trzy razy i nie westchnęła”, „dziękuję, iż pan naprawił nasze krzesło w jeden dzień”. Dzieci potrafią takie zdania napisać, jeżeli dostaną początek: „Dziękuję za to, że…”. Dlatego na wklejankach do uzupełnienia i na karcie „Serce pełne wdzięczności” nie ma miejsca na „życzenia”, tylko na dokończenie zdań. Gotowe pomysły na podziękowania od uczniów zebrałam w tekście podziękowanie dla nauczyciela od ucznia, a wersję przedszkolną w życzenia na Dzień Edukacji Narodowej od przedszkolaków.
Co to zmienia w organizacji 14 października
Jeśli szkoła obchodzi Dzień Edukacji Narodowej, a nie Dzień Nauczyciela, akademia nie jest występem „dla pań”, tylko dla całego grona i obsługi – i wszyscy powinni dostać zaproszenie, także kuchnia. Samorząd roznosi podziękowania do każdego gabinetu i pomieszczenia, nie tylko do pokoju nauczycielskiego. Gazetka szkolna pokazuje zdjęcia wszystkich pracowników, z podpisami. To niewielkie zmiany, ale po nich święto zaczyna znaczyć to, co ma w nazwie. Plan takiego dnia dla klas 4–8 bez akademii z ławek jest na Warsztacie Nauczyciela: Dzień Edukacji Narodowej w klasach 4–8 – jak zorganizować, a dla klas 1–3 – Dzień Nauczyciela w klasach 1–3 – jak zorganizować. Pomysły na gazetkę zebrałam w tekście gazetka na Dzień Edukacji Narodowej.
Promocja w sklepie
Kup 2 materiały, trzeci dostajesz gratis
W sklepie Kwiecień Academy stale działa promocja 2+1: dodaj do koszyka trzy materiały, a najtańszy zostanie odliczony automatycznie przy kasie, bez kodu. Do wklejanek pasują karta „Serce pełne wdzięczności” (dokończone zdania zamiast życzeń „za wszystko”) i plakat XXL „Dziękujemy!”. Zobacz materiały na Dzień Edukacji Narodowej →
Skarbiec Kwiecień Academy
Masz Skarbiec? Ten materiał już na Ciebie czeka
„Dzień Edukacji Narodowej – wklejanki do zeszytu dla klas 1–8” jest też dostępny w Skarbcu — abonamencie z dostępem do całej bazy materiałów do druku ze sklepu Kwiecień Academy. jeżeli masz Skarbiec, pobierasz plik od razu, bez osobnego zakupu. Pobierz w Skarbcu → · Czym jest Skarbiec?
Najczęstsze pytania
Tak – to jedno święto obchodzone 14 października. Dzień Nauczyciela to nazwa z 1972 roku i potoczna, Dzień Edukacji Narodowej – oficjalna od 1982 roku, zapisana w Karcie Nauczyciela.
W dokumentach, kalendarzu szkolnym i na akademii – Dzień Edukacji Narodowej. W życzeniach i rozmowie obie nazwy są w porządku, ale warto wiedzieć, iż ta oficjalna obejmuje wszystkich pracowników szkoły.
Żeby święto objęło wszystkich pracowników oświaty – także administrację i obsługę: sekretariat, kuchnię, woźne, konserwatora. Zmianę wprowadziła Karta Nauczyciela w 1982 roku.
Nauczycielom, dyrekcji, specjalistom (pedagog, logopeda, pielęgniarka), pracownikom administracji (sekretariat, intendent) i obsługi (woźne, kucharki, konserwator). Najlepiej konkretnym podziękowaniem, nie życzeniami „za wszystko”.
Od zajęć lekcyjnych tak, od pracy szkoły nie – nauczyciele są na miejscu, świetlica działa, mogą odbywać się zajęcia opiekuńcze i akademia. Przedszkola pracują normalnie.
Dwiema kolumnami na tablicy: uczniowie wymieniają osoby pracujące w szkole, nauczyciele trafiają do obu kolumn, sekretariat i kuchnia – tylko do „Dnia Edukacji Narodowej”. Po pięciu minutach różnica jest widoczna.
Przeczytaj też
- Dzień Edukacji Narodowej – historia święta
- Komisja Edukacji Narodowej dla dzieci
- Dzień Edukacji Narodowej – scenariusz godziny wychowawczej
- Podziękowanie dla nauczyciela od ucznia
- Gazetka na Dzień Edukacji Narodowej
twórczyni materiałów edukacyjnych 💛
Cześć, jestem Magdalena Kwiecień — serce Kwiecień Academy
Tworzę materiały edukacyjne dla dzieci, nauczycielek i rodziców, wkładając w każdy projekt ogrom serca, kreatywności i miłości do dziecięcego świata.
Kocham piękne, praktyczne rozwiązania, które nie tylko ułatwiają pracę, ale też wywołują uśmiech i zamieniają naukę w prawdziwą przygodę.
