Historia kieleckich ulic. Słowackiego

radiokielce.pl 5 miesięcy temu

Zdjęcie: Historia kieleckich ulic. Słowackiego

Ulica Słowackiego w Kielcach, dawniej ulica Hipoteczna, powstała pod koniec XIX wieku w ramach rozbudowy tzw. Nowego Miasta. przez cały czas zachowuje swój zabytkowy, willowy charakter.

Południowy odcinek ulicy Hipotecznej, w tej chwili ulica Słowackiego, został zabudowany na przełomie XIX i XX wieku. Wówczas, między placem Bazarowym (dzisiaj plac Wolności) a ulicą Seminaryjską, wzniesiono pierwsze parterowe domy.

Bardziej reprezentacyjny charakter miała druga strona ulicy – pomiędzy ulicami Hipoteczną a Bazarową (ul. Śniadeckich). Najpierw wzniesiono piętrową oficynę, następnie dwupiętrowy dom, a w drugiej dekadzie XX wieku kamienicę. Z kolei pod koniec XIX wieku przedsiębiorca budowlany Ludwik Klima wzniósł dwie kamienice, w których – po ich połączeniu – znajduje się w tej chwili Liceum Sióstr Nazaretanek przy ulicy Słowackiego 5. Druga narożna kamienica, od ulic Hipotecznej i Seminaryskiej, stanęła na placu zakupionym przez Ludwika Klimę w 1907 roku. Przez pewien czas mieściło się w niej żeńskie gimnazjum im. Adama Mickiewicza, a od 1924 roku także Gimnazjum św. Stanisława Kostki. W XX wieku w kamienicy było także Seminarium Nauczycielskie im. Królowej Jadwigi, a w czasie PRL-u Liceum Państwowe im. Juliusza Słowackiego.

Ulica Hipoteczna na odcinku najbardziej oddalonym od śródmieścia, za ulicą Seminaryjską, przez wiele lat kończyła się ślepo. Podobnie jak równoległe do niej ulice Bazarowa (Śniadeckich) i Szeroka (Żeromskiego). Dalej były pola.

Na jej wcześniejszym odcinku, za ulicą Seminaryjską, pod koniec XIX wieku zaczęto budować kamienice, które z czasem stworzyły pierzeję z dość zwartą zabudową. Przy samym końcu ulicy Słowackiego absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, nauczyciel rysunku i gimnastyki w Szkole Handlowej, Władysław Hûet wybudował dużą willę.

W tym samym czasie, na początku XX wieku, po przeciwległej stronie secesyjną willę wzniósł architekt gubernialny Stanisław Szpakowski, którą tuż przed pierwszą wojną światową kupił Julian Kośmiński, były dziedzic z Książa Małego. W 1968 roku willę wywłaszczono na rzecz skarbu państwa. Mieściły się w niej mieszkania lokatorskie oraz kaplica prawosławna. W 1979 roku właścicielem budynku został Polski Związek Motorowy.

Wyróżniającym się budynkiem przy ulicy Słowackiego jest tzw. Zameczek znajdujący się pierwotnie przy ulicy Hipotecznej 32, a w tej chwili Słowackiego 23. Pierwotnie w tym miejscu znajdował się wybudowany około 1900 roku parterowy dom z wieżą. Nie wiadomo kto był projektantem i pierwszym właścicielem. – Prawdopodobnie budynek jest dziełem architekta Stanisława Szpakowskiego – przypuszcza Krzysztof Myśliński, Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Przez lata należał do doktora Józefa Jokiela. Po wojnie dom został przejęty przez państwo. Na początku lat 50. minionego stulecia mieściła się w nim Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego. W latach 70. budynek został przeznaczony na cele kulturalne. Po remoncie, od 1987 roku, mieści się w nim Młodzieżowe Centrum Kultury „Zameczek”, który nazwę zawdzięcza charakterystycznej wieży wyróżniającej budynek.

Ulica Słowackiego znacznie wcześniej zabudowana została w części bliższej obecnemu pl. Wolności.

– Na rogu placu Wolności i ulicy Słowackiego, między ulicami Śniadeckich i Słowackiego, znajdowały się wybudowane na początku XX wieku sporych rozmiarów kamienice rodziny Zagajskich, bogatych kieleckich Żydów. Na podwórku znajdował się prywatny dom modlitwy, który powstał w 1922 roku z inicjatywy Herszla Zagajskiego, jednego z największych ówczesnych przedsiębiorców w Kielcach. Budynek przez wiele lat był nieużytkowany, zrujnowany. Za zgodą konserwatora zabytków w 2016 roku został przeniesiony na Pakosz. Natomiast kamienice Zagajskich są w tej chwili odbudowywane.

– Przy ulicy Słowackiego, między placem Wolności i ulicą Seminaryjską, pozostało kilka ciekawych budynków. Jednym z nich jest poprzedzona niewielkim ogródkiem willa, międzywojenna kamienica oraz budynek, który starszym mieszkańcom Kielc kojarzy się ze sklepem Pewex. A tuż za nim warto przyjrzeć się dużej kamienicy z narożnymi balkonami. Podsumowując: zabudowa ulicy Słowackiego ma charakter rezydencjonalno-przedmiejski – mówi Krzysztof Myśliński.