— Jadzia? Po co jej? Niech jedzie do domu dziecka.
— Tato, naprawdę mi jej żal — odparła Ola.
— Żal? To zabierz ją sobie, skoro taka dobra — drwiła Maria.
Zapinała siwe kosmyki za uchem i wiązała fartuch kuchenny.
— Idź sobie, mam pełno roboty.
— Muszę gotować, mąż wróci z pracy, wnuki z zajęć.
— Garnki stoją puste, a ty mi tu z żalem przychodzisz.
— Widzisz, mam wystarczająco swoich kłopotów!
— Widzę. Ale ja mam troje własnych dzieci.
— Gdzie mam wstawić Jadzię? — spytała Ola.
— No i o co wtedy kłótnia? — podsumowała Maria.
Wypychała siostrzenicę za drzwi, nie patrząc jej w oczy.
— W domu dziecka jej miejsce. Tam, gdzie pijacy chodzą, tchórz!
Jadzia, o której rozmawiały Maria i Ola, straciła rodziców w dzieciństwie.
Później odeszli też dziadkowie, którzy wychowywali ją do szóstego roku życia.
Precyzyjniej mówiąc, rodziców odebrał jej sąd.
— Moja matka zaczęła pić już w szkole — mówiła Jadzia, mając trzydzieści lat.
Zwierzała się przyjaciółce, Zosi.
— Babcia i dziadek winili siebie, bo rozpieszczali córkę.
— Nie stawiali granic, pozwalali na wszystko.
— Nie chciała się uczyć, same dwójki.
— Ledwo skończyła dziewiątą klasę, urodziła mnie z Szymonem.
— On miał osiemnaście lat i też lubił wypić.
— Koszmar… — odparła Zosia, zdumiona wyznaniem.
Dotąd Jadzia nie mówiła o takich szczegółach swojego życia.
— Wychowali mnie babcia i dziadek ze strony matki.
— Po stronie ojca było cicho: pokolenia alkoholików.
— Dynastia pijaków, nie wiem od kiedy.
— Co się stało z twoimi dziadkami? — spytała Zosia.
— Dziadek miał problemy z sercem, a babcia nie wytrzymała bez niego.
— Zmarła po roku, ciężko chorowała.
— Matka była ich jedynym, długo wyczekanym dzieckiem.
— Dlatego ją rozpieszczali, choć odeszła przedwcześnie.
— A co potem z tobą? — zapytała cicho Zosia.
— Wysłali mnie do domu dziecka. Krewni odmówili przyjęcia.
— Wszyscy się odwrócili. A mój ojciec…
— Co ojciec?
— Trzy lata spędziłam w domu dziecka. Płakałam codziennie.
— Nauczycielka matematyki powiedziała, iż dzieci alkoholików są głupie od urodzenia.
— To było bardzo obraźliwe. Ale ojciec nie zapomniał o mnie.
— Te trzy lata poświęcił na odzyskanie praw rodzicielskich — uśmiechnęła się Jadzia.
— Naprawdę mu zależało? — zdziwiła się Zosia.
— Wyobraź sobie, iż nie od razu.
Ojciec Jadzi, Szymon, najpierw rzucił picie, nagle i bez ostrzeżenia.
Był właścicielem zrujnowanego domku pod Lublinem.
Jego matka zginęła podczas pijackiej awantury.
Pewnego ranka, po burzliwym wieczorze, poczuł, iż jego życie jest bez wartości.
We śnie zobaczył zmarłą matkę, której nie pochował z braku pieniędzy.
Zapowiedziała, iż pogrzebie go „jak psa”, kiedy przyjdzie czas.
A czas miał nadejść szybko, bo wątroba już odmawiała posłuszeństwa.
— Spotkamy się wkrótce! Odpłacę ci wszystko, synu — zaśmiała się krwawo.
Wyglądała jak czarownica z bajki: siwa, bezzębna, w łachmanach.
Szymon otworzył oczy i gwałtownie wstał z łóżka.
Pokój zawirował wokół niego.
Usiadł znowu, trąc oczy, by odgonić obraz matki.
Wtedy przypomniał sobie córkę.
— Jadzia… Mam powód, by żyć! — krzyknął w pustkę.
— Nie dosięgniesz mnie, stara wiedźmo! To przez ciebie zacząłem pić!
Łzy zmieszane z whisky spłynęły mu po twarzy.
Zdecydował się całkowicie przestać pić.
Dawni znajomi drwili, nikt nie wierzył, próbowali wciągnąć go z powrotem.
— Mam dwadzieścia pięć lat! Przed mną całe życie! — wołał, wyrzucając ich z domu.
Znalazł pracę, odłożył pieniądze, sam naprawił zrujnowany domek.
Zebrał dokumenty i wytoczył sprawę o przywrócenie praw rodzicielskich.
Poszedł też do Niny, matki Jadzi, z propozycją: rzucić picie, wychować córkę razem.
Ona odmówiła, powiedziała, iż mu się nie uda.
Wolała zostać w pijackim chaosie.
— Kiedy tata przyjechał po mnie, nie mogłam uwierzyć w szczęście — wspominała Jadzia.
Łzy błysnęły w jej oczach.
— Myślałam, iż będę w domu dziecka na dożywocie.
— Biedna, nieszczęśliwa dziewczynka! — Zosi też zaszkliły się oczy.
— Od tamtego dnia życie zmieniło się diametralnie.
— Tata się starał, opieka regularnie przychodziła, ale nie mieli na co narzekać.
— Bałam się surowych ciotek, byłam pewna, iż wrócę do domu dziecka.
— Nawiedzały mnie przez lata, podziwiam ojca jeszcze bardziej.
— Był młody, prosty, bez wykształcenia, a przełamał los.
Gdy Jadzia była w dziewiątej klasie, Szymon kupił mieszkanie w mieście.
Chciał, by córka skończyła jedenastą klasę i poszła na studia.
Sprzedał wiejski dom, dorzucił pieniądze z pracy w magazynie.
Matka Jadzi, Nina, dalej piła, przeskakując od jednego „kawalera” do drugiego.
Jadzia wstydziła się jej, bała się wyjść z domu.
W mieście zamieszkali w kawalerce, podzielonej na dwa pokoje.
Jadzia poszła do dziesiątej klasy, gdzie nikt nie znał jej matki.
Nina mogła godzinami leżeć w kałuży, chrapać na całą ulicę.
Żebrała o pieniądze na alkohol, choć nikt już jej nie dawał.
— To była tajemnica, skąd brała pieniądze — mówiła Jadzia.
— Ona była dla mnie nikim, a wstydziłam się do łez.
— To już przegięłaś — zdziwiła się Zosia. — Ty co z tym masz?
— Oczywiście nic — westchnęła Jadzia. — To było obrzydliwe.
W wieku dwudziestu pięciu lat Jadzia straciła ojca.
— Pewnie odległe skutki dawnych nałogów — mówiła Zosi.
— Serce. Wszystko stało się nagle. Zostałam sama.
— Przykro mi — powiedziała cicho Zosia. — Dlaczego dopiero teraz mi mówisz?
— Bo miałam dość.
— Kto?
— Oni — wymamrotała Jadzia. — Dzwonią, piszą, zmieniają numery.
— Kto to?
— Krewni ze strony matki. Olga, jej mąż, ciotka Maria, jej córka.
— I czego chcą?
Jadzia milczała, po czym cicho wyznała:
— Miesiąc temu matka dopiła się do udaru.
— Leży, tylko oczy obracają się bezwładnie.
— Nie może nic zrobić, ani ruszyć, ani jeść.
— Skąd o tym wiesz? — zapytała Zosia.
— Kontakt miałam z Olgą i Marią od czasów babci.
— Nasza wieś jest mała, wszyscy się dowiedzieli.
— Przychodzili z prezentami, pytali o moje sprawy.
— Na pogrzebie ojca pomogli trochę pieniędzmi.
— Teraz matka trafiła w ich ręce.
— Nikt nie chce się nią opiekować, więc chcą…
Jadzia urwała, zacisnęła ręce na kolanach.
Zosia czekała, nie śmiała pytać dalej.
— Chcą, żebym ją wzięła do siebie — powiedziała wreszcie.
To było wszystko, co musiała powiedzieć.
