W dyskusji udział wzięli badacze zajmujący się językiem i prawem oraz twórcy polskich modeli językowych. Rozmowę moderował popularyzator nauki dr Tomasz Rożek. Wydarzenie zorganizowały Miasto Poznań i Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, a dla uczestników przygotowano również tłumaczenie na język migowy.
Eksperci wyjaśniali, iż generatywne modele językowe analizują miliony kontekstów użycia słów i na tej podstawie tworzą spójne wypowiedzi. W praktyce oznacza to, iż uczą się od ludzi, z ogromnych zbiorów tekstów tworzonych przez użytkowników.
Różnica polega jednak na sposobie komunikacji. Człowiek mówi w zależności od emocji, doświadczeń i sytuacji, natomiast model przewiduje kolejne słowa na podstawie wzorców statystycznych. Jednocześnie rozmowa z systemem potrafi przypominać dialog z żywą osobą, co może wpływać na relacje międzyludzkie i sposób prowadzenia rozmów.
Uczestnicy zauważyli też zjawisko przenikania stylów. W sieci pojawia się coraz więcej tekstów generowanych przez AI, a ludzie zaczynają przejmować charakterystyczne dla nich konstrukcje językowe.
Podczas spotkania dużo miejsca poświęcono rodzimym modelom językowym, takim jak PLLuM czy Bielik. Naukowcy podkreślali, iż bez wprowadzania norm językowych i odpowiednich danych systemy oparte wyłącznie na anglojęzycznych zasobach nie poradzą sobie z poprawną polszczyzną.
Tworzenie własnych modeli umożliwia także dopasowanie ich do konkretnych zastosowań – na przykład pisania pism urzędowych czy pracy naukowej.
Rozwój sztucznej inteligencji rodzi jednak pytania o edukację, prawo autorskie i możliwość manipulacji informacją. Zdaniem ekspertów regulacje prawne nie nadążają za tempem zmian technologicznych, a społeczeństwo dopiero uczy się korzystania z nowych narzędzi.
Jednocześnie podkreślano ogromny potencjał technologii, przede wszystkim w upowszechnianiu wiedzy i wspieraniu badań naukowych. Otwartą kwestią pozostaje, jak bardzo wpłynie ona na nasze kompetencje poznawcze i codzienną komunikację.
Debata odbyła się tuż przed Międzynarodowym Dniem Języka Ojczystego i jak zauważyli organizatorzy, pokazała, iż rozmowa o polszczyźnie coraz częściej oznacza dziś rozmowę o relacji człowieka z technologią.
