Mamo, przyprowadziłam Polę głos Tamary rozległ się z przedpokoju i Nina oderwała wzrok od notatek. Odbiorę wieczorem, muszę już lecieć.
Trzasnęły drzwi wejściowe. Nina oparła się na krześle i przetarła nasadę nosa. Po chwili do pokoju weszła matka, trzymając na rękach siostrzenicę. Trzyletnia Pola leniwie mrugała.
Znowu? spytała Nina.
Wanda tylko kiwnęła głową, stawiając dziewczynkę na podłodze. Ta od razu ruszyła w stronę łóżka, wprawnie się na nie wspięła i sięgnęła do szafki nocnej. Wyciągnęła stamtąd podniszczoną kolorowankę oraz pudełko kredek, usiadła wygodnie, podwijając nogi. Wszystko bez słowa jakby odtwarzała znany rytuał.
Nina podniosła się i wyszła za matką do salonu. Wanda wyciągała już z szafy torbę do pracy i sprawdzała zawartość.
Mamo zaczęła Nina. To mój ostatni rok na studiach. Za trzy miesiące mam obronę. Muszę się uczyć, a nie…
Tamarze trzeba pomóc przerwała jej Wanda. Przecież wiesz, jak jej nie wyszło z tym mężem. Teraz próbuje ułożyć sobie życie na nowo. Powinnaś to zrozumieć.
Niech sobie układa, co chce! Nina nie wytrzymała, syknęła półgłosem, żeby Pola nie usłyszała z pokoju. Ale czemu zrzuca odpowiedzialność na innych? To jej dziecko, mamo. Jej!
Wanda w końcu spojrzała jej w oczy.
Dość już gadania! Muszę lecieć do pracy powiedziała, zasuwając zamek w torbie. Dziewczynka pod twoją opieką.
Nina chciała zaprotestować. Powiedzieć, iż to nie w porządku, iż ona też ma swoje egzaminy, nieprzepisane jeszcze prace. Ale spojrzała na matkę i zrozumiała nie ma sensu.
Skinęła głową.
Wanda wyszła, a Nina wróciła do pokoju. Pola skrupulatnie kolorowała jednorożca fioletową kredką, z przejęcia wystawiając czubek języka.
Ciociu Nina, zobacz podniosła kolorowankę, prezentując efekt. Ładnie?
Bardzo ładnie, Pola Nina przysiadła obok na łóżku, odsuwając notatki na róg stołu.
Dzień toczył się niczym rozciągnięta guma. Rysowały, potem oglądały bajki na laptopie, potem Pola zgłodniała i Nina gotowała jej makaron, próbując jednocześnie czytać podręcznik otwarty na stole. Litery zlewały się przed oczami, nie układały się w sens. Pola rozlała kompot na obrus. Potem zaczęła się marudzić była już zmęczona, ale nie chciała spać, a zabawy nie wciągały. Nina nosiła ją po mieszkaniu, kołysała, podśpiewując coś niewyraźnie, aż dziewczynka wreszcie przysnęła na jej ramieniu.
Na wieczór Nina czuła się kompletnie wypruta. Podręcznik został tam, gdzie rano nieprzekręcona choćby jedna strona.
Tamara pojawiła się około siódmej. Nina otworzyła jej drzwi, trzymając przysypiającą Polę na rękach.
Chodź, kochanie Tamara odebrała córkę. To my już lecimy.
I wyszła. Ani dziękuję, ani jak się zachowywała.
Nina czuła, jak wszystko ją przytłacza.
Dwa miesiące mijały w tym samym rytmie: Pola pojawiała się bez zapowiedzi, Tamara znikała, Nina miotała się między studiami a opieką nad dzieckiem. Dyplom jednak obroniła, choć pisanie go nocami rozmazywało jej oczy do łez, gdy siostrzenica spała za ścianą.
Później Tamara poznała Igora. Zaczęło się: kwiaty, restauracje, zachwyty, jaki wspaniały zupełnie inny. Po trzech miesiącach Nina stała w USC, patrząc, jak siostra promienieje w białej sukni u boku postawnego faceta patrzącego na nią z uwielbieniem. Wanda łkała ze szczęścia, ocierając oczy chusteczką. Pola plątała się pod nogami w różowej sukience. Nina oklaskiwała razem ze wszystkimi, myśląc, iż może teraz siostra ułoży sobie życie, zajmie się swoją rodziną.
Wkrótce Tamara urodziła synka, dali mu na imię Kacper. Nina odwiozła do szpitala kwiaty i niebieskie baloniki, trzymała maleńki zawiniątek i myślała, iż siostra naprawdę znalazła szczęście. Igor promieniał dumą, Pola z powagą ogłaszała wszystkim, iż jest teraz starszą siostrą.
Sielanka trwała osiem miesięcy.
Telefon od mamy dopadł Ninę w pracy podczas rozliczenia kwartalnego. Wanda mówiła chaotycznie. Igor miał romans. Tamara znalazła wiadomości. Awantura. Rozwód.
Nina, ściskając telefon przy uchu, masowała skronie. Historia powtarzała się w przerażających szczegółach, tylko dzieci już było dwoje.
Tamara radziła sobie jeszcze gorzej niż poprzednio. Zjawiała się u matki ze łzami na policzkach, zostawiała dzieci i jechała dojść do siebie. Wróciła po kilku godzinach, czasem nazajutrz.
Nina pojmowała już tylko tyle, iż jej życie coraz mniej do niej należy.
Minął rok. Dostała awans, ale choćby nie zdążyła się tym nacieszyć. Tamara poznała Andrzeja i wszystko ruszyło od nowa: kwiaty, kolacje, zachwyty, iż zupełnie inny niż poprzedni. Trzecie wesele odbyło się już skromniej, w gronie najbliższych. Nina popijała szampana i łapała się na myśli, iż będzie jeszcze gorzej.
Telefon Wandy przyszł w przerwie na lunch. Nina siedziała w kawiarni naprzeciwko biura, grzebała widelcem w sałatce i planowała szybkie zakupy.
Nino głos matki brzmiał inaczej, nerwowo podekscytowany. Siedzisz?
Siedzę Nina odłożyła widelec. Co się stało?
Tamara jest w ciąży.
Cisza zawisła nad stolikiem, mieszając się z zapachem kawy i szumem rozmów wokół.
Bliźniaki dodała Wanda. Dwójka.
Nina patrzyła na sałatkę. Liście rukoli zamieniły się w zieloną plamę. Czwórka dzieci. Tamara będzie miała czworo dzieci z trzech związków. I kiedy ten kolejny rozleci się a na pewno się rozleci, bo czemu miałoby być inaczej wszystkie te dzieci znów spadną na nią i matkę.
Nino, słyszysz mnie? Wanda znów ponagliła. Halo?
Słyszę, mamo Nina przetarła grzbiet nosa. Przekaż Tamarze gratulacje.
Rozłączyła się, zanim matka zdążyła odpowiedzieć. Długo siedziała bez ruchu, wpatrzona w wygaszony ekran telefonu. Apetyt zniknął zupełnie.
Wróciła do domu koło ósmej wieczorem, wyczerpana i wyprana z uczuć. Wanda siedziała w kuchni, obejmując dłońmi wystudzoną herbatę, i od razu zaczęła mówić, nieskładnie, szybko, jakby bała się, iż Nina jej przerwie.
Nina, głowę już sobie łamię, jak to będzie, czworo dzieci, jeżeli znowu nie wyjdzie, widzisz, jaka ona jest. Faceci zawsze dla niej ważniejsi niż te biedne dzieci, i co wtedy będzie? Przecież nie damy rady, ja mam już swoje lata, nadciśnienie, ty pracujesz, a kto to uniesie?
Nina bez słowa powiesiła torebkę przy drzwiach i podeszła do stołu. Nie siadała, tylko patrzyła z góry na matkę jej potargane włosy z pierwszymi siwymi pasmami, podkrążone oczy, drżące palce kurczowo obejmujące kubek.
Mamo powiedziała cicho, a Wanda natychmiast zamilkła. Chcę wyjechać. Do innego miasta.
Wanda zastygła. Patrzyła na córkę wielkimi oczami, jakby mówiła obcym dialektem.
Już nie dam rady ciągnęła Nina, zrezygnowanym, cichym głosem. Już tak nie mogę żyć, stale rozliczając się z problemów Tamary. Zrobiłam dla niej wystarczająco dużo, mamo. Poświęciłam czas, studia, związki, karierę. Wystarczy.
Wanda chciała coś wtrącić, ale Nina uniosła dłoń, by ją uciszyć.
Mogę cię zabrać ze sobą, jeżeli chcesz się wyrwać. Zaczniemy na nowo. jeżeli nie, zrozumiem ale wtedy jadę sama. Bo ja już nie chcę wychowywać dzieci mojej siostry, mamo. Kocham je, to jasne. Ale one nie są moje. To nie jest moja odpowiedzialność.
Oddech wyrwał się z piersi, jakby po latach zdjęła z ramion plecak pełen kamieni. Wanda milczała. Patrzyła gdzieś przez Ninę, w plamę na ścianie za jej głową nie dało się odczytać, co myśli.
Nina poczekała chwilę, ale matka wciąż nic nie mówiła. Odwróciła się i poszła do swojego pokoju, padła na łóżko w ubraniu i wpatrzyła się w sufit. Serce waliło tak głośno, jakby miało wyskoczyć z gardła, dłonie miała całe spocone. Powiedziała to. Wreszcie na głos to powiedziała.
Zasnąć udało jej się dopiero nad ranem.
Gdy się obudziła, znalazła na stole teczkę z dokumentami. Poznała ją od razu matka trzymała tam papiery od mieszkania po babci, które dostały jeszcze, gdy Nina była nastolatką. Przejrzała zawartość, nie bardzo rozumiejąc, dlaczego matka ją wyjęła.
Sprzedamy usłyszała od drzwi i aż podskoczyła.
Wanda stała w progu, blada po nieprzespanej nocy, ale dziwnie spokojna, jakby w końcu podjęła jakąś decyzję i mocno się jej trzymała.
Jedną trzecią damy Tamarze to jej część według prawa dodała matka, podchodząc do stołu. Za resztę kupimy coś w innym mieście. Wystarczy nam małe, nie potrzebujemy więcej.
Nina patrzyła na matkę, nie wierząc własnym uszom. Miała ochotę powtórzyć pytanie, upewnić się, ale Wanda spojrzała jej w oczy i Nina ujrzała w nich to samo zmęczenie, które latami ją dręczyło. Matka po prostu lepiej to ukrywała. Albo Nina nie chciała widzieć.
Objęła matkę mocno, przymknęła oczy, wtuliła się w ramię, jak za dzieciństwa. Wanda pogłaskała ją po włosach.
Wyjedziemy stąd, córko wyszeptała. Dość już.
Załatwiły wszystko w dwa miesiące, spokojnie, krok po kroku. Znalazły kupca na mieszkanie, wypatrzyły niewielkie dwupokojowe w bloku w Toruniu, czterysta kilometrów od Warszawy. Nic specjalnego, ale własne. Nina dogadała przeniesienie do regionalnego oddziału firmy. Przez ten czas nie powiedziały Tamarze ani słowa.
Zadzwoniły w ostatni dzień, gdy wszystko było już spakowane, bilety na pociąg czekały w torebce. Tamara pojawiła się po pół godziny wpadła do niemal pustego mieszkania, brzuchem już na siódmym miesiącu, twarz napięta od złości.
Co wy wyprawiacie?! wrzasnęła od progu, w butach. Wy mnie zostawiacie? Teraz? Gdy mam rodzić bliźniaki?!
Nina wręczyła jej kopertę z pieniędzmi, jej częścią ze sprzedaży mieszkania. Tamara wyrwała ją, zajrzała, jej twarz skurczyła się jeszcze mocniej.
I co ja mam z tym zrobić?! rzuciła kopertę na podłogę, banknoty rozsypały się po linoleum. Pomocy mi trzeba, a nie jałmużny! Mam ciężki czas, rozumiecie?!
Ciężki czas trwa już pięć lat, Tamo Nina powiedziała spokojnie. Jesteśmy zmęczone.
Zmęczone? Tamara aż się zapowietrzyła. Wy zmęczone? Ja to niby na wczasach? Dwoje dzieci i trzecia ciąża?!
To twoje wybory, Tamo poprawiła Nina. Teraz nasza kolej.
Tamara powiodła wzrokiem w poszukiwaniu wsparcia u matki, ale Wanda odwróciła się, niby poprawiając zamek w torbie.
Już nie jesteście moją rodziną wycedziła Tamara, podnosząc kopertę drżącymi palcami. Żadna z was.
Wypadła z mieszkania. Nina i Wanda popatrzyły po sobie. Żadna nie odezwała się słowem. Nina przełożyła torbę przez ramię, Wanda wzięła walizkę. Wyszły, zamknęły drzwi po raz ostatni i zeszły na dół.
Pociąg miał odjechać za godzinę. Nina siedziała przy oknie, patrzyła, jak peron zostaje z tyłu, jak za szybą migały słupy, garaże, szarzyzna warszawskich bloków. Wanda przysypiała na jej ramieniu, wykończona pakowaniem i ostatnią kłótnią.
Miasto znikało za horyzontem, zabierając kłótnie, obce dzieci na rękach, poczucie winy i niewykonalnego obowiązku. Nina oparła głowę o zagłówek i po raz pierwszy od lat westchnęła głęboko. Przed nimi była niepewność.
Pociąg gnał przed siebie. Nina zamknęła oczy.