Koniec eksmisji „na bruk”. Rząd szykuje zmiany

Rząd przygotowuje przepisy, które mają zakończyć praktykę eksmisji „na bruk”, czyli usuwania lokatorów bez zapewnienia im jakiegokolwiek miejsca do zamieszkania.

Projekt zmian dotyczy przede wszystkim postępowań administracyjnych, gdzie – w przeciwieństwie do procedur sądowych – do tej pory brakowało realnych gwarancji ochrony lokatorów.

Nowe regulacje mają wprowadzić zasadę, iż eksmisja będzie możliwa dopiero wtedy, gdy osobie opuszczającej lokal zostanie wskazane inne miejsce pobytu. Może to być lokal, do którego ma tytuł prawny, ale jeżeli go nie posiada – obowiązek zapewnienia tymczasowego pomieszczenia spadnie na gminę.

W praktyce oznacza to koniec sytuacji, w których eksmitowani trafiali bezpośrednio na ulicę. W ostateczności, jeżeli nie będzie innej możliwości, gmina będzie musiała wskazać miejsce w noclegowni lub schronisku dla osób bezdomnych.

Projekt przewiduje również utrzymanie tzw. okresu ochronnego. Eksmisje z mieszkań co do zasady nie będą mogły być przeprowadzane zimą – od 1 listopada do 31 marca – co ma ograniczyć ryzyko utraty dachu nad głową w najtrudniejszych warunkach pogodowych.

Szczególną ochroną mają zostać objęte osoby w najtrudniejszej sytuacji życiowej. Chodzi m.in. o kobiety w ciąży, dzieci, osoby niepełnosprawne, obłożnie chore czy korzystające z pomocy społecznej. W ich przypadku procedura eksmisyjna będzie w praktyce wstrzymywana do czasu zapewnienia odpowiedniego lokalu lub rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.

Zmiany mają zlikwidować lukę prawną, która pozwalała na eksmisje bez zabezpieczenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Autorzy projektu podkreślają, iż takie sytuacje naruszały zasadę godności człowieka i wymagały interwencji ustawodawcy.

Nie oznacza to jednak całkowitego zakazu eksmisji. Projekt przewiduje wyjątki, m.in. wobec osób rażąco naruszających porządek domowy, stosujących przemoc lub zajmujących lokal bez tytułu prawnego. W takich przypadkach ochrona nie będzie stosowana.

Planowane przepisy mają zostać przyjęte jeszcze w tym roku. jeżeli wejdą w życie, zmienią zasady eksmisji w Polsce, przenosząc ciężar odpowiedzialności za zabezpieczenie lokatora w większym stopniu na państwo i samorządy.

→ oprac. red.

17.04.2026

• foto: archiwum GT