Kosmolog i filozof ks. prof. Michał Heller otrzymał od władz Krakowa odznakę Honoris Gratia w uznaniu wybitnych zasług i w podziękowaniu za inspirowanie kolejnych pokoleń. W czwartek naukowiec kończy 90 lat.
Wyróżnienie zostało przyznane w auli Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego podczas uroczystego spotkania z okazji urodzin ks. prof. Hellera poświęconego jego myśli i dorobkowi. Odznakę w uznaniu „wybitnych osiągnięć, w podzięce za promowanie Krakowa, miasta nauki, i inspirację dla kolejnych pokoleń” wręczył prezydent Krakowa Aleksander Miszalski. Podkreślił on, iż ks. Heller „swoim autorytetem i swoją wiedzą wspiera wszelkie dobre, służące człowiekowi idee i przedsięwzięcia”.
– Naszemu jubilatowi zawdzięczamy wiele: uczy nas bezstronnego spojrzenia na rzeczywistość, szacunku dla tradycji, ale zarazem otwartości na nowoczesność. Udowadnia, iż da się łączyć światy pozornie sprzeczne, a poszukiwanie prawdy może być jednocześnie i misją, i pasją – powiedział prezydent Krakowa.
Zwrócił uwagę, iż właśnie w Krakowie ks. Heller stworzył przestrzeń dialogu między nauką, filozofią i teologią – Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, które integruje krakowskie środowiska nauki i jest „żywym pomnikiem księdza profesora”.
Miasto ogłaszając przyznanie wyróżnienia zaznaczyło, iż jest ono nie tylko wyrazem uznania dla imponującego dorobku naukowego laureata, ale także podziękowaniem za to, iż od dziesięcioleci inspiruje Kraków do odważnego i otwartego myślenia o świecie.
Uczony dziękując za życzenia urodzinowe i przyznane wyróżnienie, wyznał, iż ma ono dla niego szczególne znaczenie.
– Kraków jest mi bardzo bliski. Wprawdzie ma konkurencję, taką niezbyt groźną konkurencję, Tarnów. Urodziłem się w Tarnowie i tam mieszkam, i tam też mi jest dobrze, ale czuję się też krakowianinem, bo tutaj praktycznie cała moja działalność, aktywność życiowa – tutaj się odbywa, wiec bardzo sobie cenię to wyróżnienie – powiedział prof. Heller.
Na wydarzenie napłynęły też nagrane życzenia od naukowców z różnych stron świata. Solenizant przyznał, iż usłyszenie głosów przyjaciół było dla niego bardzo wzruszające. Dodał, iż oprócz przyjaciół zgromadzonych na sali i tych, którzy wysłali swoje życzenia, innymi ważnymi przyjaciółmi są dla niego książki. – One odgrywają w moim życiu ogromną rolę, rolę rzeczywiście takich wielkich przyjaciół – podkreślił, poświęcając całą swoją przemowę wspomnieniom związanym z lekturami. „Natomiast książki nie zastąpią żywych przyjaciół” – zastrzegł na koniec.
Ksiądz prof. Michał Heller jest kosmologiem i filozofem. Od lat zajmuje się filozofią i historią nauki, kosmologią relatywistyczną, a także relacjami między nauką a teologią.
Urodził się 12 marca 1936 r. w Tarnowie. W 1940 r. jego rodzina została wysiedlona przez władze sowieckie ze Lwowa, gdzie wtedy mieszkała, na Syberię. W 1946 r. wróciła do Tarnowa. Tam Michał Heller skończył szkołę podstawową i poszedł do gimnazjum. W 1953 r. zdał maturę i wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie.
W 1959 r. przyjął święcenia kapłańskie. Na Wydziale Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w 1965 r. uzyskał stopień magistra, w 1966 r. – doktora, a w 1969 r. – doktora habilitowanego. W 1972 r. objął stanowisko docenta w Papieskiej Akademii Teologicznej (dziś Uniwersytet Papieski Jana Pawła II) w Krakowie, tam w 1985 r. uzyskał stopień profesora nadzwyczajnego, a w 1990 r. został profesorem zwyczajnym.
Współpracował m.in. z Katolickim Uniwersytetem w Louvain-la-Neuve, Uniwersytetem w Oxfordzie, Uniwersytetem w Cambridge, Uniwersytetem w Leicester, Catholic University of America.
Jest założycielem (2008 r.) Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie, członkiem zwyczajnym Papieskiej Akademii Nauk i wielu towarzystw naukowych, w tym m.in. Obserwatorium Watykańskiego w Castel Gandolfo, Polskiej Akademii Umiejętności, Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Polskiego Towarzystwa Teologicznego. Odznaczony został m.in. Orderem Orła Białego i Krzyżem Komandorskim Odrodzenia Polski.
Jest pierwszym Polakiem uhonorowanym Nagrodą Templetona, nazywaną „teologicznym Noblem” i przyznawaną za przerzucanie mostów między religią a nauką. Całą tę nagrodę – 1,6 mln dolarów – przeznaczył na utworzenie Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie. Centrum to wspólna inicjatywa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie.
Odznaki Honoris Gratia przyznawane są od 2005 r. przez prezydenta miasta osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla Krakowa i mieszkańców. Odznakę ze wstęgą w biało-błękitnych barwach Krakowa zaprojektował prof. Jerzy Nowakowski.(PAP)
