Mam na imię Patrycja, mam 49 lat i pracuję jako pielęgniarka na nocnej zmianie w Szpitalu Wojewódzkim – 20 lat doświadczenia, niezliczone historie z dyżurów.

Nazywam się Jolanta i mam 49 lat. Jestem pielęgniarką na nocnym dyżurze w Szpitalu Wojewódzkim w Warszawie. Pracuję tu od dwudziestu lat, widziałam już wszystko, co możliwe.

Od ośmiu lat jestem rozwódką. Mam syna Bartosza, który właśnie skończył szesnaście lat. Mieszka ze mną. To naprawdę dobry chłopak. Odpowiedzialny, ambitny. Nigdy nie sprawiał kłopotów.

Nie do końca. Dał mi jeden problem. Największy w moim życiu. Ale to przecież nie jego wina.

Sześć miesięcy temu Bartek zaczął skarżyć się na bóle głowy. Najpierw uznałam, iż to kwestia wzroku, iż powinien mieć okulary. Zabralam go do okulisty. Okazało się, iż wzrok ma idealny.

Bóle nie ustępowały. Potem doszły poranne nudności. Pomyślałam, iż może podtruwa go jakaś kanapka ze szkolnego sklepiku. Zaczęłam robić mu własne śniadania. Nudności nie ustąpiły.

Któregoś ranka zastałam go w łazience, zwracał wszystko co zjadł, cała twarz blada, trząsł się i mówił, iż kręci mu się w głowie, wszystko wiruje.

Bez namysłu zabrałam go na SOR. Badania. Morfologia. Wszystko książkowe. Lekarz mówił, iż to pewnie stres. Nastolatki czasem somatyzują naciski szkolne.

Ale ja jestem pielęgniarką od dwudziestu lat. Coś mi mówiło, iż to nie jest żaden stres.

Upierałam się przy dalszych badaniach. Lekarz patrzył na mnie, jakbym przesadzała, ale w końcu zlecił tomografię.

Pamiętam ten dzień doskonale. To był wtorek. Pracowałam w szpitalu, kiedy zadzwonili z Dziecięcego Szpitala przy Litewskiej, gdzie robili Bartkowi badania. Kazali przyjechać natychmiast.

Bez namysłu rzuciłam dyżur w połowie, jechałam na oślep, serce waliło mi w piersiach. Przyjęli mnie w gabinecie. Był tam neurolog mężczyzna przed pięćdziesiątką, z poważnym wyrazem twarzy.

Pani Jolanto, znaleźliśmy coś w głowie syna na tomografii powiedział. To guz mózgu. Musimy wykonać kolejne badania, żeby ustalić dokładny typ i zaawansowanie.

W tym momencie wszystko runęło. Ja ta, która wielokrotnie przekazywała rodzinom najgorsze wiadomości, która niejedno widziała i wydawało się, iż nic jej nie złamie. Nic nie przygotowało mnie na to, by usłyszeć takie słowa o własnym dziecku.

Potem zaczęło się piekło. Rezonanse, biopsje, konsultacje z onkologami. Terminy, których dobrze znałam, teraz brzmiały jak wyrok.

Glejak wielopostaciowy. IV stopnia. Agresywny, nieoperacyjny przez położenie. Leczenie: chemia, radioterapia, żeby spowolnić rokowania marne.

Kiedy lekarz wszystko tłumaczył, Bartek siedział obok. Mój chłopiec, moje dziecko. Słuchał, iż ma nowotwór nie do wyleczenia w mózgu.

Mamo, umrę? zapytał cicho, tak spokojnie, iż serce mi pękło.

Lekarz spojrzał z tą lekarską, wyważoną empatią, którą sama milion razy próbowałam przyjąć.

Zrobimy wszystko, żeby dać ci więcej czasu powiedział.

Więcej czasu. Nie wyzdrowiejesz. Nie będzie dobrze. Tylko: więcej czasu.

Tego wieczoru Bartek przytulił mnie mocno.

Mamusiu, nie płacz. Będziemy walczyć powiedział.

Zaczęliśmy walkę. Chemia co dwa tygodnie. Bartek tracił włosy, chudł z dnia na dzień, ciągle wymiotował. Ale nie narzekał. Nigdy nie zadał pytania: czemu ja?. Zawsze się uśmiechał.

Koleżanki i koledzy czasem go odwiedzali. Najpierw przychodzili często, później coraz rzadziej. Dla szesnastolatków zmierzenie się ze śmiertelnością to coś nie do zniesienia.

Ale był jeden, który nie zawodził jego przyjaciel Łukasz. Są nierozłączni od podstawówki. Łukasz wpadał codziennie po lekcjach. Opowiadał mu, co nowego w szkole, przynosił zadanie domowe, grali razem w gry na playstation, choć Bartek ledwo miał siłę trzymać pada.

Pewnego popołudnia szykowałam kolację, gdy usłyszałam rozmowę chłopców w pokoju. Drzwi były niedomknięte.

Boisz się? zapytał Łukasz.

Cały czas odpowiedział Bartek. Ale nie mówię tego mamie, ma i tak dość zmartwień.

Czego boisz się najbardziej?

Że mama zostanie sama. Że będzie cierpiała. Że nie zdążę się dobrze pożegnać. Że będzie się obwiniać, a to nie jej wina

Musiałam wrócić do swojego pokoju, żeby nie usłyszeli, jak płaczę.

Leczenie nie przynosi efektów. Guz nie maleje. Rosnie. Lekarze rozmawiali już o opiece paliatywnej. Że teraz liczy się jakość życia, która mu została.

Ile czasu? Nikt nie da odpowiedzi. Może trzy miesiące. Może sześć. A może mniej.

Dziś rano Bartek poprosił mnie, żebym zawiozła go do szkoły. Od tygodni nie chodził, bo był zbyt słaby, ale zapragnął zobaczyć wszystkich ostatni raz. Chciał poczuć się normalnie, choćby przez kilka godzin.

Zawiozłam go. Pomogłam wysiąść z auta. Jest już taki chudy, kruchy. Koledzy przywitali go uściskami. Ulubiona nauczycielka podeszła, zamieniła kilka słów. Widziałam, jak się uśmiechał, jak na chwilę przestał być tym chłopcem z rakiem, a znów był po prostu Bartkiem.

Gdy po trzech godzinach go odbierałam, był wykończony, ale szczęśliwy.

Dziękuję ci, mamo szepnął w samochodzie. Za to, iż mnie zabrałaś. Za wszystko, co dla mnie robisz. Za to, iż jesteś najlepszą mamą na świecie.

A ty jesteś najlepszym dzieckiem na świecie odpowiedziałam.

Po chwili milczenia spojrzał na mnie poważnie:

Mamo, kiedy mnie już nie będzie, chcę, żebyś była szczęśliwa. Żebyś żyła dalej. Żebyś nie spędziła reszty życia na opłakiwaniu mnie.

Bartek nie rozmawiajmy teraz o tym

Musimy, mamo. Oboje wiemy, do czego to zmierza. Obiecaj mi, iż znajdziesz w sobie siłę. Że będziesz pamiętać mnie ze śmiechem, a nie tylko ze smutkiem.

Obiecałam. Choć sama nie wiem, czy będę potrafiła dotrzymać tej obietnicy.

Teraz Bartek śpi, spokojny, w swoim pokoju. Weszłam sprawdzić, jak się czuje. Leży taki cichy, taki drobny. przez cały czas mój chłopczyk.

Jutro rano przychodzi pielęgniarka od opieki paliatywnej. Pojutrze wizyta u onkologa i wyniki ostatnich badań, choć wszyscy wiemy, czego się spodziewać.

Usiadłam w salonie z zimną kawą w dłoni. Patrzę na fotografie: Bartek jako niemowlę, Bartek w przedszkolu z uśmiechem od ucha do ucha, Bartek na dziesiątych urodzinach. Bartek sprzed pół roku, zdrowy, radosny, nie mający pojęcia, co go czeka.

Nie wiem, jak się przeżywa coś takiego. Jak matka może pochować własne dziecko? Szesnastolatek, całe życie przed sobą, którego nie zazna.

Dla niego spróbuję. Będę silna, dopóki mnie potrzebuje. Będę się uśmiechać, gdy na mnie spojrzy. Zrobię wszystko, by jego ostatnie dni były najlepsze, jakie mogę mu dać.

A kiedy go zabraknie Nie wiem, co dalej. Ale to zmartwienie na potem. Teraz liczy się tylko to, iż jestem tu. Dla niego.

Jak powiedzieć dziecku, iż się je kocha, gdy czasu zostało już tak niewiele? Jak zamknąć miłość całego życia w tych dniach, które jeszcze nam dano?