Zapraszamy na lekcję tematyczną poświęconą tradycjom piśmienniczym państw Wschodu, znaczeniu słowa pisanego oraz rytuałom i zwyczajom związanym z tworzeniem, zapisywaniem, przechowywaniem i przekazywaniem tekstów. Jej celem będzie przybliżenie uczestnikom bogactwa azjatyckich kultur literackich, ich systemów pisma, kaligrafii oraz sposobów utrwalania wiedzy, myśli i dziedzictwa kolejnych pokoleń. Szczególną uwagę poświęcimy językowi chińskiemu i jego wyjątkowej tradycji piśmienniczej, a także literaturze azjatyckiej jako przestrzeni spotkania odmiennych języków, światopoglądów i doświadczeń kulturowych.
Podczas spotkania uczestnicy wyruszą w symboliczną podróż przez wybrane tradycje piśmiennicze Azji, poznając między innymi chińską i japońską sztukę kaligrafii, tradycję przepisywania tekstów, rolę papieru i tuszu, znaczenie znaków oraz symbolikę pisma w kulturach Wschodu. Przyjrzymy się temu, jak pisanie może być nie tylko sposobem komunikacji, ale również formą sztuki, praktyką duchową, ćwiczeniem uważności i elementem codziennego rytuału. Zastanowimy się również nad wyjątkowym charakterem chińskiego systemu pisma, jego historycznym rozwojem oraz znaczeniem znaków w kształtowaniu i przekazywaniu kulturowej tożsamości.
Szczególne miejsce w lekcji zajmie literatura azjatycka oraz sztuka jej przekładu na język polski. Przyjrzymy się wybranym tekstom literackim pochodzącym z Chin, Japonii, Korei i innych państw Azji, poznając bogactwo tamtejszej poezji, prozy, dawnych opowieści, przypowieści i tekstów filozoficznych. Porozmawiamy o specyfice tłumaczenia utworów z języka chińskiego, japońskiego, koreańskiego i innych języków azjatyckich, zwracając uwagę na różnice językowe, kulturowe i symboliczne, które wpływają na ich interpretację. Szczególnie interesujące będzie przyjrzenie się przekładowi z języka chińskiego, w którym znaki, kontekst, wieloznaczność i odniesienia kulturowe stawiają przed tłumaczem szczególne wyzwania. Zastanowimy się, jak przełożyć nie tylko znaczenie słów, ale również metafory, obrazy poetyckie, emocje, odniesienia historyczne i subtelności oryginału, które często nie mają bezpośrednich odpowiedników w języku polskim.
Ważnym elementem spotkania będzie refleksja nad rolą tłumacza literatury jako pośrednika między kulturami – osoby, która umożliwia tekstom przekraczanie granic językowych i geograficznych, a czytelnikom odkrywanie nowych światów i sposobów myślenia. Uczestnicy poznają wyzwania, przed jakimi stają tłumacze literatury azjatyckiej, oraz dowiedzą się, jak decyzje translatorskie wpływają na odbiór utworu, jego styl, atmosferę i interpretację. Zastanowimy się, czy tłumaczenie może w pełni oddać sens i piękno oryginału oraz co dzieje się z tekstem, kiedy przechodzi z jednego kręgu językowego i kulturowego do drugiego. Przyjrzymy się również temu, jak dzięki przekładom literatura chińska i szerzej – literatura Azji – staje się częścią światowego dziedzictwa literackiego, inspirując czytelników i twórców na całym świecie.
Wykorzystując fragmenty literatury chińskiej i innych literatur azjatyckich w oryginale oraz ich polskie przekłady, reprodukcje kaligrafii, fotografie dawnych manuskryptów, ilustracje i materiały multimedialne, uczestnicy będą mogli porównać różne wersje tekstów, odkrywać znaczenia ukryte w znakach i symbolach oraz zastanowić się, co zostaje zachowane, a co może ulec zmianie w procesie przekładu. Szczególną uwagę poświęcimy zestawieniu oryginalnego zapisu chińskiego z jego polskim tłumaczeniem, aby pokazać, jak wiele informacji o kulturze, historii i sposobie myślenia danego narodu kryje się w języku.
Lekcja będzie miała charakter poznawczy i interaktywny. Jej uczestnicy zostaną zaproszeni do interpretowania tekstów, odczytywania symboli, porównywania fragmentów oryginałów i tłumaczeń oraz rozmowy o tym, jak język i pismo kształtują tożsamość kulturową. Spotkanie pozwoli dostrzec, iż tradycje piśmiennicze są nie tylko świadectwem historii, ale także żywym elementem kultury, a literatura i przekład stanowią wyjątkowy pomost między cywilizacjami. Dzięki pracy tłumaczy teksty powstałe w odległych kręgach kulturowych mogą przemawiać do współczesnych czytelników, przybliżając im bogactwo azjatyckiej wyobraźni, filozofii, tradycji i doświadczeń.








