Budynek szkoły w Kuźni wzniesiono około 1901 roku. Od samego początku placówka tętniła życiem, przyjmując dzieci z Kuźni, Piły i Nowolipska. Pierwszym nauczycielem, który zapisał się w historii tutejszej oświaty, był pan Pyzderski. Po nim misję edukacyjną kontynuowali kolejni pedagodzy: Lucjan Adler, Szymon Baraszko, Helena Kamieńska, Maria Baraszkowa, Halina Piotrowiczówna i Stanisława Gałęcka.
Przetrwała wojenne zawieruchy
Wybuch I wojny światowej w 1914 roku i niemiecka okupacja doprowadziły do zamknięcia placówki na cztery lata. Polska szkoła odrodziła się dopiero wraz z odzyskaniem niepodległości - 11 listopada 1918 roku.
W okresie międzywojennym szkoła pod kierownictwem Lucjana Adlera i Jerzego Baraszki prężnie się rozwijała. Do rejonu przyłączono wieś Brudzewek. W wyniku reorganizacji w 1934 roku placówka zyskała status szkoły drugiego stopnia z trzema nauczycielami i sześcioma oddziałami. Tuż przed 1939 rokiem kadrę tworzyli kierownik Jerzy Baraszko, Maria Baraszkowa i Stanisława Gałęcka.
Druga wojna światowa przyniosła ogromne zniszczenia. Okupant zlikwidował polską szkołę, niszcząc ogrodzenie, maszt, bogatą bibliotekę, portrety i meble. Choć w 1943 roku urządzono tu szkołę niemiecką, po ucieczce okupanta w styczniu 1945 roku mieszkańcy wzięli sprawy w swoje ręce. Gdy dotychczasowy kierownik próbował wrócić z Kalisza, lokalna społeczność stanowczo sprzeciwiła się jego powrotowi ze względu na korzystanie przez niego z praw niemieckich w czasie wojny. Zdeterminowana delegacja wsi wywalczyła w Kaliszu nowego nauczyciela.
Tuż po wojnie, od kwietnia do lipca 1945 roku, naukę dla aż 170 dzieci prowadził pan Lewandowski. Od września 1945 roku ster placówki objęło małżeństwo Stefan (jako kierownik) i Wacława Durlikowie. Szkoła stawała się centrum życia społecznego - oprócz setki dzieci w ławkach, wieś nadrabiała zaległości edukacyjne na popołudniowym Kursie Oświaty Dorosłych, a naukę religii rozpoczął ojciec Wincenty z klasztoru Franciszkanów w Choczu.
Na przestrzeni ponad stuletniej historii placówki funkcję jej kierowników i dyrektorów pełniło kilkanaście osób. Każda z nich wnosiła swój własny wkład w rozwój szkoły, budując jej tożsamość w trudnych i zmiennych czasach. Niezwykle ważny, ponad dwudziestoletni etap w historii szkoły zapisała Maria Spychaj, która przewodziła placówce od 1984 do 2007 roku. Po niej funkcję tę sprawowały: Elżbieta Nawrocka (01.09.2007 r. - 31.08.2017 r.) i Ewa Jabłońska (01.09.2016 r. - 31.08.2025 r.).
Od 01.09.2025 r. dyrektorem SP w Kuźni jest Piotr Kowalik.
"Nie ma dzieci, są ludzie". Wzruszający jubileusz
Dziś, po 125 latach, szkoła w Kuźni wciąż dowodzi, jak ważnym jest punktem na mapie regionu. Podczas uroczystego jubileuszu obecny dyrektor placówki, Piotr Kowalik, w poruszających słowach podziękował nauczycielom, rodzicom, darczyńcom oraz absolwentom, którzy przez dekady współtworzyli tożsamość szkoły.
W swoim przemówieniu przywołał postać patrona placówki, Janusza Korczaka:
- Od lat staramy się, aby nasza szkoła nie była jedynie miejscem zdobywania ocen. Chcemy, aby była bezpieczną przystanią, w której szanuje się prawa dziecka, rozwija talenty i uczy empatii. Słowa Korczaka: „Nie ma dzieci, są ludzie” to fundament naszej codziennej pracy - podkreślał dyrektor Piotr Kowalik.
Szczególnym momentem uroczystości było podsumowanie ostatnich osiągnięć edukacyjnych. Mimo kameralnego charakteru placówki, jej absolwenci osiągają wyniki na najwyższym poziomie - tegoroczni ósmoklasiści w egzaminach końcowych wyprzedzili swoich rówieśników w powiecie, gminie, województwie, a choćby w całym kraju.
Ważnym akcentem obchodów było wyrażenie wdzięczności tym, którzy na przestrzeni lat okazywali szkole serce i wsparcie. Piotr Kowalik złożył specjalne podziękowania na ręce byłych dyrektorów, emerytowanych pracowników, sołtysów, przedstawicieli lokalnych organizacji i sponsorów, dziękując za ich stałą obecność oraz bezcenne wsparcie. Słowa uznania za serce wkładane w rozwój placówki trafiły także do obecnego grona pedagogicznego, rodziców oraz absolwentów.
- Zdaję sobie sprawę, iż w moje ręce trafił diament, ja mam go za zadanie tylko delikatnie szlifować - podkreślał.
Gratulacje i życzenia
Jubileusz był także doskonałą okazją do złożenia gratulacji, przekazania licznych życzeń oraz wręczenia pamiątkowych prezentów na ręce dyrekcji.
- Ten jubileusz to dowód na to, jak ważna jest edukacja w naszej gminie, powiecie, województwie i całym kraju. Przez ponad wiek mury tej szkoły opuszczały kolejne pokolenia absolwentów - przyszli lekarze, inżynierowie, nauczyciele, przedsiębiorcy czy rolnicy, pracujący dziś na rzecz naszej wspólnoty. Dziękuję nauczycielom i pracownikom - zarówno emerytowanym, jak i obecnym - za ich codzienny trud. Uczniom życzę natomiast, aby z dumą reprezentowali szkołę i zdobywali jak najlepsze wyniki. Panu dyrektorowi serdecznie dziękuję za przygotowanie tej uroczystości oraz za to, iż potrafił zjednać wokół placówki tak wielu wspaniałych ludzi gotowych do społecznego działania - mówiła burmistrz Chocza, Magdalena Marciniak, której towarzyszył wiceprzewodniczący Marek Latosiński.
W podobnym tonie wypowiadali się pozostali goście.
- 125 lat to więcej niż rocznica – to żywa historia wielu pokoleń i wspólnych doświadczeń. Przez ten czas mury szkoły były miejscem, w którym dzieci zdobywały wiedzę, rozwijały talenty, nawiązywały przyjaźnie i wkraczały w dorosłość, zabierając ze sobą wartości na całe życie. Ten jubileusz to powód do dumy oraz okazja, by podziękować wszystkim, którzy pracą i sercem współtworzyli to miejsce. Życzymy, aby kolejne lata przynosiły wiele satysfakcji z sukcesów wychowanków, a szkoła wciąż była miejscem, w którym rodzą się marzenia i kształtuje przyszłość. Niech te 125 lat będzie początkiem kolejnych wspaniałych rozdziałów - mówiła Mariola Walendowska, prezes zarządu BS w Pleszewie.
Dopełnieniem podniosłej atmosfery części oficjalnej były występy artystyczne w wykonaniu przedszkolaków oraz uczniów szkoły. Młodzi artyści zaprezentowali się na scenie po prostu znakomicie - ich wyśmienicie przygotowany program, pełen tańca, śpiewu i humoru, skradł serca zgromadzonej publiczności i wywołał falę zasłużonych braw. Po zakończeniu występów i oficjalnych punktów programu nadszedł czas na mniej formalne integracyjne świętowanie. Jubileuszowe uroczystości zwieńczyła wspólna biesiada.
https://zpleszewa.pl/wiadomosci/miedzypokoleniowe-spotkanie-sasiedzkie-zainaugurowalo-nowy-projekt-kuzni-pokolen/XFHH4zEc7Ufo95IrcyVS
