Analiza rzymskich nocników z Novae i Marcianopolis ujawniła dotąd nieznane informacje o pasożytach sprzed 1800 lat. Zespół pod kierownictwem prof. UAM Eleny Kleniny po raz pierwszy potwierdził obecność Cryptosporidium parvum w Europie, co zmienia wiedzę o historii chorób pasożytniczych.
Polscy naukowcy opublikowali nowy artykuł dotyczący odkryć w Novae i Marcianopolis, rzymskich miastach położonych nad dolnym Dunajem. Tym razem starożytne nocniki stały się przedmiotem unikatowych w skali europejskiej badań z pogranicza historii, archeologii i paleoparazytologii.
Praca ukazała się w npj Heritage Science, prestiżowym i wysokonotowanym czasopiśmie naukowym o otwartym dostępie, wydawanym przez Springer Nature. Artykuł niemal natychmiast wzbudził duże zainteresowanie międzynarodowego środowiska naukowego - w ciągu zaledwie czterech dni od publikacji został pobrany 899 razy!
Badania przeprowadził interdyscyplinarny zespół pod kierunkiem prof. UAM Eleny Kleniny, w skład którego weszli: prof. Andrzej B. Biernacki, dr hab. Renata Welc-Falęciak, dr Agnieszka Pawełczyk i dr hab. Małgorzata Bednarska, naukowcy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Warszawskiego oraz Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Projekt został sfinansowany ze środków IDUB UAM.
W artykule zatytułowanym Analysis of Roman chamber pots to understand the health of the lower Danube inhabitants badacze przedstawiają wyniki analiz rzymskich nocników (łac. lasanae) datowanych na II-IV wiek n.e. Znaleziska pochodzą z dwóch miast rzymskich: Novae (dzisiejsza północna Bułgaria) oraz Marcianopolis.
Nocniki są dla naukowców cennym źródłem informacji o stanie zdrowia dawnych społeczności. Zachowane na ich ściankach zmineralizowane osady moczu i kału pozwalają wykrywać ślady pasożytów jelitowych i chorób zakaźnych.
- Rekonstrukcja codziennego życia starożytnych ludzi, zwłaszcza ich diety i zdrowia, to ogromne wyzwanie. Nocniki dają nam bezpośredni wgląd w problemy zdrowotne dawnych mieszkańców - podkreślają autorzy badań.
Cały artykuł na stronie: https://www.uniwersyteckie.pl/nauka/nocniki-z-novae-odslaniaja-historie-chorob
Tekst: Ewa Konarzewska-Michalak
Na zdjęciu od lewej: prof. Elena Klenina i prof. Andrzej B. Biernacki
