Nowelizacja ma także wprowadzić rzeczników praw uczniowskich, którzy będą odpowiadać za zapewnienie spójnych standardów ochrony uczniów w całym kraju. Celem zmian jest również stworzenie jasnych i jednolitych zasad reagowania na niewłaściwe zachowania, przy czym priorytet mają mieć działania wychowawcze, takie jak rozmowa z uczniem. Zgodnie z projektem od 2028 roku obowiązkowe mają stać się także rady szkół z udziałem uczniów, rodziców i nauczycieli.
Kary, ubrania, usprawiedliwienia
Projekt zakłada również wprowadzenie do ustawy katalogu działań wychowawczych, kar dla uczniów oraz procedur ich stosowania. Zasadą ma być najpierw podejmowanie działań wychowawczych, a dopiero gdy okażą się nieskuteczne, dyrektor szkoły będzie mógł rozpocząć formalne postępowanie dyscyplinarne.
Uczniowie mają też otrzymać ustawowe prawo do kształtowania własnego stroju i wyglądu, a także gwarancję ochrony przed dyskryminacją, w tym m.in. ze względu na wygląd. Jednocześnie niedopuszczalne mają być stroje promujące nienawiść, dyskryminację, naruszające prawo lub zagrażające bezpieczeństwu. Uczniowie przez cały czas będą też musieli przestrzegać szkolnych zasad dotyczących ubioru i wyglądu, zwłaszcza podczas zajęć wychowania fizycznego, a także w warsztatach, laboratoriach i pracowniach.
Nowelizacja zakłada również stworzenie systemu ochrony praw uczniowskich. Obejmie on Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich, 16 wojewódzkich rzeczników działających przy kuratorach oświaty, a także rzeczników na poziomie gmin, miast i powiatów. W szkołach funkcję szkolnych rzeczników mają pełnić opiekunowie samorządów uczniowskich, których będą mogli wspierać uczniowie-pełnomocnicy.
Zmiany mają również uporządkować sytuację prawną uczniów pełnoletnich, zwłaszcza w kwestii dostępu do ocen oraz usprawiedliwiania nieobecności. Projekt przewiduje obowiązek dołączania informacji o przyczynie nieobecności, przy czym nie będzie można wymagać danych nadmiernych ani wrażliwych.
Edukacja zdrowotna obowiązkowa
To jednak nie koniec zmian, które czekają w najbliższym czasie polskie szkoły.
Edukacja zdrowotna, która zastąpiła wychowanie do życia w rodzinie, została wprowadzona do szkół w roku szkolnym 2025/2026 jako przedmiot nieobowiązkowy. Jednak, jak poinformowała w czwartek na antenie TVN24 minister edukacji Barbara Nowacka, od kolejnego roku ma stać się obowiązkowa, z wyjątkiem części poświęconej wiedzy seksualnej, która będzie realizowana na zasadzie dobrowolnego zapisu. O szczegółowym zakresie zarówno całego przedmiotu, jak i tego modułu mają zdecydować eksperci.
Szefowa MEN zaznaczyła, iż będzie zachęcać rodziców do wybierania dla dzieci także zajęć dotyczących zdrowia seksualnego.
Wiedza o zdrowiu seksualnym jest tak samo ważna jak wiedza o każdym innym fragmencie zdrowia – powiedziała Barbara Nowacka.
