Zachwyca nie tylko mieszkańców
Leszczynek to niewielka miejscowość położona w gminie Kutno. Najbardziej rozpoznawalnym i historycznie najważniejszym obiektem we wsi jest dwór, który przez stulecia pełnił rolę siedziby ziemiańskiej, a dziś funkcjonuje jako przestrzeń publiczna związana z kulturą i edukacją.
Pierwsze ślady zorganizowanej działalności gospodarczej w Leszczynku pojawiają się pod koniec XV wieku, kiedy powstał tu folwark. O samym dworze źródła pisane wspominają dopiero na początku XVIII wieku. W tym czasie mieszkał tu Franciszek Mniewski, najprawdopodobniej dzierżawca całego zespołu dworsko-folwarcznego. W drugiej połowie XVIII wieku, po zniszczeniu dworu w Łąkoszynie podczas wojny siedmioletniej, do Leszczynka przeniósł się Franciszek Kucieński, właściciel tamtejszych dóbr.
czytaj także: Znalazł w swoim ogrodzie przedmiot sprzed wieków. Dostał zaskakującą nagrodę
Najstarsza siedziba dworska w Leszczynku miała prostą formę. Był to budynek drewniany, wzniesiony na kamiennej podmurówce i przykryty gontem. Taki typ zabudowy był wówczas powszechny w majątkach o średniej wielkości i odpowiadał ówczesnym potrzebom gospodarczym.
Około 1780 roku majątek trafił w ręce Tomasza Górskiego, cześnika inowłodzkiego. Po jego śmierci zadłużone dobra zostały podzielone pomiędzy dwóch synów. Leszczynek, wraz z kilkoma sąsiednimi miejscowościami, przypadł Franciszkowi Górskiemu, który na wiele lat stał się głównym gospodarzem tego miejsca.
Franciszek Eustachy Górski był postacią charakterystyczną dla swojego pokolenia. Młodość spędził w wojsku, walcząc w Legionach Dąbrowskiego oraz w Legii Naddunajskiej. W czasach Księstwa Warszawskiego dowodził szwadronem w 10 Pułku Huzarów, a później służył w 4 Pułku Strzelców Konnych. Uczestniczył w wyprawie Napoleona na Rosję, kończąc służbę w stopniu pułkownika. Za udział w walkach został odznaczony Krzyżem Legii Honorowej oraz Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.
Po zakończeniu wojen napoleońskich Górski osiadł w Leszczynku wraz z żoną Marią z Wasilewskich, poślubioną w 1812 roku. Małżeństwo miało dwoje dzieci – córkę Laurę i syna Władysława. W 1821 roku doszło jednak do rozwodu. Maria wyjechała do Warszawy, natomiast dzieci pozostały z ojcem w Leszczynku.
- W 1822 roku Franciszek Górski zatrudnił dla córki nauczyciela domowego – Józefa Bohdana Zaleskiego, wówczas młodego poetę rozpoczynającego swoją działalność literacką. Zaleski przebywał w Leszczynku do połowy 1824 roku. Ten okres znalazł swoje odbicie w jego twórczości, m.in. w utworach Fantazja do P.R. oraz Śpiew Poety – mówi Jacek Saramonowicz, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Leszczynku.
W czasach Królestwa Polskiego dwór w Leszczynku pełnił funkcję jednego z lokalnych centrów życia towarzyskiego.
- Franciszek Górski, zaangażowany w sprawy publiczne, przyjmował tu licznych gości, w tym oficerów pułku stacjonującego w Kutnie. Dwór był miejscem spotkań, rozmów i wydarzeń, które wykraczały poza prywatny charakter majątku – mówi dyrektor Saramonowicz.
Po II wojnie światowej zespół dworsko-parkowy został przejęty przez Skarb Państwa. W latach 1946–2001 w budynku funkcjonowała szkoła podstawowa, co sprawiło, iż obiekt przez cały czas był intensywnie użytkowany przez mieszkańców. W 2008 roku dwór stał się siedzibą Ośrodka Kultury Gminy Kutno.
Lata 2018–2020 przyniosły kompleksową rewitalizację dworu i otaczającego go parku. Prace przeprowadzono w ramach projektu „Rozwój gospodarki turystycznej w gminie Kutno poprzez wykorzystanie walorów przyrodniczych i dziedzictwa kulturowego”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Inwestycja objęła modernizację budynków oraz zagospodarowanie przestrzeni rekreacyjnej.
Park otaczający dwór zaprojektowano z wyraźnym poszanowaniem naturalnego ukształtowania terenu. W jego zachodniej części wykorzystano istniejące stawy, połączone ciekiem wodnym, tworząc malowniczy układ wodny. Jeden z nich, celowo poszerzony i pogłębiony, wzbogacono o sztuczną wyspę, element charakterystyczny dla romantycznej wrażliwości XIX wieku. W północnej części parku funkcjonował sad, a drzewa owocowe pojawiały się również w partii południowo-zachodniej, łącząc estetykę z użytkowością.
Obecnie dwór pełni funkcję miejsca wydarzeń kulturalnych, artystycznych i edukacyjnych, skierowanych do mieszkańców gminy i regionu. W jego wnętrzach mieści się także siedziba Gminnej Biblioteki Publicznej im. Józefa Bohdana Zaleskiego. Połączenie funkcji kulturalnych, edukacyjnych i społecznych sprawiło, iż Leszczynek stał się miejscem regularnie odwiedzanym nie tylko przez mieszkańców gminy, ale także przez gości z okolicznych miejscowości.
– Dwór w Leszczynku ma za sobą długą i istotną historię, ale zależało nam na tym, by nie był wyłącznie zabytkiem. Chcemy, aby służył ludziom – był otwarty, dostępny i żywy, niezależnie od wieku czy zainteresowań – podkreśla Liliana Urbańczyk–Wójcik, dyrektor Centrum Kultury Gminy Kutno.
Program instytucji wpisuje się w szerszą strategię rozwoju kultury i turystyki, opartą zarówno na historycznej wartości obiektu, jak i na potencjale otaczającego go parku.
– W naszym centrum działają liczne sekcje i grupy artystyczne – od zajęć muzycznych, tanecznych i plastycznych, po warsztaty teatralne. Regularnie spotyka się tu młodzież, dzieci, ale też seniorzy. Staramy się tworzyć miejsce, w którym każdy znajdzie coś dla siebie, niezależnie od wieku, i będzie mógł rozwijać swoje zainteresowania – dodaje dyrektor Urbańczyk–Wójcik.
Centrum Kultury Gminy Kutno prowadzi całoroczny, różnorodny program wydarzeń społeczno-kulturalnych. W kalendarzu na stałe zapisały się m.in. Konkurs Poetycki im. Józefa Bohdana Zaleskiego, Odyseja Napoleońska, Festiwal Muzyki Ludowej „Złota Leszczyna” czy Dni Seniora.
Dwór i park w Leszczynku są także przestrzenią koncertów, zarówno muzyki klasycznej, jak i rozrywkowej, w tym występów plenerowych realizowanych w ramach projektów takich jak Chopin en Vacances. realizowane są tu również seanse kina letniego, wystawy, warsztaty artystyczne, zajęcia taneczne i muzyczne oraz regularne spotkania Klubu Seniora.
Oferta CKGK wykracza poza klasycznie rozumianą działalność artystyczną. Instytucja organizuje wydarzenia integrujące lokalną społeczność: pikniki rodzinne, gry terenowe, inscenizacje historyczne, obchody Nocy Świętojańskiej oraz różnorodne wydarzenia plenerowe. Park otaczający dwór, z alejkami spacerowymi, stawami i siłownią plenerową, stał się naturalnym miejscem wypoczynku i aktywności na świeżym powietrzu.
