„Młodzi mówią o zdrowiu” to raport, który jako pierwszy w Polsce prezentuje temat zdrowia wyłącznie z perspektywy młodego pokolenia. Dzięki pogłębionym rozmowom z uczniami i uczennicami w wieku 11-17 lat udało się pokazać ich postrzeganie zdrowia, potrzeb z nim związanych i wyzwań, z jakimi mierzą się na co dzień. Badanie zostało zrealizowane przez Fundację Szkoła z Klasą w ramach programu edukacyjnego „Zdrowie z Klasą”. Zebrane wnioski posłużą do zaprojektowania działań w szkołach w kolejnej edycji programu, którego celem jest wzmacnianie kompetencji zdrowotnych nie tylko uczniów, ale i całych społeczności szkolnych.
Wyniki badania pokazują, iż dla uczniów i uczennic zdrowie to coś więcej niż tylko ruch, sen czy prawidłowa dieta. Nie sprowadzają go do pojedynczych nawyków ani prostych zaleceń. To przede wszystkim równowaga między zdrowiem psychicznym, społecznym i aktywnością fizyczną. W ich wypowiedziach zdrowie oznacza energię i spokój oraz przestrzeń na relacje, pasje, odpoczynek i codzienne funkcjonowanie.
Ważnym obszarem badania okazały się relacje społeczne. Dobre, wspierające więzi dają młodym ludziom energię, poczucie sensu i bezpieczeństwa, a ich brak lub toksyczność stają się jednym z głównych źródeł stresu. Uczestnicy badania mówili, iż nie potrzebują od dorosłych gotowych rozwiązań czy porad. Najważniejsze jest okazywanie im uwagi, obecność oraz traktowanie ich problemów poważnie, bez umniejszania. Jak mówi jedna z osób uczestniczących w dialogach: „Ważne, żeby ktoś nas wysłuchał. Ta osoba nie musi choćby nic mówić, tylko ważne, żeby była obecna”.
Kwestia relacji jest nieodłącznie związana z tematem zdrowia psychicznego, które w rozmowach z młodzieżą było jednym z najczęściej pojawiających się tematów. Nastolatkowie wskazywali, iż na ich dobrostan psychiczny wpływa samoakceptacja, poczucie bezpieczeństwa, możliwość bycia sobą i życie bez nieustannego porównywania się z innymi. W ich narracjach jako zagrożenie wyraźnie wybrzmiewa codzienna presja: w szkole, w domu, w internecie i w relacjach rówieśniczych.
– Młodzi ludzie myślą o zdrowiu w sposób kompleksowy, mają dużą wiedzę, a jednocześnie mierzą się z trudnością w przekładaniu jej na codzienne nawyki. Z przeprowadzonych przez nas rozmów jasno wynika, iż tym, czego najbardziej brakuje młodym, jest szczera, uważna rozmowa. To właśnie ona daje impuls do zmiany nawyków i zachowań. Raport pokazuje również, iż zmiana najczęściej nie wydarza się w pojedynkę. To wspólne działanie daje szansę na trwałe efekty – mówi Agata Łuczyńska prezeska Fundacji Szkoła z Klasą.
Niezależnie od wieku, regionu i typu placówki uczestnicy dialogów opisywali szkołę jako środowisko o ogromnym wpływie na zdrowie. Raport wskazuje też pożądany kierunek dalszych działań: młodzi potrzebują mniej presji i więcej sprawczości, mniej pouczania i więcej realnego dialogu, mniej kolejnych „musisz” i więcej bezpiecznych warunków do budowania zdrowych nawyków. To oznacza potrzebę współpracy nauczycieli, rodziców, psychologów, pedagogów i całego środowiska szkolnego.
Premiera raportu została objęta patronatem honorowym Rzecznika Praw Dziecka. Wydarzenie jest organizowane w ramach programu „Zdrowie z Klasą”, który uzyskał patronaty honorowe Ministra Edukacji Narodowej oraz Prezydenta miasta stołecznego Warszawy.
Raport: https://www.mlodziozdrowiu.pl/
Źródło: Fundacja Szkoła z Klasą
