Prawda, która ścisnęła serce Wieszając świeżo uprane pranie na sznurku w swoim podwórku, pani Tatiana usłyszała ciche szlochy dochodzące zza płotu. Zerknęła i zobaczyła tam Zosię — ośmioletnią córkę sąsiadki. Choć chodziła już do drugiej klasy, wyglądała raczej na wątłe sześcioletnie dziecko. — Zosia, znowu ktoś cię skrzywdził? Chodź do mnie — powiedziała Tatiana, odsuwając uszkodzoną deskę w płocie. Dziewczynka często uciekała właśnie do nich. — Mama mnie wyrzuciła z domu, krzyknęła: „wynoś się!”, a sama z wujkiem Staszkiem się bawią… — Zosia, ocierając łzy, szeptała Tatianie. — Chodź do środka, Łukasz z Magdą właśnie jedzą, dam ci coś ciepłego. Tatiana nieraz już ratowała Zosię przed ostrą ręką jej matki, mając szczęście mieszkać po sąsiedzku. Zawsze zabierała dziewczynkę do siebie i nie odsyłała do domu, dopóki matka, pani Anna, nie uspokoiła się. Zosia często zazdrościła sąsiadom Łukaszowi i Magdzie — ciocia Tatiana i jej mąż byli pełni miłości, nigdy nie krzyczeli na dzieci. W ich domu zawsze panował spokój i ciepło. To wszystko Zosia dostrzegała, bardzo im zazdrościła tej rodzinnej harmonii: aż ściskało ją w środku, zaciążało na sercu i blokowało gardło. U nich lubiła być najbardziej, w tej życzliwej atmosferze. W domu Zosi obowiązywał zakaz wszystkiego. Matka zmuszała ją do noszenia wody, sprzątania w komórce, pielenia grządek, mycia podłóg. Urodziła Zosię bez męża, „z przypadku”, i od początku nie potrafiła okazać dziecku miłości. Dziadkowa jeszcze żyła, ale była schorowana; broniła wnuczkę, patrzyła na nią, bo Anna nie poświęcała jej czasu. Gdy babcia odeszła, Zosi miała zaledwie sześć lat — dla dziewczynki rozpoczęły się smutne czasy. Matka, rozgoryczona samotnością, ciągle szukała partnera. Anna sprzątała w miejskiej bazie autobusowej, gdzie większość stanowili mężczyźni. niedługo pojawił się nowy kierowca — Stanisław. Ich relacja gwałtownie się zacieśniła. Stanisław był po rozwodzie, synowi płacił alimenty. Anna od razu zaprosiła go do siebie — ucieszył się, iż ma dach nad głową, bo była żona wygnała go z domu. Anna w mig się nim zaopiekowała. gwałtownie zorientował się, iż życie u Anny będzie mu pasowało, bo jej córka nie przeszkadzała: — Niech się kręci pod nogami, jak podrośnie, to będzie pomagać — pomyślał. Całą uwagę Anna poświęcała Staszkowi, a córkę tylko strofowała i zmuszała do pracy, często wymierzała jej klapsy i potrafiła choćby uderzyć. — Nie będziesz mnie słuchać, oddam cię do domu dziecka! — groziła. Zosi brakowało sił, żeby odpowiednio sprzątać w komórce, za to dostawała kolejne reprymendy. Siedziała wtedy za płotem pod krzakiem porzeczek i cicho płakała. Gdy Tatiana ją zauważyła, od razu zapraszała do siebie. Zosię stłamszono, była nieśmiała. Znajomi i sąsiedzi z miasteczka krytykowali Annę za traktowanie córki. Tatiana, nie pozostając obojętna, także zwracała na to uwagę. Anna rozpuściła złośliwą plotkę: — Nie słuchajcie tej mojej Tatiany! Ona ma chrapkę na mojego Staszka, dlatego wymyśla, iż skrzywdzam córkę. Anna ze Staszkiem często świętowali, popijali; Zosia wtedy uciekała z domu i nocowała u sąsiadów. Tatiana rozumiała co przeżywa dziewczynka i żałowała jej z całego serca. Z czasem Zosia dorastała, dobrze sobie radziła w szkole. Po ukończeniu dziewięciu klas chciała dostać się do medycznej szkoły w mieście, ale matka była nieugięta: — Idziesz do pracy, jesteś już dorosła, nie będziesz mi tu siedzieć na garnuszku! — Zosia zalała się łzami i wybiegła z domu — tam nie wolno jej było płakać. Po chwili uspokojenia poszła do sąsiadów, zwierzyć się Tatianie. Jej dzieci już wyjechały do miasta. Tym razem sąsiadka nie wytrzymała i postanowiła pójść do Anny. — Aniu, ty nie jesteś matką, tylko tyranką. Inne kobiety starają się o swoje dzieci, a ty wysiadasz własną córkę. Nie kochasz jej, nie masz choćby odrobiny ludzkiej przyzwoitości. Zosia skończyła szkołę z bardzo dobrymi wynikami, powinna iść się dalej uczyć. To przecież twoje dziecko, Aniu! Na starość sama do niej przyjdziesz po pomoc. — Ty mi się tu nie wtrącaj! Dbaj o swoje dzieci, a nie o moją Zosię. Tylko lata do ciebie się skarżyć. — Otrząśnij się w końcu! Staszek swojego syna wysłał na nauki do miasta, a ty marnujesz szansę własnej córki. Kim ty jesteś? Anna wybuchła, nakrzyczała na sąsiadkę, po czym opadła z sił na kanapę. — Surowa jestem, ale to dla jej dobra… Chcę, by była inna, niż ja. Nie przyprowadziła mi przecież nieślubnego dziecka. Niech jedzie do miasta i próbuje się dostać — zgodziła się niechętnie. Zosia bez problemu dostała się do medycznej szkoły. Nie posiadała się z radości, choć bardzo krępowała się swoją skromną odzieżą i wyróżniała się wśród grupy. Ale nikt jej nie wytykał, były też inne dziewczyny ze wsi. Do domu wracała rzadko. Nie ciągnęło jej do matki i Staszka. Gdy przyjeżdżała na wakacje, zawsze najpierw biegła do Tatiany, która ją serdecznie przyjmowała, karmiła, interesowała się jej losem. Anna natomiast miała swoje kłopoty — Staszek znalazł młodszą partnerkę. Anna była nerwowa i wybuchowa, Zosia nie usłyszała od niej ciepłych słów: — Po co tu przyjechałaś? Siedzieć na karku będziesz… Idź do pracy. Pewnego dnia Staszek wrócił z pracy i zaczął pakować swoje rzeczy. — Dokąd to się wybierasz? Nie pozwolę ci odejść! — krzyczała Anna, a on odparł cynicznie: — Rita czeka na dziecko ode mnie. Ja swojego syna nie zostawię! Ty nie dbasz o córkę, a dla mnie jest istotny mój potomek. jeżeli Rita sprowadzi obcego chłopa, nie dam sobie dziecka skrzywdzić. U ciebie Zosia nie zna matczynej miłości jakbyś ją spod płotu przyniosła. A moje musi żyć w trosce i miłości. Spakował się i odszedł. W tych słowach Anna usłyszała najsurowszą prawdę, która zamknęła jej usta, oczy i ścisnęła jej wnętrze. choćby nie miała siły wykrzyczeć swój ból. Zosia wszystko słyszała. Przed oczami miała obraz, jak za każde najmniejsze przewinienie była karcona i wypędzana z domu. Ojczym nigdy się za nią nie wstawiał, patrzył pobłażliwie, czuł się panem. Na ostatnim roku nauki Zosia zaczęła pracę w szpitalu, sama się utrzymywała. Do domu nie wracała — matka piła, zaniedbywała się, ledwie wiązała koniec z końcem. Ze stłamszonej dziewczyny Zosia wyrosła na piękną, fachową młodą kobietę, szanowaną za odpowiedzialność i dobroć wobec pacjentów. Często słyszała, iż jest dobrze wychowana, ludzie chwalili jej matkę. Ale Zosia tylko uśmiechała się w milczeniu. — Co tam za wychowanie… wszystko zawdzięczam cioci Tatianie — myślała — za wsparcie, za zrozumienie, za opiekę… i za wymarzoną specjalizację. Anna coraz częściej sprowadzała do domu znajomych — pijackich kolegów. Zosię szokował widok matki, gdy już rzadko ją odwiedzała. Anna od dawna nie miała pracy. Widząc to wszystko, Zosia chciała wyrzucić tych wszystkich „przyjaciół”, wyremontować dom, jakoś naprawić relacje z matką, zapomnieć o krzywdach. Ale matka nie chciała zmian, coraz bardziej pogrążała się w swoim smutku. Zosia powstrzymała łzy Kiedy ukończyła medyczną szkołę, Zosia wróciła na chwilę do domu. Anna spojrzała na nią z jadem. — Po co wróciłaś? Na długo? choćby jedzenia nie ma, lodówka odłączona. Daj mi pieniędzy, głowa mnie boli. Zosi ścisnęło gardło, ale nie zapłakała, tylko spokojnie oznajmiła: — Nie zostanę długo… Ukończyłam szkołę z wyróżnieniem i wyjeżdżam do województwa, będę tam pracować w szpitalu. Nie będę bywać często, wyślę ci trochę pieniędzy… Do widzenia, mamo. Anna raczej nie usłyszała słów córki — liczyło się dla niej tylko picie. Znowu wołała: — Dawaj pieniądze, przecież muszę „naprawić” głowę! Nie żal ci matki? Co z ciebie za dziecko! Zosia wyjęła z kieszeni kilka banknotów, położyła je na stole, cicho zamknęła drzwi. Stała chwilę w nadziei, iż matka wybiegnie i ją obejmie. Nie doczekała się. Powoli ruszyła do sąsiadów. Tatiana przyjęła ją z otwartymi ramionami. — Siadaj z nami, Zosiu. Właśnie jemy obiad — zawołał jej mąż. — Oj, byłam tak zajęta, iż aż zapomniałam! — Tatiana przyniosła z pokoju torebkę. — To dla ciebie, za ukończenie szkoły z wyróżnieniem, trochę pieniędzy na początek też tam włożyłam. Zosia podziękowała i rozpłakała się. — Ciociu Taniu, dlaczego mama traktowała mnie jak obcą? Dlaczego mnie nie kocha? — Nie płacz, Zosiu — przytuliła ją Tatiana — nie płacz, już nic z tym nie zrobisz… Taka jest Anna. Widocznie urodziłaś się w złym momencie. Ale jesteś piękna, mądra i będziesz szczęśliwa. Zosia wyjechała do wojewódzkiego miasta. Pracowała jako pielęgniarka na chirurgii. Tam poznała swoją miłość, młodego lekarza Olega. gwałtownie się pobrali. Na weselu obok Zosi siedziała Tatiana, promieniejąc ze szczęścia. Anna otrzymywała od córki pieniądze i chwaliła się przed pijackimi znajomymi: — Wychowałam taką córkę! Przesyła mi pieniądze, jest wdzięczna. Wykształciłam ją! Tylko na ślub mnie nie zaprosiła, na wnuki nie przyjeżdża. choćby zięcia nie widziałam. niedługo Tatiana znalazła Annę martwą w domu — nie wiadomo, ile tam leżała. Zaniepokoiła się, gdy przez dłuższy czas nie słyszała ruchu na podwórku. Zosia z mężem pochowali Annę, potem sprzedali dom. Odwiedzali Tatianę i jej rodzinę tylko od czasu do czasu.