Podręcznik pokazuje, jak naprawdę wygląda droga do uzyskania stopnia naukowego Ph.D. Doktorat w naukach ścisłych rzadko przypomina uporządkowaną ścieżkę z podręcznika. Częściej to mieszanka ambicji, chaosu, presji i samotnych decyzji, których nikt wcześniej podejmować nie nauczył. Właśnie tę lukę próbują wypełnić profesorowie Tomasz Liśkiewicz i Grzegorz Liśkiewicz w swojej najnowszej książce „The Ph.D. Code: 60 Tips to Get Your Degree in STEM Subjects”.
Publikacja, wydana przez Springer Nature, jest czymś więcej niż kolejnym poradnikiem dla doktorantów. Autorzy — bazując na wieloletnim doświadczeniu akademickim — proponują praktyczny, momentami bezpośredni przewodnik po realiach pracy naukowej. Bez akademickiego lukru i bez udawania, iż wszystko da się sprowadzić do procedur.
Książka skierowana jest przede wszystkim do doktorantów w dziedzinach STEM, ale jej zakres wykracza poza techniczne aspekty badań. Autorzy koncentrują się na tym, co w praktyce decyduje o powodzeniu: umiejętności pisania publikacji, skutecznej komunikacji wyników, budowaniu pozycji w środowisku naukowym, a także radzeniu sobie z mniej wygodnymi elementami tej drogi — jak niepisane zasady funkcjonowania uczelni, presja, wypalenie czy syndrom oszusta, tak zwany imposer syndrom.
Jak podkreślają sami autorzy, to książka, której brak odczuli na własnej skórze. Zebrali w niej doświadczenia zdobywane latami — często metodą prób i błędów. Efekt to zbiór 60 konkretnych wskazówek, uporządkowanych w siedmiu obszarach, obejmujących cały proces doktoratu: od organizacji pracy, przez publikowanie, aż po budowanie wiarygodności naukowej i odporności psychicznej.
Na tle klasycznych podręczników „The Ph.D. Code” wyróżnia się tym, iż nie oddziela warsztatu naukowego od codzienności pracy badacza. Wręcz przeciwnie — pokazuje, iż jedno bez drugiego zwyczajnie nie działa.
Uzupełnieniem książki są dwa praktyczne narzędzia: Research Paper Canvas oraz Research Paper Core Message Map. Oba mają pomóc doktorantom w uporządkowaniu pracy nad publikacjami — od pierwszego szkicu po spójną prezentację wyników.
Publikacja dostępna jest w wersji drukowanej i elektronicznej, a także w sprzedaży internetowej, w tym na Amazonie.
Opinie czytelników wskazują, iż książka trafia w realne potrzeby młodych naukowców. Podkreślana jest jej praktyczność oraz uniwersalność — mimo iż skierowana głównie do STEM, zawarte w niej podejście znajduje zastosowanie również w innych dziedzinach.
Czym jest STEM?
STEM to skrót od angielskich słów: Science, Technology, Engineering, Mathematics — czyli nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria i matematyka.
W praktyce obejmuje wszystkie kierunki i dziedziny związane z „twardą nauką”: od fizyki, chemii i biologii, przez informatykę i sztuczną inteligencję, po budownictwo, energetykę czy inżynierię materiałową.
To właśnie w obszarze STEM powstaje większość innowacji technologicznych, a doktoraty w tych dziedzinach mają zwykle charakter silnie praktyczny — łączą badania naukowe z realnymi zastosowaniami w przemyśle i gospodarce.
Choć skrót bywa powszechnie używany w środowisku akademickim i biznesowym, dla wielu osób przez cały czas pozostaje nieczytelny — stąd jego coraz częstsze wyjaśnianie w publikacjach popularnonaukowych i mediach.
Jolanta Czudak
******
Autorzy podręcznika
Tomasz Liśkiewicz jest profesorem trybologii i inżynierii powierzchni na Manchester Metropolitan University, gdzie kieruje Katedrą Inżynierii. Ma ponad 25 lat międzynarodowego doświadczenia zdobytego m.in. w Wielkiej Brytanii, Francji, Kanadzie i Polsce. Specjalizuje się w badaniach nad powierzchniami funkcjonalnymi i powłokami inżynierskimi. Doktorat uzyskał na École Centrale de Lyon, a tytuł magistra na Politechnice Łódzkiej. Jest redaktorem naczelnym czasopisma „Tribology, Materials, Surfaces and Interfaces”, członkiem Institution of Mechanical Engineers oraz Institute of Physics. Prowadzi także inicjatywę non profit Surface Ventures i od lat angażuje się w rozwój młodych naukowców.
Grzegorz Liśkiewicz jest profesorem na Politechnice Łódzkiej oraz profesorem wizytującym programu Fulbrighta na Texas A&M University. Jego badania obejmują m.in. turbomaszyny, Przemysł 4.0 oraz systemy energetyczne. Współpracował z czołowymi ośrodkami akademickimi i przemysłem, w tym z General Electric. Doktorat realizował wspólnie na University of Strathclyde i Politechnice Łódzkiej. Specjalizuje się także w transferze technologii, przedsiębiorczości akademickiej oraz mentoringu naukowców i startupów. Jest aktywnym wykładowcą oraz współtwórcą międzynarodowych szkoleń dla doktorantów. w tej chwili pełni funkcję wiceprzewodniczącego STEM Racing Poland.
