Jeszcze kilkanaście lat temu wydawało się, iż Szkolne Koła Krajoznawczo-Turystyczne odejdą do historii. Dziś wszystko wskazuje na to, iż uczniowska turystyka na ziemi cieszyńskiej przeżywa renesans. Powstają kolejne koła, młodzież tłumnie uczestniczy w rajdach, a przy cieszyńskim Oddziale Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego powołano Komisję Młodzieży Szkolnej, która ma koordynować rozwój tej działalności.
Symbolicznym potwierdzeniem zachodzących zmian był pierwszy Zlot Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych. Na trzy dni przed zakończeniem roku szkolnego około 70 uczniów i ich opiekunów spotkało się w schronie PTTK na Kamiennym, przy żółtym szlaku z Wisły na Trzy Kopce Wiślańskie. W wydarzeniu, które zorganizowała nowo powołana Komisja Młodzieży Szkolnej Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, wzięli udział członkowie czterech Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych (SKKT nr 5, 12, 14 i 15). – Było to pierwsze tego typu spotkanie w historii cieszyńskiego oddziału i zarazem jeden z pierwszych projektów nowej komisji – cieszy się Zbigniew Huczała, prezes Zarządu Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie.
Początki 70 lat temu
Przypomina zarazem, iż Komisja Młodzieży Szkolnej została powołana po marcowym zjeździe oddziału, podczas którego wybrano nowe władze na kolejną kadencję. W jej skład weszli Maksymilian Kuśka, Aleksandra Pilorz i Eliza Szatkowska-Dziadek, a funkcję przewodniczącego powierzono Maksymilianowi Kuśce.
Nowa komisja ma wspierać działalność szkolnych kół, pomagać ich opiekunom oraz inicjować przedsięwzięcia skierowane do dzieci i młodzieży. Organizacja pierwszego zlotu pokazała, iż podobnych inicjatyw w regionie nie zabraknie. Już po powołaniu komisji, w czerwcu, powstały bowiem dwa kolejne SKKT.
Historia szkolnej turystyki na ziemi cieszyńskiej sięga połowy XX wieku. Pierwsze Szkolne Koło Krajoznawczo-Turystyczne powstało w 1956 r. przy ówczesnym Technikum Mechaniczno-Elektrycznym w Cieszynie. Jak wynika z publikacji wydanej z okazji 75-lecia cieszyńskiego Oddziału PTTK, w połowie lat 80. w regionie działało aż 35 szkolnych kół. Funkcjonowały zarówno w szkołach podstawowych, jak i ponadpodstawowych, będąc ważnym elementem wychowania oraz edukacji regionalnej. – Niestety, lata 90. XX wieku to dekada powolnej likwidacji tych prężnie działających kół, które w szczytowym momencie zrzeszały łącznie około 1440 członków – wspominają cieszyńscy działacze PTTK.
Z inicjatywy nauczycieli
Nowy rozdział rozpoczął się w 2016 r. wraz z powstaniem pierwszego w XXI wieku SKKT przy Zespole Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych w Cieszynie. Jego założycielem i opiekunem został kol. Maksymilian Kuśka (na co dzień nauczyciel w tej placówce).
W kolejnych latach systematyczny rozwój ruchu trwał nadal. W efekcie, w 2021 r. pojawiło się SKKT przy Szkole Podstawowej w Ustroniu Nierodzimiu, którego opiekunką jest Daria Madzia. – W 2022 r. powstały dwa koła. Z inicjatywy nauczycielek Szkoły Podstawowej nr 6 w Cieszynie Pastwiskach powstało SKKT, które przyjęło nazwę „Łaziki”. Jego opiekunkami były koleżanki Eliza Szatkowska-Dziadek i Wioletta Korczyk. Drugie SKKT powstało przy Szkole Podstawowej nr 1 w Cieszynie, a jego opiekunką jest Sylwia Huczała – wspomina Zbigniew Huczała.
Na kolejne koła trzeba było jednak czekać trzy lata. Za to jesienią 2025 r. powstały aż cztery SKKT. Były to SKKT przy Szkole Podstawowej w Mnichu, gdzie opiekunką została Agnieszka Witoszek, SKKT przy Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w Ustroniu z opiekunką Dorotą Mendrek, SKKT przy Szkole Podstawowej nr 7 w Cieszynie Krasnej utworzone przez Elizę Szatkowską-Dziadek oraz SKKT przy Szkole Podstawowej w Dzięgielowie powstałe dzięki Agnieszce Olszar.
– W czerwcu bieżącego roku powstały dwa kolejne SKKT. Najpierw z inicjatywy koleżanki Barbary Bojdy-Wojnar powstało koło przy Szkole Podstawowej nr 8 w Skoczowie. Następnie, z inicjatywy Kariny Zdziebło-Miler powstało SKKT przy Szkole Podstawowej w Marklowicach Górnych. Obie panie zostały też opiekunkami „swoich” kół – wyjaśnia Zbigniew Huczała. – W efekcie, w tej chwili w powiecie cieszyńskim działa już dziesięć Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych, które skupiają około 300 uczniów – dodaje.
Młodzi chcą w góry
W ciągu dekady nowe koła powstały więc w sześciu gminach powiatu cieszyńskiego. Do tego, choć pokutuje opinia, iż współczesna młodzież większość czasu spędza przed ekranami komputerów i telefonów, frekwencja podczas organizowanych przez cieszyński Oddział PTTK rajdów pokazuje zupełnie inny obraz. – Jesienny Rajd „Pożegnanie Lata 2025” zgromadził ponad 1400 uczestników, natomiast wiosenny Rajd „Powitanie Wiosny 2026” blisko 900 osób. Naszym zdaniem to dowód, iż młodzi ludzie przez cały czas chcą poznawać góry, historię i przyrodę regionu, potrzebują jednak nauczycieli i opiekunów, którzy pomogą im rozwijać tę pasję – tłumaczy Zbigniew Huczała.
Jak więc założyć Szkolne Koło Krajoznawczo-Turystyczne? Cieszyński Oddział PTTK gorąco do tego zachęca, natomiast szczegółowe informacje na ten temat można uzyskać w biurze oddziału przy ul. Głębokiej 56 w Cieszynie. Pracownicy oraz członkowie Komisji Młodzieży Szkolnej deklarują pomoc zarówno w formalnościach, jak i organizacji działalności nowego koła. Wystarczy wpaść do biura Oddziału PTTK w Cieszynie przy ul. Głębokiej 56 w każdy poniedziałek i środę w godz. 10.00-16.00 lub skontaktować się telefonicznie (tel. 33-853 11 86).
