Gdy zawyją syreny alarmujące przed atakiem z powietrza lub innym zagrożeniem, bramy szkół i przedszkoli zostaną zamknięte, a rodzice nie będą mogli zabrać swoich dzieci do domu. Do dyrektorów placówek w całym kraju trafiły wytyczne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, które natychmiast wywołały falę oburzenia i oskarżeń o brak podstaw prawnych. Zobacz, co naprawdę przewidują rządowe procedury i dlaczego związkowcy ostrzegają przed chaosem!
Ławki z krzesłami w klasie. Fot. PixabayUkrycie w piwnicach i zakaz przyjazdu po dzieci. Mit o „tajnej ewakuacji”
Zgodnie z dokumentem przesłanym przez MSWiA do placówek oświatowych, naczelną zasadą w chwili ogłoszenia alarmu ma być natychmiastowe schronienie się wewnątrz budynku. Uczniowie mają zostać niezwłocznie sprowadzeni do pomieszczeń podziemnych, a w razie ich braku – do bezpiecznych stref na najniższych kondygnacjach. Procedury kategorycznie zabraniają samowolnego opuszczania obiektu oraz przeprowadzania grup przez otwartą przestrzeń, co w warunkach ostrzału rakietowego lub nalotu dronów stanowiłoby śmiertelne niebezpieczeństwo. Jedynym wyjątkiem jest bezpośrednie uszkodzenie konstrukcji szkoły nakazujące natychmiastową ewakuację wskazaną przez służby trasą.
Największe kontrowersje wywołały jednak zalecenia skierowane do opiekunów. Resort wprost wskazuje, iż podczas alarmu rodzice nie powinni przyjeżdżać po dzieci, gromadzić się pod bramami ani blokować dojazdu służbom ratunkowym. Odbiór podopiecznych ma być możliwy dopiero po całkowitym odwołaniu zagrożenia. Równocześnie instrukcja ucina krążące w sieci fake newsy o rzekomym „wywożeniu uczniów w nieznane miejsca bez wiedzy opiekunów” – wytyczne nie przewidują relokacji dzieci poza teren placówki bez wyraźnej decyzji dowodzących akcją ratunkową.
Prawny impas: „Wytyczne to nie ustawa”. Związkowcy stawiają twarde pytania
Zalecenia MSWiA wywołały natychmiastowy opór związków zawodowych zrzeszających nauczycieli. Przedstawiciele oświatowej „Solidarności” oraz Wolnego Związku Zawodowego „Forum – Oświata” jednoznacznie wskazują, iż dokument ministerialny nie ma rangi powszechnie obowiązującego prawa. Jak podkreśla Waldemar Jakubowski z NSZZ „Solidarność”, w tej chwili żaden przepis nie pozwala dyrektorowi ani nauczycielowi fizycznie zatrzymać dziecka w szkole, jeżeli zdeterminowany rodzic zjawi się w drzwiach i zażąda jego natychmiastowego wydania.
Z kolei Sławomir Wittkowicz z WZZ „Forum – Oświata” zaznacza, iż ograniczanie konstytucyjnych praw obywatelskich i władzy rodzicielskiej może nastąpić wyłącznie w drodze ustawy, a przerzucanie tej odpowiedzialności na pedagogów grozi niebezpiecznymi awanturami w progu szkół. Związkowcy apelują do rządu o pilne zmiany legislacyjne, postulując równolegle montaż tzw. cichych alarmów bezpośrednio powiadamiających policję oraz umożliwienie rewizji plecaków ręcznymi wykrywaczami metali. Wiceszefowa MEN Paulina Piechna-Więckiewicz zapowiedziała już skierowanie do konsultacji projektu rozporządzenia o ćwiczeniach kryzysowych i prace nad nowelizacją ustawową.
Realne obawy w stolicy: jak procedury zadziałają na Woli, Mokotowie i w Śródmieściu?
Wdrożenie ministerialnych instrukcji rodzi szczególne znaki zapytania w Warszawie, gdzie gęsta zabudowa oraz natężenie ruchu w godzinach szczytu wykluczają spontaniczne akcje. W przypadku realnego alarmu nagły zryw tysięcy rodziców ruszających autami po dzieci doprowadziłby do całkowitego paraliżu komunikacyjnego miasta.
Dyrektorzy szkół i przedszkoli na terenie Śródmieścia, Woli oraz Mokotowa stają przed potężnym wyzwaniem lokalowym. W zabytkowych budynkach w Śródmieściu czy na gęsto zaludnionych osiedlach Mokotowa i Woli wiele placówek nie posiada certyfikowanych schronów przeciwlotniczych, a jedynie zwykłe piwnice i szatnie. Nauczyciele i rodzice z Mokotowa, Woli i w Śródmieściu zgodnie podkreślają, iż bez jasnych, ustawowych przepisów oraz rządowych inwestycji w prawdziwe schrony, ministerialne wytyczne pozostaną jedynie fikcją na papierze, stawiającą kadrę pedagogiczną w roli tarczy między procedurami a przerażonymi rodzicami.
Najważniejsze zasady wytycznych MSWiA na wypadek alarmu
Zobacz zestawienie kluczowych punktów dotyczących procedur kryzysowych w szkołach:
- Zasada pozostania w budynku – natychmiastowe sprowadzenie uczniów do podziemi lub najniższych kondygnacji.
- Zakaz przyjazdu rodziców w trakcie alarmu – apel o nieblokowanie dróg dojazdowych dla karetek i straży pożarnej.
- Odbiór dzieci dopiero po odwołaniu zagrożenia – wydawanie uczniów na podstawie oficjalnych komunikatów dyrekcji.
- Luka prawna wytknięta przez związki – brak ustawy uniemożliwia legalne zatrzymanie dziecka wbrew woli rodzica.
- Problem braku schronów w Śródmieściu, Woli i na Mokotowie – konieczność dostosowania starych budynków do norm obrony cywilnej.
Źródło: portalsamorzadowy
