Śląski i wilamowski pod ochroną. Województwo ma strategię

tvs.pl 48 minut temu

Województwo śląskie przygotowało strategię ochrony języków lokalnych. Dokument opracowany przez naukowców Uniwersytetu Śląskiego ma wskazać, jak samorząd może wspierać język śląski i wilamowski. Chodzi przede wszystkim o edukację i kulturę. Zanim jednak strategia wejdzie w życie, musi przejść konsultacje i zostać przyjęta przez sejmik.


Języki lokalne mają otrzymać większe wsparcie

O założeniach strategii poinformowano w poniedziałek, 16 listopada, przed sesją Sejmiku Województwa Śląskiego. Dokument opracowali naukowcy z Centrum Badań Języka Śląskiego i Antropologii Regionalnej Uniwersytetu Śląskiego.

Jego głównym celem jest wskazanie obszarów, w których samorząd może wspierać zachowanie i rozwój języków lokalnych.

– Strategia polega na tym, aby wskazać różne obszary, różne miejsca, w których moglibyśmy oczekiwać wsparcia ze strony władz samorządowych, żeby język śląski, język wilamowski i inne języki lokalne mogły się rozwijać – wyjaśniła prof. Jolanta Tambor z Uniwersytetu Śląskiego, współautorka dokumentu.

Jednym z najważniejszych obszarów jest edukacja. Od 2018 roku samorząd województwa dofinansowuje nauczycielom Studia z Wiedzy o Regionie. Dotychczas skorzystało z tego 155 osób. Strategia wskazuje również na możliwości wsparcia instytucji kultury, na przykład poprzez wprowadzenie opisów muzealnych eksponatów w językach lokalnych czy organizowanie zwiedzania w tych językach.

Ochrona regionalnego dziedzictwa

Twórcy strategii zwracają uwagę, iż języki lokalne są istotną częścią tożsamości mieszkańców regionu. Jednym z powodów przygotowania dokumentu jest obawa o ich stopniowe zanikanie w codziennym użyciu.

– Jesteśmy zobowiązani zabezpieczyć to dziedzictwo, bo z każdym kolejnym pokoleniem coraz mniej słyszymy języka śląskiego na naszych ulicach, a to zbudowało nasz region, nasze województwo, naszą tożsamość – powiedział marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa.

Według danych Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku używanie języka śląskiego w kontaktach domowych zadeklarowało ponad 467 tys. osób. Z kolei śląską identyfikację narodowo-etniczną wskazało ponad 596 tys. mieszkańców Polski.

Strategia mimo braku ustawowego uznania

Przygotowanie dokumentu ma również związek z dotychczasowymi nieudanymi próbami nadania językom śląskiemu i wilamowskiemu statusu języków regionalnych. Ustawy dotyczące języka śląskiego, przyjęte przez parlament w 2024 i 2026 roku, zostały zawetowane przez prezydentów. W 2025 roku zawetowano także ustawę dotyczącą języka wilamowskiego.

Do tej sytuacji odniosła się podczas konferencji posłanka Koalicji Obywatelskiej Monika Rosa.

– Bardzo byśmy chcieli, żeby język śląski i język wilamowski były językami regionalnymi, miały dofinansowanie, mogły być nauczane w szkołach. My tutaj na miejscu staramy się robić wszystko, aby te języki podtrzymać, aby nie stracić żadnego słowa – mówiła posłanka.

Samorządowa strategia nie zmieni prawnego statusu obu języków, ale może wyznaczyć kierunki ich ochrony i finansowania inicjatyw regionalnych. Gotowy dokument zostanie teraz poddany konsultacjom, a następnie trafi pod obrady Sejmiku Województwa Śląskiego, który zdecyduje o jego przyjęciu.


Idź do oryginalnego materiału