Słynny „żyletkowiec” wpisany do rejestru zabytków – decyzją mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków Marcina Dawidowicza zespół budowlany Centralnego Biura Studiów Budownictwa Przemysłowego wraz z budynkiem biurowym zaprojektowanym w 1946 roku przez wybitnego polskiego architekta, Marka Leykama, stał się zabytkiem.
W skład zespołu wchodzą gmach dawnego biurowca Ekspozytury Warszawskiej oraz dawny biurowiec Centrali Biura Studiów Projektów Budownictwa Specjalnego. Budynki zostały wzniesione w latach 1950-1954 na terenie wąskiego kwartału wytyczonego ulicami Wspólną, Poznańską i św. Barbary.
„Biurowiec Centrali o modernistycznej, minimalistycznej bryle z powtarzalnymi, światłocieniowymi modułami, które stały się elementem rozpoznawczym projektów Leykama, kontrastuje swą formą ze wzniesionym dwa lata później monumentalnym gmachem Ekspozytury Warszawskiej, w której bryle uwidaczniają się czytelne nawiązania do architektury włoskiego renesansu” – uzasadnił we wpisie konserwator.
Dzieło wybitnego polskiego architekta
Konserwator Dawidowicz dodał, iż koncepcja „żyletkowca”, nazywanego tak ze względu na charakterystyczną konstrukcję okien, opracowana została w czasie współwystępowania wpływów dwóch nurtów – modernizmu i funkcjonalizmu. Obydwa znajdowały odzwierciedlenie w twórczości Marka Leykama oraz propagowanego przez władze państwowe socrealizmu. Wartość historyczna całego zespołu, według konserwatora, wynika przede wszystkim z jego związków z powojenną koncepcją odbudowy oraz udziałem w tym procesie wybitnych polskich architektów. Jednym z nich był właśnie Marek Leykam (1908-1983), twórca najbardziej charakterystycznych budynków późnego modernizmu w Polsce.
W 2024 roku pojawił się projekt nadbudowy „żyletkowca” przy ulicy Świętej Barbary 1 o cztery piętra. Nie zgodził się na to stołeczny ratusz. Rok później deweloper zaproponował przebudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku na budynek mieszkalno-hotelowy z usługami i garażem podziemnym.
