Nowe przepisy dają Ci realne narzędzia do współdecydowania o przebiegu porodu.
Oto najważniejsze punkty, o których warto pamiętać i o które masz prawo pytać personel medyczny:
Swoboda ruchu i pozycja porodowa
- Twoje prawo: Masz prawo poruszać się w trakcie pierwszej fazy porodu i wybierać pozycje, które przynoszą Ci ulgę.
- W praktyce: Szpital powinien umożliwić Ci korzystanie z piłek, worków sako, drabinek czy prysznica. W fazie parcia masz prawo do pozycji wertykalnych (kucznej, kolankowo-łokciowej, na siedząco) – leżenie na plecach nie jest już jedyną opcją i nie powinno być wymuszane bez wskazań medycznych.
Koniec z “rutyną” (Amniotomia i Nacięcie krocza)
- Twoje prawo: Zabiegi takie jak przebicie pęcherza płodowego czy nacięcie krocza nie mogą być wykonywane rutynowo.
- W praktyce: Każda taka interwencja musi mieć uzasadnienie medyczne, które personel powinien Ci wyjaśnić. jeżeli Twój plan porodu zakłada ochronę krocza, personel ma obowiązek dołożyć starań, aby ten cel osiągnąć.
Łagodzenie bólu porodowego i znieczulenie
- Twoje prawo: Masz prawo do skutecznego łagodzenia bólu porodowego metodami niefarmakologicznymi (masaż, woda, TENS) oraz farmakologicznymi. Pamiętaj: znieczulenie farmakologiczne (w tym zewnątrzoponowe) jest bezpłatne i refundowane przez NFZ
- W praktyce: Nowy standard kładzie nacisk na dostępność znieczulenia zewnątrzoponowego. Konsultacja anestezjologiczna w III trymestrze ma ułatwić procedurę, ale jej brak nie może wykluczać pomocy w trakcie trwającego porodu.
Nieprzerwany kontakt “Skóra do Skóry”
- Twoje prawo: Po narodzinach dziecko powinno trafić bezpośrednio na Twoje ciało na minimum 2 godziny. W tym czasie badania noworodka (np. punktacja Apgar) powinny odbywać się na brzuchu mamy, o ile stan dziecka na to pozwala.
- W praktyce: Wszystkie rutynowe pomiary (ważenie, mierzenie) powinny zostać odłożone na później. Jedynie stan zagrożenia życia matki lub dziecka pozwala na skrócenie tego czasu. To najważniejszy moment dla budowania więzi i udanego startu laktacji.
Profesjonalne wsparcie laktacyjne
- Twoje prawo: Masz prawo do rzetelnej pomocy w przystawieniu dziecka do piersi oraz do spójnych informacji o karmieniu.
- W praktyce: Szpital nie ma prawa dokarmiać Twojego dziecka mieszanką bez Twojej zgody, chyba iż istnieją ku temu wyraźne i uzasadnione wskazania medyczne. Wprowadzenie mieszanki powinno być poprzedzona oceną umiejętności ssania i ewentualnym wsparciem w karmieniu naturalnym. jeżeli masz trudności, położna powinna poświęcić Ci czas na naukę techniki karmienia.
Prawo do informacji i partnerstwa
- Twoje prawo: Każda czynność medyczna (badanie wewnętrzne, podanie oksytocyny, zabiegi u dziecka) wymaga Twojej świadomej zgody.
- W praktyce: Personel ma obowiązek informować Cię o celu badania i możliwych alternatywach. Jesteś pełnoprawną uczestniczką procesu, a nie tylko pacjentką, wobec której wykonuje się procedury.
Opieka nad zdrowiem psychicznym
- Twoje prawo: Standard nakłada na personel obowiązek monitorowania Twojego stanu emocjonalnego.
- W praktyce: Po porodzie, jeszcze w szpitalu, położna powinna przeprowadzić z Tobą rozmowę lub test oceniający ryzyko depresji poporodowej. jeżeli czujesz się przytłoczona lub smutna, masz prawo prosić o wsparcie psychologiczne.
- Musisz wiedzieć, iż ocena ryzyka depresji poporodowej powinna odbyć się w trzech etapach: między 11–14 a 33–37 tygodniem ciąży, po porodzie, podczas wizyty patronażowej.
