– Najpiękniejszą cechą Uniwersytetu Warszawskiego jest szacunek człowieka do człowieka. Charakteryzują nas tolerancja, otwartość i dążenie do prawdy. Dzisiaj stajecie się studentkami i studentami oraz doktorantkami i doktorantami najlepszej uczelni w Polsce. Mamy obowiązek pokazywać Wam wszystkie możliwe drogi rozwoju. Dzięki wytrwałej pracy macie ogromną szansę na sukces – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, zwracając się do nowo wybranych studentów i doktorantów. 1 października odbyła się uroczysta inauguracja roku akademickiego 2026/2027.
1 października o godz. 14.00 rozpoczęła się inauguracja roku akademickiego 2026/2027 na Uniwersytecie Warszawskim. Tradycyjny orszak przeszedł z Pałacu Kazimierzowskiego do Auditorium Maximum, gdzie po odśpiewaniu hymnów Polski i Unii Europejskiej uroczystość otworzył rektor prof. Alojzy Z. Nowak.
– Jesteście wybrańcami. Stajecie się częścią Uniwersytetu Warszawskiego, na którym kształci ponad 40 tys. studentów, doktorantów i słuchaczy studiów podyplomowych, a pracuje ponad 8 tys. osób. W tegorocznej rekrutacji na studia mieliśmy ponad 85 tys. zapisów dokonanych przez ponad 43 tys. osób. Przyjęliśmy ponad 20 tys. studentek i studentów. To rekordowy wynik, który oznacza, iż to, co robimy jako wspólnota jest ważne i doceniane. Mamy obowiązek pokazywać Wam wszystkie możliwe drogi rozwoju. Dzięki wytrwałej pracy macie ogromną szansę na sukces – mówił rektor, dodając: – Najpiękniejszą cechą Uniwersytetu Warszawskiego od ponad dwóch stuleci jego istnienia jest szacunek człowieka do człowieka. Charakteryzują nas tolerancja, otwartość i dążenie do prawdy. Pamiętajcie, iż nikt nigdy nie będzie tu ograniczał Waszej wolności. Ważne jest jednak, by nie naruszać przy tym wolności innych.
Ogromna szansa
Prof. Alojzy Z. Nowak podkreślił, iż Uniwersytet Warszawski oferuje ogromne możliwości rozwoju, szczególnie dla swoich studentów i doktorantów. Wspomniał o niedawno ogłoszonym przez Venture Capital Initiative przy Stanford Graduate School of Business rankingu 20 uczelni spoza USA, których absolwenci kończący programy studiów magisterskich zakładają w Stanach Zjednoczonych najwięcej firm jednorożców, czyli prywatnych start-upów o kapitalizacji przekraczającej miliard dolarów. Siódme miejsce w zestawieniu zajmuje Uniwersytet Warszawski – jako jedyna uczelnia z Polski.
– Domeną Uniwersytetu Warszawskiego jest nauka i dobrze prowadzona dydaktyka. To istotne filary działalności uczelni, jednak w dzisiejszych czasach istotną gałęzią jest także rozwój przedsiębiorczości i innowacyjności. Budujemy ogromną wspólnotę opartą, z jednej strony, na współpracy między najlepszymi polskimi ośrodkami, a z drugiej na relacjach z biznesem, który wspiera naukę – mówił rektor UW.
Rektor podkreślił, iż Uniwersytet Warszawski podejmuje współpracę z licznymi instytucjami w Polsce i za granicą, w tym na przykład z Poland in Silicon Valley Center for Science, Innovation, and Entrepreneurship, które stanowi pomost wiedzy, doświadczeń i zasobów między polskimi instytucjami a amerykańską Doliną Krzemową.
– Świat rozwija się w bardzo szybkim tempie. Widać to dobrze na przykładzie sztucznej inteligencji. Polskie uczelnie i ośrodki kształcą najwybitniejszych specjalistów zajmujących się AI. Jednak podejmują oni pracę najczęściej za granicą, na przykład w amerykańskich koncernach. Nie ma w tym nic złego, ale potrzebujemy opracowania własnego systemu, który pozwoli na rozwijanie się naszych najlepszych absolwentów w Polsce. Konieczne jest zawarcie odpowiednich porozumień w tej sprawie i stworzenie kapitału żelaznego. Bo mamy ogromny potencjał intelektualny – mówił prof. Alojzy Z. Nowak.
Rektor wspomniał również o interdyscyplinarności UW, umożliwiającej odbywanie zajęć na różnych wydziałach, umiędzynarodowieniu uczelni oraz partnerstwach na poziomie krajowym i międzynarodowym. Zaznaczył, iż na uczelni realizowanych jest około 1,4 tys. grantów, dzięki którym także studenci mają szansę zdobywania dodatkowej wiedzy, uczestnictwa w wymianie międzynarodowej i wszechstronnego rozwoju.
– Przychodzicie na uczelnię, która umożliwia także rozwój pozanaukowy. Mamy doskonale rozwinięty spot akademicki, kulturę, zespoły artystyczne, a także samorządność studencką i doktorancką oraz inicjatywy społeczne i przedsiębiorczość. Możecie mieć uzasadnioną nadzieję, iż będąc członkiem wspólnoty UW, budujecie sobie dobrą przyszłość. Uniwersytet daje Wam ogromną szansę na to, by mieć wpływ na rzeczywistość – mówił prof. Alojzy Z. Nowak.
Podczas uroczystości wystąpili: dr Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego, Mariusz Frankowski, wojewoda mazowiecki, oraz Jakub Banaszek z Kancelarii Prezydenta RP.
– Dziś zaczynamy kolejny akademicki rozdział: z nową energią, nowymi ambicjami i wyzwaniami, które stawia przed nami gwałtownie zmieniający się świat. A jednocześnie z mocnym fundamentem akademickiej tradycji, z której wszyscy wyrastamy. To wyjątkowy dzień, ale i Wy jesteście wyjątkową społecznością – Uniwersytetu Warszawskiego, który jest jednym z najważniejszych ośrodków naukowych w Polsce. Wywodzi się stąd wielu wybitnych badaczy i osobowości życia publicznego. Ich osiągnięcia budują pozycje uczelni, ale przekładają się też na międzynarodową pozycję polskiej nauki. I tak od przeszło 200 lat – powiedział minister Marcin Kulasek.
– W dzisiejszych czasach bardzo ważne jest mówienie o wspólnocie. Tu, na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie krzyżują się plany, aspiracje, nadzieje i marzenia dziesiątek tysięcy studentek i studentów, a także przedstawicieli kadry naukowej, funkcjonuje wspólnota o potężnej skali oddziaływania. To, czego się tu nauczycie, będzie miało wpływ nie tylko na Was, ale też na Wasze najbliższe otoczenie – mówił wojewoda Mariusz Frankowski.
Doradca Prezydenta RP Jakub Banaszek odczytał list od Prezydenta: – Pałac Prezydencki i główny kampus Uniwersytetu Warszawskiego są bliskimi sąsiadami przy Krakowskim Przedmieściu. Ta przestrzenna bliskość ma dla mnie także znaczenie symboliczne – przypomina, iż państwo potrzebuje nauki, a silna Rzeczpospolita zależy również od jakości jej uniwersytetów: od wiedzy, którą gromadzą, ludzi, których kształcą, oraz swobody myślenia, której strzegą. Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego są tego szczególnym świadectwem.
Uroczysta immatrykulacja
Po przemówieniu rektora odbyła się immatrykulacja, czyli włączenie nowych osób do grona studentów oraz doktorantów. Studenci pierwszego i drugiego stopnia oraz doktoranci, którzy w postępowaniu rekrutacyjnym osiągnęli najlepsze wyniki, złożyli przysięgę i odebrali indeksy od rektora.
W trakcie uroczystości głos zabrali Mateusz Mossakowski, przewodniczący Samorządu Studentów UW, i Justyna Jaworska, przewodnicząca Samorządu Doktorantów UW.
– Każdy z Was trafił na tą salę, kierując się różnymi motywacjami – chęcią poszerzenia swojej wiedzy, dążeniem do uzyskania kwalifikacji, aby mieć możliwość podjęcia pracy w wymarzonym zawodzie, entuzjazmem do zgłębiania swoich zainteresowań i zaspokojenia ciekawości, czy też po prostu uzyskaniem upragnionego tytułu licencjata lub magistra. Przychodząc dziś tutaj, część z Was pewnie już wyobrażała sobie przyszłego siebie, z dyplomem w ręku, pozującego do zdjęć w Bramie Głównej Uniwersytetu. Niezależnie od tego, co zdecydowało o tym, iż znaleźliście się w aktualnym miejscu w swoim życiu, chcę, abyście pamiętali o jednym – Wasz wybór był wyborem dobrym, a choćby – i mogę to powiedzieć z ogromną pewnością – iż był to wybór najlepszy, ponieważ doprowadził on Was właśnie na Uniwersytet Warszawski – powiedział Mateusz Mossakowski.
– Świętowanie początków nowego roku akademickiego to dla nas coś znacznie głębszego niż tylko kultywowanie ceremoniału. To wyraźny sygnał naszej pasji, energii oraz głosu, który chce i musi być słyszany. Uniwersytet Warszawski, jako uczelnia wyznaczająca akademickie standardy, pokazuje bowiem, jak czynić młodych badaczy widocznymi i jak zapewniać im wsparcie niezbędne do pełnego rozwoju ich potencjału. Pragnę z tego miejsca wyrazić głęboką wdzięczność za to, iż nasz Uniwersytet jest przestrzenią, w której te możliwości stają się rzeczywistością. Móc być częścią tak niezwykłego dziedzictwa, czerpać z niego i stawać się jego przyszłością to dla wszystkich z nas ogromny zaszczyt – mówiła Justyna Jaworska.
Kapitalne dzieło Giedroycia
Wykład inauguracyjny wygłosił prof. Andrzej Mencwel – historyk kultury polskiej, eseista i publicysta, emerytowany profesor w Instytucie Kultury Polskiej na Wydziale Polonistyki UW. Wykładał również w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Był członkiem Senatu UW, członkiem Rady Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie, Rady Programowej Narodowej Galerii Sztuki „Zachęta”, Rady Narodowego Centrum Kultury, a także członkiem Zespołu Nauk Humanistycznych w Ministerstwie Edukacji Narodowej (1995–2001), a następnie jego przewodniczącym (2001–2011) oraz prezesem Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego (2002–2007), od 2009 roku jest jego prezesem honorowym. Został odznaczony m.in. Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2001), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2004), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2011), Medalem Uniwersytetu Warszawskiego (2006), Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (srebrny) 2005, Medalem 200-lecia Uniwersytetu Warszawskiego (2016) oraz Złotym Medalem Akademii Polskiego Sukcesu (2017).
Podczas wykładu prof. Andrzej Mencwel przedstawił sylwetkę Jerzego Giedroycia – jego wizję polityczną i rzeczywistość historyczną.
– Podczas akcji bliskowschodniej w 1943 roku, mimo różnicy rang, są w bliskiej komitywie, mówią sobie po imieniu, a bywa, iż śniadają razem. I to może podczas takiego obrzędu udało się Czapskiemu wydobyć Giedroycia z szeregów i uczynić swoim współpracownikiem. Jak tylko go spotkał i z nim pogadał, zaraz uznał, iż ściągnąć go trzeba. I ściągnął skutecznie, bo na najbliższe pół stulecia. Nie był to szczęśliwy przypadek, ale rozmyślne, osobowe spotkanie, wzmacniane odpowiedniością słów i czynów. Gdyby się ono nie dokonało, historia Polski i świata zostałaby pozbawiona dzieła kapitalnego, a my sami dotkliwie zubożeni. Dzieło to najpierw nosiło tytuł „Instytut Literacki” (od lutego 1946), niedługo wzbogacone o miesięcznik „Kultura”, którego pierwszy numer ukazał się w czerwcu 1947 roku. Dziś wiemy, iż ani Instytut Literacki, ani też „Kultura”, nie powstałyby w tym wymiarze dziejowym, jaki został osiągnięty i utrwalony, gdyby nie to spotkanie Józefa Czapskiego z Jerzym Giedroyciem oraz ich bezprzykładna kooperacja i przyjaźń wzajemna. Zadzierzgnięta na irackiej pustyni, prawdopodobnie pod Mosulem, w połowie 1943 roku – mówił prof. Andrzej Mencwel.
Uroczystość inauguracji roku akademickiego zakończyło wspólne odśpiewanie Gaudeamus Igitur.
