Z niego zrobię porządnego człowieka – Mój wnuk nie będzie leworęczny! – oburzyła się pani Tamara. Darek obrócił się do teściowej, a jego spojrzenie stało się surowe od irytacji. – A co w tym złego? Kuba taki się urodził. To jego cecha. – Cecha! – prychnęła Tamara. – To nie cecha, to ułomność. Tak się nie godzi. Od zawsze prawa ręka była tą adekwatną, a lewa od złego pochodzi. Darek z trudem powstrzymał się od śmiechu. XXI wiek, a teściowa myśli jakby żyła w średniowiecznej polskiej wiosce. – Pani Tamaro, nauka już dawno udowodniła… – Nie będziesz mnie tu swoją nauką przekonywał – przerwała mu. – Synka oduczyłam i wyrosło na ludzi. Kubę jeszcze też sobie wychowacie, póki czas. Jeszcze mi podziękujecie. Obróciła się i wyszła z kuchni, zostawiając Darka z niedopitą kawą i nieprzyjemnym poczuciem po tej rozmowie. Początkowo Darek nie przejął się tym szczególnie. Teściowa i jej przedwojenne poglądy – zdarza się. Każde pokolenie ma swoje uprzedzenia. Patrzył tylko, jak Tamara delikatnie poprawia wnuka przy stole, przekładając łyżkę z lewej dłoni do prawej, i myślał sobie: nic strasznego. Dziecięca psychika elastyczna, babcine dziwactwa nie są w stanie zaszkodzić na długo. Kuba był leworęczny od urodzenia. Darek pamiętał, jak już w wieku półtora roku sięgał po zabawki lewą ręką, a później, jak zaczynał rysować – niezdarnie, po dziecięcemu, ale zawsze lewą. To było całkiem naturalne, wręcz adekwatne dla niego. Po prostu część jego – jak kolor oczu albo pieprzyk na policzku. Dla Tamary sprawa przedstawiała się zupełnie inaczej. Leworęczność jawiła się jej jako defekt, wypadek przyrody, który należało gwałtownie naprawić. Za każdym razem, gdy Kuba sięgał po kredkę lewą dłonią, babcia zaciskała usta, jakby robił coś nieprzyzwoitego. – Prawą, Kubusiu. Prawą weź. – Znowu swoje zaczyna? W naszej rodzinie leworęcznych nie było i nie będzie. – Szymona oduczyłam, ciebie też oduczę. Darek pewnego dnia podsłuchał, jak opowiada Oli o swoim „bohaterskim czynie”. Wspomnienia o małym Szymonie, który „też był nie taki”, ale matka w porę zareagowała – przywiązywała rękę, pilnowała każdego ruchu, karała za nieposłuszeństwo. I proszę – wyrósł na porządnego człowieka. W jej głosie brzmiała duma i niezachwiana wiara w swoje racje, aż Darkowi zrobiło się nieswojo. Zmiany w synu zauważył nie od razu. Najpierw drobiazgi: Kuba zaczął zwlekać zanim po coś sięgnął. Dłoń zatrzymywała się w powietrzu na sekundę, jakby podejmował bardzo trudną decyzję. Potem zaczął niepewnie zerkać – szybkie spojrzenie w stronę babci, kontrola: patrzy czy nie? – Tato, którą ręką trzeba? To pytanie padło przy kolacji. Kuba przestraszony patrzył na widelec. – Którą chcesz, synku. – A babcia mówi… – Babci nie słuchaj, rób jak ci wygodnie. Ale Kuba już nie czuł się swobodnie. Mylił się, upuszczał sztućce, zamierał w połowie ruchu. Pewne dziecięce gesty zmieniły się w jakąś przesadną ostrożność. Chłopiec jakby nagle przestał ufać swojemu własnemu ciału. Ola widziała wszystko. Darek dostrzegał, jak gryzie się w wargę, gdy matka znów przekłada Kubie łyżkę do prawej ręki. Jak odwraca wzrok, gdy Tamara zaczyna wykład o „właściwym wychowaniu”. Żona dorastała pod ciężarem matczynej woli i nauczyła się jednego – nie dyskutować. Lepiej przemilczeć i przeczekać. Darek próbował rozmawiać. – Ola, tak nie może być. Popatrz na niego. – Mama chce dobrze… – „Chce dobrze” nie tłumaczy, co się z nim dzieje! Ola tylko wzruszała ramionami i ucinała temat. Lata uległości zwyciężały z instynktem matki. Każdego dnia było coraz gorzej. Tamara wchodziła w rolę – nie tylko poprawiała wnuka, już komentowała każde jego zachowanie. Gdy przypadkiem sięgnął prawą ręką – chwaliła. Lewą – ciężko wzdychała. – Widzisz, Kubusiu, potrafisz! Wystarczy się postarać. Z Szymka zrobiłam człowieka, z ciebie też zrobię. Darek postanowił postawić sprawę jasno, gdy Kuba bawił się w swoim pokoju. – Pani Tamaro, proszę zostawić Kubę w spokoju. Jest leworęczny i to jest w porządku. Niech go pani nie oducza. Reakcja przeszła wszelkie oczekiwania. Tamara nadęła się jak balon. – Ty mnie będziesz pouczał? Ja troje dzieci wychowałam, a ty mnie chcesz uczyć? – Nie uczę. Proszę – niech pani nie męczy mojego syna. – Twojego? A Oli geny, to nie moje? To mój wnuk też, i nie pozwolę, żeby wyrósł… taki. Słowo „taki” wypowiedziała z pogardą, jakby chodziło o coś haniebnego. Darek zrozumiał: pokojowo tu się nic nie załatwi. Następne dni zamieniły się w wojnę pozycyjną. Tamara demonstracyjnie go ignorowała, zwracała się przez córkę. Darek odpłacał tym samym. Między nimi zawisła ciężka cisza, co rusz przebijana wybuchami sprzeczek. – Olu, powiedz mężowi, iż zupa na kuchence. – Olu, przekaż mamie, iż sam sobie poradzę. Ola chodziła między nimi, coraz bledsza i cichsza. Kuba coraz więcej czasu spędzał skulony w kącie na kanapie z tabletem, niewidzialny. Pomysł przyszedł Darkowi w sobotni poranek, gdy Tamara z namaszczeniem kroiła kapustę do bigosu. Robiła to wprawnie, jak od trzydziestu lat. Darek stanął za nią. – Źle pani kroi. Tamara choćby się nie odwróciła. – Słucham? – Kapustę trzeba cieńszymi paskami, nie w poprzek, tylko wzdłuż włókien. Prychnęła i kroiła dalej. – Serio – nie ustępował Darek. – To się tak nie robi. To nieprawidłowe. – Darek, ja trzydzieści lat gotuję bigos! – I trzydzieści lat robisz to źle. Proszę, pokażę. Za dużo wody, za mocny gaz… źle dajesz kiszoną kapustę. – Zawsze tak robiłam! – Nie argument. Czas się oduczyć. Zacznijmy od początku. Chwycił za nóż. Tamara cofnęła dłoń. – Powariowałeś? – Nie. Po prostu chcę, by robiła pani dobrze. Proszę zobaczyć – tu za dużo wody, ogień za duży, kolejność składników jest zła. – Całe życie robiłam tak, jak mi wygodnie! – I Kubie wygodnie lewą ręką. Ale to pani nie przeszkadza. – To co innego! On jest dzieckiem, jeszcze można naprawić! – A pani jest dorosła, przyzwyczajona. Już pani się nie przestawi? To czemu wolno zmuszać jego? Tamara zacisnęła wargi, aż zbladły. – Masz czelność mnie uczyć? Troje dzieci wychowałam. Szymona oduczyłam i co? – I jest szczęśliwy? Pewny siebie? Milczenie. Darek wiedział, iż trafia w najczulszy punkt. Szymon, brat Oli, mieszkał daleko i dzwonił do matki raz na pół roku. – Chciałam dobrze – głos Tamary drżał. – Zawsze chciałam jak najlepiej. – Wierzę. Ale pani “dobrze” to znaczy “jak pani uważa”. A Kuba to odrębny człowiek. Jeszcze mały, ale ma swoje cechy. I nie pozwolę ich z niego wygonić. – Ty mnie będziesz wychowywał?! – Będę, jeżeli nie przestaniesz. Będę komentować każde twoje cięcie, każdy ruch, każdą przyzwyczajenie. Zobaczymy, ile dasz radę. Stali naprzeciwko siebie – zięć i teściowa, oboje ledwo powstrzymując emocje. – To podłe i małostkowe – wysyczała Tamara. – Inaczej do ciebie nie dociera. Coś w niej pękło. Darek widział, iż właśnie straciła resztki przekonania do siebie. W jednej chwili wydała się starsza, mniejsza, bezbronna. – Przecież ja z miłości… – nie dokończyła. – Wiem. Ale czas skończyć z taką miłością. Inaczej Kubę już nie zobaczysz. Na kuchence zaczęło kipieć. Nikt się nie ruszył. Wieczorem, gdy Tamara poszła do siebie, Ola usiadła obok Darka na kanapie. Milczała długo, oparta o jego ramię. – Mnie w dzieciństwie nikt tak nie bronił – wyszeptała. – Mama zawsze wiedziała lepiej. Zawsze. Ja tylko… się godziłam. Darek objął żonę. – W naszej rodzinie twoja mama nie będzie już nikomu narzucać swojego zdania. Ola przytaknęła, mocniej ściskając jego dłoń. Z pokoju dziecięcego dobiegał cichy szelest kredek na papierze. Kuba rysował. Lewą ręką. Nikt już nie mówił mu, iż to źle.