We wtorek 19 maja w Mediatece odbędzie się I Tyskie Seminarium Majowe – edycja nowa im. prof. Marka S. Szczepańskiego „75 lat nadania praw miejskich. Tychy – przeszłość, teraźniejszość, przyszłość”. Wydarzenie nawiązuje do tradycji zapoczątkowanej w 1992 roku przez prof. Marka S. Szczepańskiego – wybitnego socjologa i honorowego obywatela Tychów.
Po kilkunastu latach przerwy powraca jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych dla historii miasta – Tyskie Seminaria Majowe. Inicjatywa zapoczątkowana w 1992 roku przez prof. Marka S. Szczepańskiego przez blisko dwie dekady stanowiła unikalną przestrzeń debaty o Tychach, o tożsamości naszego regionu oraz kierunkach rozwoju.
Od pierwszych edycji seminaria wyróżniały się otwartą formułą i żywą atmosferą dyskusji. Spotykały się tu różnorodne środowiska – naukowcy, samorządowcy, eksperci i mieszkańcy – tworząc forum wymiany myśli o mieście w okresie dynamicznych przemian lat 90. Był to czas redefinicji lokalnej tożsamości i poszukiwania odpowiedzi na pytanie, jakim miastem są Tychy i jak są postrzegane – jedni mówili o mieście młodych, inni o mieście socjalistycznym czy sypialni regionu.
W kolejnych latach seminaria ewoluowały, koncentrując się na kluczowych obszarach rozwoju miasta – rynku pracy, edukacji, kulturze i przedsiębiorczości. To właśnie podczas tych debat formułowano idee, które z czasem znalazły odzwierciedlenie w rzeczywistości, m.in. utworzenie w Tychach podstrefy Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, utworzenie Muzeum Miejskiego czy rozwój szkolnictwa wyższego. Ostatnie, 18. Seminarium Majowe w 2009 roku poświęcono zagadnieniom przestrzeni publicznych i centrum miasta.
Decyzja o wznowieniu wydarzenia wynika z potrzeby powrotu do pogłębionej, otwartej i wielowątkowej rozmowy o przyszłości Tychów. Tegoroczna edycja ma wymiar szczególny – zbiega się z obchodami 75-lecia nadania miastu praw miejskich oraz symbolicznie upamiętnia 70. rocznicę urodzin prof. Szczepańskiego, który zmarł w 2023 roku i został patronem wydarzenia.
Program tegorocznego seminarium koncentruje się wokół trzech kluczowych obszarów: społeczności, przestrzeni i gospodarki. Uczestnicy przyjrzą się przemianom lokalnej wspólnoty – od miasta tworzonego przez napływowych mieszkańców po współczesną, świadomą swojej tożsamości społeczność. Ważnym wątkiem będzie również rozwój urbanistyczny – od koncepcji projektowych po jakość codziennego życia w przestrzeni miejskiej. Trzecim filarem dyskusji stanie się gospodarka, analizowana zarówno przez pryzmat historycznych fundamentów, jak i aktualnych wyzwań oraz kierunków rozwoju.
W części wykładowej wystąpią: dr hab. Grzegorz Gawron, dr hab. Krzysztof Bierwiaczonek oraz dr hab. Rafał Żelazny. W panelu dyskusyjnym z udziałem prezydenta Tychów Macieja Gramatyki udział wezmą przedstawiciele środowisk naukowych i eksperckich.
I Tyskie Seminarium Majowe – edycja nowa im. Prof. Marka S. Szczepańskiego: „75 lat nadania praw miejskich. Tychy – przeszłość, teraźniejszość, przyszłość”
- 10.00–10.10 – otwarcie, prezydent Tychów Maciej Gramatyka;
- 10.10–10.20 – przedstawienie sylwetki prof. Marka S. Szczepańskiego i idei Tyskich Seminariów Majowych – dr hab. Grzegorz Gawron, prof. US.
Część I (wykłady): Od miasta projektowanego do miasta doświadczanego. Tychy – przeszłość i teraźniejszość
- 10.20–10.40, Tyska społeczność – od ludzi bez ojczyzny prywatnej do dumnych Tyszan,
dr hab. Grzegorz Gawron, prof. Uniwersytetu Śląskiego; - 10.40–11.00, Tyska przestrzeń – od miasta socjalistycznego do dobrego miejsca,
dr hab. Krzysztof Bierwiaczonek, prof. Uniwersytetu Śląskiego; - 11.00–11.20, Tyska gospodarka – od browaru książęcego do hubu zielonej gospodarki,
dr hab. Rafał Żelazny, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego.
Część II (Panel dyskusyjny): 11.20–12.30 – Między ciągłością a zmianą. Debata o przyszłości Tychów.
Moderatorzy: dr hab. Krzysztof Bierwiaczonek, prof. US, dr hab. Grzegorz Gawron, prof. US.
Paneliści: dr hab. Agata Twardoch, prof. Politechniki Śląskiej; dr Agata Zygmunt-Ziemianek, dr hab. Artur Fabiś, prof. AWSB; dr hab. Rafał Żelazny, prof. UE.
12.30–13.00 – przerwa kawowa.
13.00–14.00 – uroczysta sesja Rady Miasta Tychy. W programie: nadanie tytułu Honorowego Obywatela Miasta Tychy i wykład dr Marii Lipok-Bierwiaczonek pt. „Tychy. Historia niezwyczajna”.
(J), źródło: UM Tychy
