Zmiany na uczelniach od 2027! Wzrosną pensje i stypendia doktoranckie

Od 1 stycznia 2027 roku mają wzrosnąć minimalne wynagrodzenia nauczycieli akademickich na uczelniach publicznych. Resort nauki przygotował projekt rozporządzenia, który podnosi podstawową stawkę dla profesora z 9650 do 9940 zł brutto. Zmiana automatycznie przełoży się także na pensje profesorów uczelni, adiunktów i asystentów oraz wysokość stypendiów doktoranckich.

Fot. Pixabay

Projekt znajduje się w tej chwili na etapie konsultacji publicznych. Uwagi można zgłaszać do 27 listopada.

Profesor ma otrzymywać minimum 9940 zł brutto

Najważniejsza zmiana dotyczy minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego profesora zatrudnionego na uczelni publicznej.

Obecnie stawka wynosi 9650 zł brutto.

Od początku 2027 roku ma wzrosnąć do 9940 zł brutto, czyli o 290 zł miesięcznie. Oznacza to podwyżkę o około 3 proc.

Rozporządzenie określa jednak wyłącznie minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego. Uczelnie mogą ustalać wyższe pensje, zależnie od własnych możliwości finansowych i wewnętrznej polityki wynagrodzeń.

Podwyżka profesora oznacza wyższe pensje także dla innych

Stawka profesora jest punktem odniesienia dla minimalnych wynagrodzeń pozostałych nauczycieli akademickich.

Zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynagrodzenie profesora uczelni nie może być niższe niż 83 proc. wynagrodzenia profesora.

Przy stawce 9940 zł oznacza to minimum 8250,20 zł brutto.

W przypadku adiunkta ustawowe minimum wynosi 73 proc. stawki profesorskiej. Od 2027 roku byłoby to 7256,20 zł brutto.

Największe znaczenie zmiana ma jednak dla asystentów.

Asystent dostanie minimum 4970 zł

Wynagrodzenie zasadnicze asystenta nie może być niższe niż 50 proc. minimalnego wynagrodzenia profesora.

Obecnie daje to 4825 zł brutto.

Problem polega na tym, iż od 1 stycznia 2027 roku ogólnokrajowa płaca minimalna wzrośnie do 4950 zł brutto.

Gdyby stawka profesora pozostała bez zmian, ustawowe minimum dla asystenta znalazłoby się poniżej minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w całej gospodarce.

Dlatego resort nauki proponuje podniesienie stawki profesorskiej do 9940 zł.

W efekcie minimalne wynagrodzenie asystenta wzrośnie do 4970 zł brutto miesięcznie.

Będzie więc tylko o 20 zł wyższe od krajowej płacy minimalnej.

Wzrosną również stypendia doktoranckie

Zmiana obejmie pośrednio także osoby kształcące się w szkołach doktorskich.

Minimalne stypendium doktoranckie jest bowiem ustawowo powiązane z minimalnym wynagrodzeniem profesora.

Po wejściu nowych stawek doktorant przed oceną śródokresową będzie otrzymywał co najmniej 3677,80 zł brutto miesięcznie.

Po pozytywnej ocenie śródokresowej minimalne stypendium wzrośnie do 5665,80 zł brutto.

Obecnie wartości te są niższe i wynoszą odpowiednio 3570,50 zł oraz 5500,50 zł.

Więcej także dla części doktorantów z niepełnosprawnościami

Wzrost podstawowej stawki profesorskiej wpłynie również na dodatkowe świadczenia przysługujące niektórym doktorantom.

Dodatek dla doktoranta posiadającego odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności ma wzrosnąć z 1071,15 zł do około 1103,34 zł.

Zmieni się również wysokość wynagrodzeń części osób uczestniczących w procedurach związanych z kształceniem doktorantów, w tym zewnętrznych członków komisji przeprowadzających ocenę śródokresową.

Dlaczego resort podnosi stawki?

Główną przyczyną jest wzrost płacy minimalnej.

Od 1 stycznia 2027 roku minimalne wynagrodzenie za pracę w Polsce wyniesie 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 32,30 zł.

Obecna stawka asystenta wynosząca 4825 zł znalazłaby się więc poniżej ustawowej płacy minimalnej.

Ponieważ minimalne wynagrodzenie asystenta wynosi połowę stawki profesora, konieczne stało się podniesienie podstawy całego systemu.

Uczelnie nie dostaną osobnej puli pieniędzy

To jedna z najważniejszych informacji dla szkół wyższych.

Resort nauki wskazuje, iż wejście w życie rozporządzenia nie będzie oznaczało przyznania uczelniom dodatkowej specjalnej dotacji wyłącznie na pokrycie nowych stawek.

Koszty mają zostać sfinansowane z przyznanych uczelniom subwencji oraz ich środków własnych.

W Ocenie Skutków Regulacji roczny koszt zmian oszacowano na około 42,2 mln zł.

To nie oznacza automatycznej podwyżki o 290 zł dla wszystkich profesora

Projekt określa minimalną wysokość wynagrodzenia zasadniczego.

Jeżeli nauczyciel akademicki już teraz zarabia więcej niż nowe ustawowe minimum, rozporządzenie samo w sobie nie oznacza automatycznej podwyżki jego pensji dokładnie o 290 zł.

Podobna zasada dotyczy pozostałych stanowisk.

Nowe stawki wyznaczą przede wszystkim dolną granicę wynagrodzenia, której uczelnia publiczna nie może przekroczyć w dół.

Projekt jest w konsultacjach

Projekt rozporządzenia został skierowany do konsultacji publicznych.

Przedstawiciele środowiska akademickiego mają czas na przekazywanie uwag do 27 listopada 2026 roku.

Jeżeli przepisy zostaną przyjęte w obecnym kształcie, nowe stawki zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 roku.

Dla pracowników uczelni oznaczałoby to minimalne wynagrodzenie profesora na poziomie 9940 zł, profesora uczelni 8250,20 zł, adiunkta 7256,20 zł oraz asystenta 4970 zł brutto miesięcznie.

Podwyżka obejmie pośrednio także doktorantów, ponieważ wysokość ich stypendiów jest powiązana z minimalnym wynagrodzeniem profesora.