Czy szkoły w powiecie świdnickim są bezpieczne? Sytuacja w gminie Świdnica

Początek października 2026 roku przyniósł serię dramatycznych i bezprecedensowych zdarzeń w polskich szkołach, które wywołały ogólnokrajową dyskusję o stanie bezpieczeństwa w oświacie i sprowokowały natychmiastową reakcję służb oraz władz. Czy jednak dopiero tak silny impuls był potrzebny, by przyjrzeć się problemom, czy szkoły i organy prowadzące już wcześniej podejmowały działania, by zabezpieczyć dzieci i młodzież przed atakami? Pytania skierowaliśmy do wszystkich samorządów powiatu świdnickiego. Dzisiaj prezentujemy odpowiedzi udzielone przez Urząd Gminy Świdnica.

Odpowiedzi zastępcy wójta Tadeusza Szarwaryna

W związku z pytaniami dotyczącymi bezpieczeństwa uczniów w placówkach oświatowych, w kontekście ostatnich tragicznych zdarzeń w polskich szkołach, informuję, iż bezpieczeństwo dzieci i młodzieży stanowi jeden z istotnych priorytetów gminy Świdnica.

Traktujemy tę kwestię szeroko – zarówno w wymiarze technicznym i organizacyjnym, jak i wychowawczym, profilaktycznym oraz psychologicznym. Bezpieczeństwo szkoły nie zależy wyłącznie od zabezpieczeń budynku czy zapisów procedur. Równie ważne są uważność dorosłych, umiejętność rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych, szybkie reagowanie na zagrożenia oraz kooperacja szkoły z rodzicami i adekwatnymi instytucjami.

W związku z aktualną sytuacją konieczne jest ponowne przyjrzenie się przyjętym rozwiązaniom i sprawdzenie, czy zapewniają one skuteczne reagowanie na współczesne zagrożenia.

W celu ułatwienia czytelności zapisów przy nazwach poszczególnych placówek posłużono się następującymi symbolami:

SPWD- Szkoła Podstawowa w Witoszowie Dolnym

SPG- Szkoła Podstawowa w Grodziszczu

SPLD- Szkoła Podstawowa w Lutomi Dolnej

SPM- Szkoła Podstawowa w Mokrzeszowie

SPP- Szkoła Podstawowa w Pszennie

SPBG- Szkoła Podstawowa w Bystrzycy Górnej

PP- Przedszkole w Pszennie

PBD- Przedszkole w Bystrzycy Dolnej

PWD- Przedszkole w Witoszowie Dolnym

Procedury, audyty i weryfikacja stanu bezpieczeństwa

Czy w związku ze wzrostem liczby niebezpiecznych zdarzeń z udziałem nieletnich używających ostrych narzędzi na terenie kraju, organ prowadzący przeprowadził lub planuje przeprowadzić nadzwyczajny audyt procedur bezpieczeństwa w podległych placówkach oświatowych?

Bezpieczeństwo uczniów w szkołach prowadzonych przez gminę Świdnica traktujemy jako jeden z podstawowych priorytetów. Informacje o niebezpiecznych zdarzeniach z udziałem nieletnich, w tym o przypadkach używania przez nich ostrych narzędzi, wymagają szczególnej uwagi i podejmowania działań adekwatnych do rozpoznanych zagrożeń.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 oraz art. 68 ust. 1 pkt 6 ustawy – Prawo oświatowe, obowiązki w zakresie bezpieczeństwa są podzielone pomiędzy organ prowadzący a dyrektora szkoły. Organ prowadzący zapewnia warunki działania placówek, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki, natomiast dyrektor odpowiada za realizację zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom
i nauczycielom oraz za bieżącą organizację pracy szkoły.

W związku z tym zasadne jest dokonanie przeglądu obowiązujących procedur bezpieczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem zasad reagowania na sytuacje zagrożenia, postępowania w przypadku ujawnienia niebezpiecznych przedmiotów na terenie szkoły, współpracy z Policją oraz komunikacji z rodzicami i opiekunami.

Podczas spotkania 9 października 2026 r. wójta Gminy Świdnica z udziałem kierownika Posterunku Policji w Słotwinie z dyrektorami szkół omówiono działania służące weryfikacji, czy dyrektorzy podległych placówek dokonali oceny aktualności stosowanych procedur i czy wymagają one uzupełnienia lub dostosowania do rozpoznanych zagrożeń.

W razie stwierdzenia potrzeb zostaną podjęte działania w granicach kompetencji organu prowadzącego, we współpracy z dyrektorami szkół i adekwatnymi służbami.

Obecnie dyrektorzy szkół korzystają z wytycznych MEN i KO odnośnie opracowania lub modyfikacji istniejących procedur w omawianym zakresie. 12 października 2026 r. MEN poinformowało o przekazaniu szkołom wytycznych dotyczących postępowania nauczyciela w sytuacji zagrożenia ze strony osoby posiadającej niebezpieczne narzędzie lub przedmiot. Materiał przygotowano we współpracy z MSWiA, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa i ABW. MEN zapowiedziało program szkoleń dla 7,5 tys. dyrektorów szkół i przedszkoli, z budżetem przekraczającym 45 mln zł. Szkolenia mają obejmować procedury bezpieczeństwa i budowanie zespołów kryzysowych.

MEN i Ośrodek Rozwoju Edukacji udostępnili poradnik dla dyrektorów, nauczycieli, uczniów i rodziców „Bezpieczna szkoła”-. Zawiera on rekomendowane procedury dotyczące zagrożeń fizycznych i cyfrowych, profilaktyki oraz reagowania w sytuacjach niebezpiecznych. 9 października 2026 r. Dolnośląska Kurator Oświaty opublikowała zalecenia skierowane bezpośrednio do dyrektorów szkół, przedszkoli i placówek oświatowych województwa dolnośląskiego.

W zaleceniach wskazano sześć obszarów działania:

• ponowna analiza procedur kryzysowych oraz przypomnienie zasad postępowania wszystkim pracownikom, w tym administracji i obsłudze;
• kontrola dostępu do budynków i zwrócenie uwagi na bezpieczeństwo osób przebywających na terenie placówki;
• reagowanie na niepokojące sygnały, weryfikowanie informacji o zagrożeniach
  i powiadamianie Policji, gdy jest to konieczne;
• profilaktyka przemocy i wsparcie psychologiczno-pedagogiczne uczniów;
• przypomnienie uczniom i rodzicom numerów telefonów pomocowych;korzystanie z poradnika „Bezpieczna szkoła”.

Organ prowadzący dostrzega potrzebę systematycznej weryfikacji procedur bezpieczeństwa w szkołach, szczególnie w kontekście ostatnich zdarzeń z udziałem nieletnich używających niebezpiecznych narzędzi. W tym zakresie istotne znaczenie mają aktualne działania Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz zalecenia Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z 9 października 2026 r., w których wskazano na konieczność ponownej analizy procedur reagowania na sytuacje kryzysowe, przypomnienia zasad postępowania pracownikom placówek oraz zwrócenia szczególnej uwagi na kontrolę dostępu do budynków.

Jakie procedury weryfikacji wnoszenia niebezpiecznych przedmiotów (w tym ostrych narzędzi) obowiązują w tej chwili w szkołach podległych jednostce samorządu terytorialnego?

Podstawą postępowania szkół są obowiązujące zasady bezpieczeństwa oraz procedury reagowania na sytuacje zagrożenia. Szczególne znaczenie ma adekwatna reakcja na uzasadnione podejrzenie, iż uczeń lub inna osoba posiada przedmiot mogący stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia.

Nie należy jednak utożsamiać tych działań z rutynowym przeszukiwaniem plecaków i rzeczy osobistych uczniów. Obowiązujące przepisy nie dają dyrektorowi szkoły ogólnego uprawnienia do przymusowego, wyrywkowego przeszukiwania uczniów i ich rzeczy osobistych.

W przypadku podejrzenia zagrożenia szkoła powinna przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo osób przebywających w budynku, powiadomić dyrektora oraz – stosownie do sytuacji – rodziców i Policję.

W 3 szkołach podstawowych obowiązują wprowadzone procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych- SPLD, SPG, SPM. Pozostałe placówki są w tej chwili na etapie tworzenia procedur zgodnie z zaleceniami MEN i KO.

Czy w placówkach obowiązują jasne instrukcje dotyczące postępowania personelu i uczniów na wypadek pojawienia się w szkole osoby uzbrojonej w niebezpieczne narzędzie?

Tak – SPWD, SPM, SPLD

Nie – pozostałe placówki

Kiedy po raz ostatni odbyły się w placówkach praktyczne ćwiczenia z ewakuacji lub procedur alarmowych w takich sytuacjach?

W placówkach oświatowych gminy Świdnica realizowane są próbne ćwiczenia ewakuacji w po rozpoczęciu każdego roku szkolnego związane z reagowaniem w sytuacjach zagrożenia pożarowego. Próbne ewakuacje z udziałem przedstawicieli PSP odbyły się w miesiącach wrzesień/październik 2026 we wszystkich placówkach.

Nie przeprowadzano praktycznych ćwiczeń związanych z zagrożeniem pojawienia się osoby uzbrojonej lub posiadającej niebezpieczne narzędzie.

Bezpieczeństwo fizyczne i infrastruktura placówek

W ilu podległych placówkach wprowadzono ograniczony lub kontrolowany dostęp osób trzecich do budynku (np. systemy kart magnetycznych, domofony, portiernie z obsługą, rejestracja wejść)?

Poziom zabezpieczenia wejść do szkół jest związany ze specyfiką budynków, ich organizacją oraz zastosowanymi rozwiązaniami technicznymi. W ramach przeglądu zasad bezpieczeństwa zebrano informację o stosowanych zabezpieczeniach, organizacji wejść osób z zewnątrz i ewentualnych potrzebach inwestycyjnych.

Ewentualne dodatkowe inwestycje będą analizowane z uwzględnieniem rozpoznanych potrzeb, skuteczności proponowanych rozwiązań przez dyrektorów i możliwości budżetowych gminy.

Dane dotyczące liczby placówek wyposażonych w domofony, systemy kontroli dostępu lub inne rozwiązania zabezpieczające przedstawione są poniżej. Informacje o funkcjonowaniu monitoringu w placówkach zestawione są na podstawie danych przekazanych przez dyrektorów. Analiza obejmuje w szczególności możliwość odtworzenia nagrań oraz zgodność stosowanych rozwiązań z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych.

Ze względów bezpieczeństwa nie wszystkie szczegóły dotyczące zabezpieczeń poszczególnych budynków powinny być upubliczniane. Nie zmienia to faktu, iż organ prowadzący dysponuje wiedzą pozwalającą ocenić potrzeby placówek i zaplanować ewentualne działania naprawcze.

Domofony- SPP

Rejestracja wejść- SPP, SPWD

Zamykanie drzwi, dzwonek, weryfikacja wchodzących osób – PP, PBG, PWD, SPG, SPLD, SPM

Czy planowane są dodatkowe inwestycje w tym zakresie?

W ramach planowanych środków w paragrafach remontowych i wyposażenia dyrektorzy szkół dysponują środkami pozwalającymi na wykonywanie prac i zakup urządzeń zwiększających poziom bezpieczeństwa.

Planowane są inwestycje w tym zakresie deklarowane przez dyrektorów poszczególnych placówek:

TAK – SPP, SPBG, SPG, SPLD, SPM, SPWD

NIE – PBG, PWD

Ile podległych szkół posiada sprawny monitoring wizyjny obejmujący wejścia do budynków, ciągi komunikacyjne oraz teren wokół szkoły?

Wszystkie placówki

Czy obraz z kamer jest nadzorowany na żywo, czy jedynie archiwizowany?

TAK- SPBG, SPM, SPP, SPLD, SPLD, SPG, PWD

NIE- SPWD, PBD, PP

Czy organ prowadzący rozważa lub analizował wprowadzenie wyrywkowych kontroli plecaków i szafek szkolnych pod kątem wnoszenia przedmiotów niebezpiecznych? jeżeli tak, jakie ustalenia prawne i proceduralne podjęto w tej sprawie?

W związku z pytaniem dotyczącym możliwości wprowadzenia wyrywkowych kontroli plecaków i szafek szkolnych informuję, iż bezpieczeństwo uczniów wymaga stosowania skutecznych, ale jednocześnie zgodnych z prawem i proporcjonalnych środków zapobiegawczych.

Na dzień udzielenia odpowiedzi obowiązujące przepisy nie przyznają dyrektorom szkół ogólnego uprawnienia do przeprowadzania wbrew woli ucznia rutynowych, wyrywkowych kontroli jego plecaka lub innych rzeczy osobistych. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, iż uczeń posiada przedmiot mogący stanowić zagrożenie, szkoła powinna podjąć działania adekwatne do sytuacji, w szczególności zadbać o bezpieczeństwo osób przebywających w placówce, powiadomić dyrektora, rodziców lub opiekunów, a w razie potrzeby Policję.

Należy również odnotować, iż Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało prace nad rozwiązaniami prawnymi, które mają umożliwić dyrektorom lub osobom przez nich upoważnionym kontrolowanie plecaków i odbieranie przedmiotów niebezpiecznych.

Do czasu wejścia w życie odpowiednich przepisów ewentualne działania muszą mieścić się w granicach aktualnie obowiązującego prawa.

W związku z powyższym organ prowadzący będzie monitorował zmiany legislacyjne i współpracował z dyrektorami szkół w zakresie doskonalenia procedur bezpieczeństwa, w tym zasad reagowania na podejrzenie wniesienia na teren placówki przedmiotów niebezpiecznych. Priorytetem pozostaje ochrona życia i zdrowia uczniów oraz pracowników, z poszanowaniem praw ucznia.

Diagnostyka, psychologia i wczesne wykrywanie zagrożeń

Czy we wszystkich podległych szkołach zapewniona jest pełna obsada etatowa psychologów i pedagogów szkolnych (zgodnie z obowiązującymi standardami)? jeżeli występują wakaty, jakiego rzędu są to braki i w jaki sposób samorząd stara się je uzupełnić?

Przepisem prawa regulującym zatrudnianie specjalistów jest art. 42d ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. Określa on obowiązek zatrudniania nauczycieli specjalistów oraz minimalną łączną liczbę ich etatów, zależną od liczby dzieci i uczniów. W placówkach oświatowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Świdnica zapewnione są określone prawem standardy zatrudnienia psychologów, pedagogów oraz innych specjalistów z zakresu udzielania pomocy psychologiczno – pedagogicznej w przedszkolach i szkołach. Na wniosek dyrektorów szkół i przedszkoli organ prowadzący zwiększa liczbę godzin realizacji podejmowanych działań w zakresie pomocy psychologiczno – pedagogicznej poza wymagane minimalne liczby godzin i etatów.

W jaki sposób w szkołach funkcjonuje system wczesnego wykrywania sygnałów ostrzegawczych (np. agresji rówieśniczej, mowy nienawiści w sieci, niepokojących wpisów uczniów na portalach społecznościowych czy zgłaszanych przez uczniów gróźb)?

Wczesne rozpoznawanie sygnałów mogących świadczyć o zagrożeniu bezpieczeństwa uczniów stanowi istotny element działań wychowawczych, profilaktycznych i opiekuńczych realizowanych w szkołach.

System ten opiera się przede wszystkim na bieżącej obserwacji zachowań uczniów przez nauczycieli i wychowawców, umożliwieniu uczniom bezpiecznego zgłaszania niepokojących sytuacji, współpracy z pedagogiem i psychologiem szkolnym oraz sprawnym przekazywaniu informacji dyrektorowi szkoły.

Szczególnej uwagi wymagają przypadki agresji rówieśniczej, cyberprzemocy, mowy nienawiści, gróźb kierowanych wobec innych osób, a także publikowania w internecie treści mogących wskazywać na zamiar wyrządzenia krzywdy sobie lub innym. W takich sytuacjach ocenie podlega charakter i wiarygodność zagrożenia. Dyrektorzy szkół, wychowawcy i specjaliści podejmują działania interwencyjne adekwatne do sytuacji przy współpracy z rodzicami, poradnią psychologiczno-pedagogiczną, policją lub innymi adekwatnymi instytucjami.

Podstawę organizacji tych działań stanowią obowiązki dyrektora w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom oraz przepisy dotyczące organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Ministerstwo Edukacji Narodowej udostępnia również materiały dotyczące bezpieczeństwa fizycznego i cyfrowego uczniów oraz rekomendowane procedury postępowania w sytuacjach zagrożenia.

Organ prowadzący współpracuje z dyrektorami szkół w celu weryfikacji, czy przyjęte w placówkach rozwiązania umożliwiają sprawne rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych, ich adekwatne dokumentowanie oraz podejmowanie niezbędnych działań. Szczególnie ważne jest, aby każdy uczeń wiedział, komu może zgłosić problem, a każdy pracownik szkoły znał zasady postępowania po otrzymaniu informacji o możliwym zagrożeniu. Obowiązujące w placówkach procedury, np. Standardy Ochrony Małoletnich, Procedura Niebieskiej Karty, realizowane projekty i programy związane z bezpieczeństwem psychicznym i fizycznym uczniów oraz z zagrożeniami płynącymi ze sfery cybernetycznej mają na celu kształtowanie świadomości wychowanków, rodziców i nauczycieli odnośnie mogących pojawić się niepokojących symptomów dotyczących agresji rówieśniczej, mowy nienawiści w sieci, niepokojących wpisów uczniów na portalach społecznościowych czy zgłaszanych przez uczniów gróźb.

Czy placówki udostępniają anonimowe systemy zgłaszania zagrożeń przez uczniów (np. „skrzynki zaufania”, aplikacje mobilne)?

TAK- SPG, SPM, SPP, SPBG

NIE- SPLD, SPBD

(Nie dotyczy przedszkoli)

Ile interwencji związanych z agresją rówieśniczą, posiadaniem niebezpiecznych przedmiotów lub groźbami karalnymi odnotowano w podległych szkołach w bieżącym oraz w poprzednim roku szkolnym?

Legenda:

SPWD- Szkoła Podstawowa w Witoszowie Dolnym

SPG- Szkoła Podstawowa w Grodziszczu

SPLD- Szkoła Podstawowa w Lutomi Dolnej

SPM- Szkoła Podstawowa w Mokrzeszowie

SPP- Szkoła Podstawowa w Pszennie

SPBG- Szkoła Podstawowa w Bystrzycy Górnej

PP- Przedszkole w Pszennie

PBD- Przedszkole w Bystrzycy Dolnej

PWD- Przedszkole w Witoszowie Dolnym

Interwencje:

Standardy Ochrony Małoletnich- SOM

Agresja rówieśnicza- AR

Hejt-H

Niebezpieczny przedmiot- NP.

r.szk.	SPWD	SPG	SPLD	SPM	SPP	SPBG	PP	PBD	PWD
2025/2026	0	0	4- SOM	1-H	76-AR 1-NP	0	0	0	0
2026/2027	0	0	2- AR	0	18-AR 1-NP	0	0	0	0

Współpraca ze służbami i instytucjami zewnętrznymi

Jak wygląda stała kooperacja organu prowadzącego oraz dyrektorów podległych placówek z Komendą Powiatową Policji w Świdnicy, adekwatnymi komisariatami oraz Strażą Miejską/Gminną w zakresie patrolowania okolic szkół i prowadzenia działań prewencyjnych?

SPWD- Szkoła Podstawowa w Witoszowie Dolnym

2025/2026 spotkania profilaktyczne z policją, spotkania pani dzielnicowej z uczniami

2026/2027) prelekcja pani dzielnicowej, spotkanie pani dzielnicowej z uczniami, którzy złamali zasady dotyczące bezpieczeństwa w sieci

SPG- Szkoła Podstawowa w Grodziszczu

2025/2026 0 – mimo zaproszenia i umówienia prelekcji policjant do szkoły nie przyjechał

2026/2027 –patrol policyjny w dniu 09.10.2026, spotkanie i prelekcja na temat bezpieczeństwa z policjanta z uczniami 09.10.2026

SPLD- Szkoła Podstawowa w Lutomi Dolnej

2025/2026:

• Zorganizowanie zajęć prowadzonych przez POLICJĘ w ramach profilaktyki – Klasy 0-3 – zasady bezpieczeństwa na drodze, kontakt z osobą obcą. Klasy 4,5,6 – Hejt i mowa nienawiści w Internecie. Klasy 7,8 – Hejt w Internecie odpowiedzialność karna za popełnione czyny.
• Stały kontakt telefoniczny z dzielnicowym 8 rozmów -omawianie sytuacji trudnych u rodzin i konsultowanie sytuacji trudnych w szkole. Prośby o częstsze patrolowanie okolicy.
• Wysłane zapotrzebowania na przeprowadzenie pogadanki o cyberprzemocy
  w czerwcu 2026 -z powodu braków kadrowych pogadanka została przesunięta na początek roku szkolnego 2026/2027
• Współpraca z dzielnicowym w zespole interdyscyplinarnym.
• Stały kontakt z kuratorami sądowymi – zawodowymi i społecznymi – rozmowy i konsultacje w sprawach dzieci objętych nadzorem.

2026/2027:

• Ustalenie terminu zaległej pogadanki na temat cyberprzemocy.
• Pogadanka z kuratorem sądowym Panią Edytą Janulewicz w ramach działań „Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej w klasach VI, VII, VIII.

SPM- Szkoła Podstawowa w Mokrzeszowie

2025/2026 3 prelekcje i spotkania Policji z uczniami z uczniami, 1 interwencja do SRiN o zaniedbanie względem ucznia

2026/2027 bieżący kontakt z adekwatnym komisariatem

SPP- Szkoła Podstawowa w Pszennie

2025/2026 – 5 (patrole szkoły, pogadanka)

2026/2027 – 1 patrol

SPBG- Szkoła Podstawowa w Bystrzycy Górnej

2025/2026 0

2026/2027) 1

• Zajęcia – pogadanki, warsztaty ze specjalistami dot. przemocy, agresji, cyberprzemocy i hejtu.
• Budowanie adekwatnych relacji w grupie (cykliczne spotkania z pracownikami z PPP
  i z funkcjonariuszami KPP)
• Udział szkoły w programie ME – „Tydzień o przeciwdziałaniu przemocy”.

PP- Przedszkole w Pszennie

2025/2026- prelekcje, spotkania z dziećmi, zajęcia w ramach preorientacji zawodowej na komisariacie policji, monitoring szybkości pojazdów

2026/2027- prelekcje, spotkania i pogadanki z dziećmi, działania prewencyjne w sytuacji zagrożenia (anonimowy mail o bombie w przedszkolu), monitoring szybkości pojazdów

PBD- Przedszkole w Bystrzycy Dolnej

2025/2026 – prelekcje, spotkania Kapitana Lwa z dziećmi, pogadanki

2026/2027- zaplanowano, pogadanki , prelekcje, spotkania z Kapitanem Lwem

PWD- Przedszkole w Witoszowie Dolnym

2025/2026 2 spotkania z Policją

2026/2027) 2 spotkania z Policją

Czy szkoły korzystają ze wsparcia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Świdnicy w trybie natychmiastowym w przypadku wykrycia sytuacji kryzysowej lub radykalizacji zachowań uczniów?

SPG – 3 interwencje wymagające wsparcia PPP

SPLD – (liczba udzielonego wsparcia) 6 – kierowanie na badania z powodu trudności w stanie zdrowia psychicznego bądź zagrożenia demoralizacją (jednak nie były to działania w trybie natychmiastowym).

Szkoła w trybie natychmiastowym współpracowała z Puntem Interwencji Kryzysowej przy PCPR w Świdnicy– gdzie kierowano dzieci do specjalisty na konsultacje lub załatwiano (na cito) lokal mieszkaniowy dla dzieci, które zostały pozbawione dachu nad głową.

Pozostałe placówki współpracują z PPP w Świdnicy w zakresie pomocy psychologiczno – pedagogicznej (wnioski o opinie i orzeczenia związane ze stanem zdrowia lub trudności w nauce dzieci). Nie wystąpiły inne sytuacje kryzysowe.

Czy w gminie funkcjonuje interdyscyplinarny zespół ds. bezpieczeństwa dzieci i młodzieży, który koordynuje przepływ informacji między szkołami, policją, sądem rodzinnym i opieką społeczną (GOPS/MOPS)?

Tak

Działania profilaktyczne, edukacja i wsparcie rodziców

Jakie konkretne programy profilaktyczne poświęcone radzeniu sobie z agresją, zapobieganiu przemocy rówieśniczej oraz rozpoznawaniu kryzysów psychicznych są finansowane przez samorząd w roku szkolnym 2025/2026 i planowane na rok 2026/2027?

Rok 2025/2026

W ramach projektu Dobry Start Przedszkolaków Gminy Świdnica dzieci uczestniczyły w zajęciach TUS, przeciwdziałania agresji, budowania odporności psychicznej, rozpoznawania i nazywania emocji, radzenia sobie z emocjami- na bazie programów własnych prowadzonych przez pedagoga specjalnego oraz nauczycielki.

Organizacja Tygodnia przeciwdziałania agresji i przemocy w szkole, Tygodnia bezpieczeństwa, realizacja programu „Porozumienie bez krzyku”- kształtowanie kompetencji wychowawczych rodziców i nauczycieli, OSEhero- bezpieczeństwo w sieci, Ogólnopolski projekt edukacyjny „Sztuka emocji”.

Udział w zajęciach (webinarium): Hejt i przemoc w sieci klasy 4-6, Dane i wizerunek w sieci klasy 4-6.

Planowane – rok 2026/2027

Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej- 28.09-02.10 zrealizowane oraz Światowy dzień zdrowia psychicznego- warsztaty – zrealizowane; zajęcia w ramach pomocy psychologiczno- pedagogicznej ze specjalistami i nauczycielami dotyczące agresji, agresji rówieśniczej, „Stop agresji- program profilaktyczny”, „Gadki – program wzmacniania bezpieczeństwa dzieci”.

Szkolenia dla rady pedagogicznej oraz dla rodziców z Pozytywnej Dyscypliny (26.11.2026, 18.11.2026), realizacja Programu „RÓWIEŚNICY” realizowany we współpracy z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, Organizacja Tygodnia przeciwdziałania agresji i przemocy w szkole.

Czy organizowane są szkolenia i warsztaty dla kadry pedagogicznej oraz pracowników obsługi i ochrony (np. woźnych, portierów) dotyczące rozpoznawania zachowań agresywnych oraz technik deeskalacji i obezwładniania napastnika?

Zaplanowane do realizacji w bieżącym roku szkolnym.

Czy samorząd planuje realizację działań edukacyjnych skierowanych do rodziców i opiekunów prawnych, mających na celu zwrócenie uwagi na sygnały ostrzegawcze (np. dostęp nieletnich do niebezpiecznych narzędzi, przeglądane treści w internecie)? jeżeli tak, to kiedy?

Gmina Świdnica dostrzega potrzebę wzmacniania świadomości rodziców i opiekunów prawnych w zakresie wczesnego rozpoznawania sygnałów mogących świadczyć o zagrożeniu bezpieczeństwa lub kryzysie młodego człowieka. Szczególne znaczenie ma zwracanie uwagi na nagłe zmiany w zachowaniu dzieci, przejawy agresji, sygnały przemocy rówieśniczej, aktywność w internecie oraz dostęp do przedmiotów mogących stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Rekomendujemy dyrektorom szkół uwzględnienie tej tematyki w działaniach profilaktycznych realizowanych w placówkach, w szczególności poprzez organizowanie spotkań informacyjnych i warsztatów dla rodziców, we współpracy z pedagogami, psychologami oraz – w miarę potrzeb – przedstawicielami Policji i innymi specjalistami.

Jednocześnie rekomendujemy dyrektorom zaplanowanie szkoleń i działań edukacyjnych dotyczących rozpoznawania zagrożeń, reagowania na niepokojące sygnały oraz procedur bezpieczeństwa w ramach środków przeznaczonych na doskonalenie zawodowe nauczycieli, z uwzględnieniem możliwości organizacyjnych i finansowych poszczególnych placówek.

Terminy i formy spotkań z rodzicami ustalane są przez dyrektorów z uwzględnieniem potrzeb szkół. Zasadne jest, aby pierwsze działania informacyjne zostały podjęte możliwie szybko, w ramach bieżących spotkań z rodzicami oraz zaplanowanych działań wychowawczo-profilaktycznych.

Celem tych działań jest budowanie partnerskiej współpracy szkoły i rodziny, tak aby niepokojące sygnały były dostrzegane odpowiednio wcześnie, a dzieci i młodzież mogły liczyć na szybką i adekwatną reakcję dorosłych.

Finansowanie i plany kryzysowe

Czy w budżecie jednostki na bieżący rok zaplanowano – lub czy w projekcie na kolejny rok znajdą się – dedykowane środki finansowe na poprawę bezpieczeństwa w szkołach (infrastruktura, szkolenia, kadra psychologiczna)? jeżeli tak, w jakiej kwocie?

Bezpieczeństwo uczniów i pracowników szkół jest jednym z istotnych zadań gminy Świdnica jako organu prowadzącego. W związku z pojawiającymi się zagrożeniami zasadne jest zarówno zapewnienie odpowiednich warunków technicznych i organizacyjnych w placówkach, jak i systematyczne podnoszenie kompetencji osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo dzieci i młodzieży.

Wydatki związane z bezpieczeństwem szkół obejmują różne obszary, w tym utrzymanie i poprawę stanu technicznego budynków, wyposażenie placówek, realizację zadań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz działania profilaktyczne. Nie wszystkie te wydatki są ujmowane w budżecie jako odrębna pozycja pod nazwą „bezpieczeństwo w szkołach”.

W zakresie planowanych działań gmina zamierza położyć szczególny nacisk na przygotowanie dyrektorów, pracowników szkół, rodziców oraz uczniów do adekwatnego reagowania w sytuacjach zagrożenia. Planowane jest podjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia szkoleń i instruktaży dotyczących obowiązujących procedur bezpieczeństwa, rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych. Reagowanie na agresję i cyberprzemoc, postępowanie w przypadku ujawnienia przedmiotów niebezpiecznych oraz zasady alarmowania odpowiednich służb – to kolejny istotny obszar, który stanowi plan kompleksowego przeszkolenia społeczności placówek oświatowych.

W pierwszej kolejności szkoleniami objęci zostaną dyrektorzy i pracownicy placówek, tak aby zapewnić spójne rozumienie procedur i jednolite zasady postępowania. Następnie działania informacyjne i edukacyjne zostaną skierowane do rodziców oraz uczniów, z uwzględnieniem ich wieku i specyfiki poszczególnych szkół.

Zakres i koszt poszczególnych przedsięwzięć zostanie określony po rozpoznaniu potrzeb placówek, analizie obowiązujących procedur oraz ustaleniu możliwości organizacyjnych i finansowych gminy. Przy opracowywaniu budżetu na 2027 r. potrzeby związane z poprawą bezpieczeństwa będą uwzględniane w ramach planowania wydatków na oświatę, z uwzględnieniem priorytetowych potrzeb szkół i przedszkoli.

Celem podejmowanych działań jest stworzenie systemu, w którym procedury bezpieczeństwa nie pozostają jedynie zapisami w dokumentacji, ale są znane, rozumiane i adekwatnie stosowane przez dyrektorów, pracowników, rodziców i uczniów.

Dyrektorzy szkół planują wydatki związane z modernizacją istniejących systemów i dodatkowego wyposażenia w celu poprawy bezpieczeństwa:

SPBG – 10 000 zł, PBD – 3000 zł, SPWD – 10 000 zł, SPM – 12 000 zł, PP – 5000 zł

Czy organ prowadzący dysponuje spójnym planem zarządzania kryzysowego na wypadek wystąpienia zdarzenia traumatycznego (obejmującym natychmiastową opiekę psychologiczną dla uczniów, nauczycieli i rodziców oraz politykę informacyjną)?

Organ prowadzący dostrzega potrzebę zapewnienia skoordynowanego sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zdarzenia traumatycznego w szkole, w szczególności takiego, które zagraża życiu lub zdrowiu uczniów i pracowników albo wywołuje poważne konsekwencje psychologiczne dla całej społeczności szkolnej.

Skuteczne reagowanie w takich sytuacjach wymaga nie tylko sprawnego uruchomienia procedur bezpieczeństwa, ale również zapewnienia wsparcia psychologicznego osobom poszkodowanym i świadkom zdarzenia, pomocy nauczycielom i rodzicom oraz prowadzenia rzetelnej, odpowiedzialnej i skoordynowanej komunikacji.

Zasadne jest zatem zapewnienie spójności procedur obowiązujących w poszczególnych placówkach z działaniami podejmowanymi na poziomie organu prowadzącego. Plan postępowania kryzysowego powinien określać w szczególności podział zadań i odpowiedzialności, sposób alarmowania adekwatnych służb, zasady uruchamiania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, organizację wsparcia dla uczniów, pracowników
i rodziców, a także zasady przekazywania informacji z poszanowaniem prywatności osób dotkniętych zdarzeniem.

W związku z tym organ prowadzący dąży do weryfikacji istniejących rozwiązań oraz ustalenia, czy wymagają one uzupełnienia o wspólne zasady koordynacji działań kryzysowych dla podległych placówek.

Istotnym elementem tego procesu jest kooperacja z dyrektorami szkół, poradnią psychologiczno-pedagogiczną, adekwatnymi służbami oraz instytucjami dysponującymi kompetencjami w zakresie interwencji kryzysowej.

Celem tych działań jest zapewnienie, aby w sytuacji traumatycznej każda placówka wiedziała, jakie działania należy podjąć natychmiast, kto odpowiada za poszczególne zadania, w jaki sposób uruchomić pomoc psychologiczną oraz kto i na jakich zasadach przekazuje informacje uczniom, rodzicom, pracownikom i opinii publicznej.

Jeśli pytania nie objęły wszystkich sfer, w jakich podejmowane są działania – proszę
o dodatkowy komentarz.

Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży wymaga stałej uwagi, współpracy i gotowości do doskonalenia przyjętych rozwiązań. Nie wystarczy posiadanie procedur – muszą one być aktualne, zrozumiałe dla pracowników i możliwe do skutecznego zastosowania w konkretnej sytuacji.

Gmina Świdnica współpracuje z dyrektorami szkół w celu rozpoznania potrzeb placówek, weryfikacji obowiązujących zasad oraz określenia działań, które należy podjąć w pierwszej kolejności.

Priorytetem pozostaje stworzenie środowiska szkolnego, w którym zagrożenia są rozpoznawane możliwie wcześnie, zgłoszenia traktowane poważnie, a reakcja dorosłych jest szybka, odpowiedzialna i ukierunkowana na ochronę życia, zdrowia oraz dobrostanu uczniów.

/Koniec odpowiedzi/

Bilans działań gminy: Co na plus, co na minus, a co do zrobienia?

​Na plus należy zaliczyć pełną obsadę psychologów i pedagogów szkolnych, obecność monitoringu wizyjnego we wszystkich placówkach (w większości nadzorowanego na żywo) oraz funkcjonowanie anonimowych systemów zgłaszania zagrożeń w części szkół. Pozytywnie wyróżnia się także szybka reakcja na zalecenia MEN i kuratorium oraz zaplanowane środki finansowe na modernizację zabezpieczeń i szkolenia rad pedagogicznych oraz rodziców.

Na minus wypada brak dotychczasowych praktycznych ćwiczeń ewakuacyjnych i alarmowych z zakresu reagowania na obecność uzbrojonego napastnika, a także fakt, iż jasne instrukcje na wypadek pojawienia się osoby z niebezpiecznym narzędziem posiadają w tej chwili tylko trzy szkoły.

Do zrobienia pozostaje przede wszystkim ujednolicenie i dokończenie procedur kryzysowych we wszystkich podległych placówkach, przeprowadzenie zaplanowanych szkoleń dla pracowników z zakresu deeskalacji i reagowania na zagrożenia oraz wypracowanie kompleksowego, gminnego planu zarządzania kryzysowego na wypadek zdarzeń traumatycznych.

Zebrała Agnieszka Szymkiewicz