Dziewięć inkubatorów w szczecińskiej klinice
W dwudziestym dziewiątym tygodniu ciąży do dr Anny Kowalczyk zadzwonili w środku nocy. Była wtedy lekarką dyżurną na oddziale ginekologiczno-położniczym, a na jej biurku leżała teczka z nazwiskiem: Katarzyna Wiśniewska, dwadzieścia siedem lat, księgowa z Polic. W teczce było napisane: "ciąża wielopłodowa — siedmioraczki". Liczba, przy której każdy z zespołu, kto ją przeczytał, zatrzymywał się na chwilę.
Katarzyna niczego takiego nie planowała. Przez dwa lata ona i jej mąż Tomasz próbowali bez skutku, przeszli trzy nieudane cykle in vitro, a po tym ostatnim — w który nikt już adekwatnie nie wierzył — zagnieździło się siedem zarodków naraz. Lekarka, która oglądała pierwsze badanie w szóstym tygodniu, z trudem zdołała doliczyć wszystkie bijące punkciki na ekranie. Policzyła jeszcze raz. A potem, przy trzecim przeliczeniu, wezwała ordynatorkę, by sprawdzić, czy się nie myli.
Narodowy Fundusz Zdrowia przekierował jej opiekę do Pomorskiego Centrum Medycznego w Szczecinie, największego ośrodka w regionie, gdzie pracuje najbardziej doświadczony w kraju zespół od ciąż wysokiego ryzyka. Od dwudziestego tygodnia Katarzyna praktycznie tam mieszkała. Pokój na trzecim piętrze z oknem wychodzącym na parking i cichą maszynę do kawy koło dyżurki, którą już umiała obsłużyć bez pytania o instrukcję. Dwa razy w tygodniu USG dopplerowskie, raz w tygodniu pełne badanie USG — każde kolejne potwierdzało tę samą siódemkę serduszek. Dziewięć miesięcy ciąży, które w praktyce miały się zamienić w trzydzieści kilka tygodni — bo dalej, mówili lekarze, ryzyko po prostu nie byłoby rozsądne.
Jej mąż Tomasz, technik dźwigów osobowych, codziennie dojeżdżał między pracą i szpitalem. W domu czekała ich pierworodna córka, Zosia, trzy lata, u babci na Pogodnie. "Mama jest w szpitalu, bo ma bardzo dużo dzidziusiów w brzuszku" — tłumaczyła przedszkolanka, kiedy Zosia pytała, czemu mama nie przychodzi po nią. Zosia uznała to za zabawne i powiedziała, iż chce "siedmioro braci i sióstr naraz, żeby się nie kłócili, kto ma teraz swoją kolejkę".
W dwudziestym dziewiątym tygodniu poziom krzepnięcia we krwi Katarzyny zmienił się tak, iż zespołowi się to nie spodobało. Dr Kowalczyk zwołała o drugiej w nocy konsylium: czekać dłużej i ryzykować obie strony — matkę i dzieci — czy operować już teraz, kiedy są jeszcze przerażająco małe. Decyzja padła w ciągu dwudziestu minut. Cesarskie cięcie za trzy godziny, gdy cały zespół — ośmioro lekarzy i czternaścioro pielęgniarek oraz ratowników, zarówno z neonatologii, jak i z porodówki, w sumie dwadzieścioro dwoje ludzi — będzie na miejscu.
Na sali operacyjnej, kiedy dr Kowalczyk otworzyła macicę, stało się coś, czego żadne USG nie mogło pokazać wcześniej: dwa worki owodniowe leżały tak blisko siebie, przyklejone jednym do drugiego wzdłuż tej samej ściany macicy, iż przez całą ciążę obraz z sondy czytano jako jedno dziecko w nietypowym ułożeniu. Dr Kowalczyk zatrzymała dłoń nad brzuchem i powiedziała do przełożonej pielęgniarek stojącej u jej boku: "Tu jest coś jeszcze." Wyjęła ósme dziecko, a po nim — z tego samego, zrośniętego worka — dziewiąte. Osiem zarodków zamiast siedmiu, i jeden chłopiec, który przez całą ciążę chował się tak blisko brata, iż liczono ich jako jednego.
Najmniejsze z dzieci ważyło sześćset dwadzieścia gramów. Najwięcej — dziewięćset dziesięć. Dziewięć inkubatorów czekało w rzędzie na oddziale neonatologicznym, każdy z tymczasowym opisem na karteczce: "dziewczynka A", "chłopiec B" i tak dalej, aż rodzice wybiorą prawdziwe imiona. Na dyżurach przez pierwsze doby pracowało dwudziestu sześciu ludzi — lekarze, pielęgniarki i ratownicy razem — a przy każdym inkubatorze dyżurowała jedna pielęgniarka na dwoje dzieci, bo na dziewięć osobnych rąk brakowało rąk choćby w tym szpitalu.
Lekarze mówili to Tomaszowi od razu, bez owijania w bawełnę: przy takiej wadze i takim tygodniu nie wszystkie dzieci muszą przetrwać pierwszą dobę, a kolejne tygodnie będą decydujące dla wszystkich z nich osobno. Tomasz czekał w poczekalni z telefonem w ręku, ekran zapalał się co trzy minuty, bo sprawdzał, czy jest jakieś połączenie. Kiedy dr Kowalczyk wyszła i powiedziała mu: "Dziewięć, wszystkie żyją, Katarzyna w porządku" — usiadł na pomarańczowym plastikowym krześle koło automatu z batonami i płakał, nie wypowiadając ani słowa. Potem zadzwonił do matki Katarzyny, później do swojej, a w końcu nie mógł już wpisać żadnej wiadomości, bo ręce trzęsły mu się za mocno, żeby trafić w odpowiedni przycisk na ekranie.
Historia trafiła do mediów w ciągu dwóch dni. Dziennikarze czekali pod szpitalem, a biuro prasowe Pomorskiego Centrum wydało ostrożne oświadczenie bez danych identyfikujących, by chronić prywatność rodziny. Ale wiadomość "dziewięcioraczki w Szczecinie" obiegła już wszystkie grupy na WhatsAppie w całym kraju, a ludzie wysyłali gratulacje, których Katarzyna wcale nie znała, pisali do niej "wszystkiego dobrego", jakby byli członkami rodziny.
Pierwsze tygodnie były walką o każdy gram i każdy oddech. Dwoje najmniejszych dzieci przechodziło infekcje, które lekarze opanowywali dzień po dniu, nie obiecując niczego na zapas. Katarzyna przychodziła na oddział rano i wieczorem, myła ręce przy tej samej umywalce przy wejściu, wkładała fartuch i siadała przy kolejnym inkubatorze, czasem rozmawiając z dzieckiem, czasem po prostu kładąc dłoń na szybie przy jego dłoni.
Trzy miesiące później, kiedy ostatnie z dziewięciu dzieci — ten chłopiec, który przez całą ciążę chował się za bratem — wreszcie opuściło inkubator z wagą dwa kilogramy dwieście gramów, Katarzyna stała na korytarzu oddziału z dziewięcioma torbami drobnych ubranek w ramionach. Mała Zosia biegała między nogami pielęgniarek i liczyła na cały głos: "Jeden, dwa, trzy…" aż do dziewięciu, a potem podniosła głowę i powiedziała do Katarzyny: "Mamo, teraz jestem najstarsza w domu."
Katarzyna postawiła torby na podłodze, przykucnęła przy córce i wzięła jej ręce w swoje. "Jesteś" — powiedziała. — "I będziesz musiała ich nauczyć liczyć, bo ja już się dwa razy pomyliłam przy ósemce." Zosia parsknęła śmiechem, a za szklaną ścianą sali, w rzędzie dziewięciu łóżeczek, jedna z pielęgniarek podniosła wzrok i pokazała jej uniesiony kciuk — wszystkie dziewięć przez cały czas oddychały same.
