Jak powstaje jajko? Podróż od żółtka do skorupki – film dla dzieci i karty pracy

„Skąd się bierze jajko?” to pytanie, które dzieci zadają przy śniadaniu, na wycieczce do gospodarstwa i przy każdym temacie o zwierzętach na wsi. Odpowiedź „kura je znosi” nie wystarcza na długo — bo jak powstaje w środku kury? Przygotowałam krótki film animowany, który pokazuje całą drogę od żółtka do skorupki w minutę, prostym językiem i w stylu, który lubią przedszkolaki.

Karty pracy do filmu

Jak powstaje jajko? Zadania dla przedszkolaków i uczniów klas 1–4

33 strony A4 w dwóch plikach: 16 stron dla przedszkola (kolorowanka, historyjka obrazkowa, labirynt, liczenie, cienie, grafomotoryka, dyplom) i 17 stron dla klas 1–4 (czytanie ze zrozumieniem, budowa jajka, prawda/fałsz, krzyżówka, matematyka, oś czasu, doświadczenie z jajkiem w occie, klucz odpowiedzi).

15,00 zł · PDF do pobrania i druku

Zobacz w sklepie →

Film: jak powstaje jajko (1 min)

Film trwa 59 sekund, jest pionowy i ma polskiego lektora. Puść go na tablicy dwa razy: za pierwszym razem dzieci po prostu oglądają, za drugim zatrzymujesz na każdym etapie i pytasz, co się właśnie dzieje.

Film znajdziesz też na naszym Facebooku w Rolkach.

Osiem etapów — co się dzieje i jak długo trwa

To, co w filmie jest powiedziane po dziecięcemu, tu rozpisuję z czasami i nazwami — na wypadek dodatkowych pytań.

1. Jajnik. Kura ma jeden czynny jajnik, a w nim grono żółtek różnej wielkości — jak kiść winogron. Największe, dojrzałe żółtko uwalnia się z jajnika.
2. Lejek jajowodu. Żółtko wpada do lejka i rusza w podróż jajowodem — długą, krętą rurką. W lejku spędza około kwadransa.
3. Białko. W najdłuższej części jajowodu na żółtko nakładają się kolejne warstwy białka. Trwa to około 3 godzin. Białko to „poduszka”, która chroni żółtko.
4. Dwie błony. W cieśni jajowodu powstają dwie cienkie błony podskorupowe (ok. 1–1,5 godziny). Zobaczysz je przy obieraniu jajka na twardo — to ta „skórka” pod skorupką.
5. Skorupka. W gruczole skorupowym przez prawie 20 godzin odkłada się skorupka z węglanu wapnia. Wapń kura pobiera z pokarmu, a dostarcza go krew — dlatego kury dostają skorupki muszli lub kredę.
6. Dojrzewanie skorupki. Skorupka twardnieje i dostaje kolor (biały lub brązowy — zależy od rasy kury, nie od pokarmu). Tuż przed zniesieniem jajko pokrywa cienka warstwa ochronna.
7. Gotowe jajko. Skorupka ma około 10 tysięcy maleńkich otworków, przez które przechodzi powietrze, a mimo to jest na tyle mocna, iż chroni to, co w środku.
8. Zniesienie. Kura znosi jajko najczęściej rano. Cała podróż trwa 24–26 godzin, a kolejne żółtko rusza w drogę już pół godziny później — dlatego kura może znieść jedno jajko dziennie.

Co jest w środku jajka

Po filmie warto zajrzeć do prawdziwego jajka. Rozbij je na talerzyk i pokaż dzieciom kolejno:

• Żółtko — zapas pokarmu, najwięcej tłuszczu i witamin. Dwa białe „sznureczki” po bokach to chalazy, które trzymają żółtko na środku.
• Białko — przezroczyste, gęstsze przy żółtku i rzadsze na zewnątrz. Po ugotowaniu robi się białe.
• Błony podskorupowe — dwie cienkie warstwy pod skorupką; na tępym końcu jajka rozchodzą się i tworzą komorę powietrzną.
• Skorupka — twarda osłona z wapnia, z tysiącami mikroskopijnych porów.

W karcie pracy dla klas 1–4 dzieci podpisują te części na rysunku i łączą je z funkcją — to dobry sprawdzian po rozmowie.

Jak wykorzystać film na zajęciach

W przedszkolu

• Pokazujemy ciałem. Dzieci zwijają się w kulkę jak żółtko, „owijają się” białkiem (obracają się wokół własnej osi), „twardnieją” jak skorupka (napinają ciało), a na koniec kura „znosi” jajko — wszyscy siadają na podłodze.
• Historyjka obrazkowa. Cztery obrazki z etapami do wycięcia i ułożenia po kolei — dzieci opowiadają, co dzieje się na każdym.
• Liczymy jajka. Gniazda z 1–5 jajkami do połączenia z cyfrą, a potem prawdziwe liczenie wytłaczanek w kąciku kuchennym.

W klasach 1–4

• Czytanie ze zrozumieniem. Krótki tekst „Podróż jajka” i pięć pytań — gotowa karta na lekcję edukacji polonistycznej z przyrodą w tle.
• Oś czasu doby. Dzieci kolorują 24 godziny podróży jajka: 3 godziny białka, 1 godzina błon, 20 godzin skorupki — i liczą, jaka to część doby.
• Matematyka jajkowa. Tuzin, opakowania po 10, ważenie (jedno jajko to ok. 60 g) i zadania tekstowe o kurach — w dwóch poziomach: klasy 1–2 i 3–4.

Doświadczenie: jajko w occie

Najprostsze doświadczenie, które pokazuje, z czego jest skorupka. Surowe jajko wkładamy do słoika i zalewamy octem. Od razu pojawiają się bąbelki — to ocet rozpuszcza wapń ze skorupki. Po 2–3 dniach skorupki nie ma, a jajko trzymają tylko błony podskorupowe: jest miękkie, „gumowe” i lekko prześwitujące, widać w nim żółtko. Dzieci codziennie zapisują obserwacje w karcie (hipoteza → dzień 1, 2, 3 → wniosek). Doświadczenie wykonujemy z dorosłym, a jajka po nim nie jemy.

Materiały do filmu

Wszystkie karty pracy opisane wyżej są w jednym pakiecie — podzielonym na dwa pliki, żebyś wydrukowała tylko to, czego potrzebujesz dla swojej grupy.

Jak powstaje jajko? — karty pracy, 15 zł →

Najczęstsze pytania