– Mamo, to my… Twoje dzieci… Mamo… – spojrzała na nich pustym wzrokiem. Anna i Robert przez całe życie zmagali się z biedą. Kobieta dawno straciła nadzieję na szczęśliwe i dostatnie życie. Kiedyś była młoda, zakochana, marzyła o lepszej przyszłości. Los jednak okazał się inny. Robert ciężko pracował, zarabiał grosze, a Anna zaszła w ciążę. Jeden po drugim urodziło się trzech synów. Anna od dawna nie pracowała – jeden pensja nie wystarczała na wiele, a dzieci rosły i potrzebowały ubrań oraz butów. Cała wypłata szła na jedzenie, rachunki i codzienne potrzeby. Dwanaście lat życia w taki sposób odbiło się na rodzinie. Robert zaczął pić. Chociaż przynosił do domu pieniądze, codziennie wracał pijany. Anna coraz bardziej traciła do niego serce. Pewnego dnia wrócił do domu pijany, z butelką wódki w ręku. Anna nie wytrzymała, wyrwała mu ją i sama wypiła do końca. Od tego momentu piła razem z nim. Po czasie poczuła się lepiej, jakby problemy znikały. Coraz częściej czekała, aż Robert przyniesie alkohol, i pili już razem. Anna zapomniała o synach. Cała wieś dziwiła się, jak wódka może zmienić człowieka. Z czasem chłopcy zaczęli chodzić między domami i prosić o jedzenie. Pewnego dnia sąsiadka nie wytrzymała i powiedziała: – Aniu, lepiej oddaj ich do domu dziecka, niż pozwól im umrzeć z głodu. Ile jeszcze będziesz pić i nie myśleć o dzieciach? Anna dobrze zapamiętała te słowa, często o nich myślała. Życie bez dzieci wydawało się łatwiejsze. W końcu Anna i Robert oddali synów do domu dziecka. Chłopcy płakali i czekali na rodziców, ale nikt po nich nie przychodził. Minęło kilka lat. Chłopcy czasem pamiętali o rodzicach, ale nie wracali do tych wspomnień. W końcu każdy z nich opuścił dom dziecka, dostał kawalerkę i znalazł pracę. Trzymali się razem. Bardzo chcieli jednak jeszcze raz zobaczyć rodziców i dowiedzieć się, dlaczego ich porzucili. Pewnego dnia wsiedli do samochodu i pojechali do rodzinnej wsi. Po drodze spotkali matkę, która z trudem szła do domu. Przeszła obok nich, nie patrząc na synów. – Mamo, to my… Twoje dzieci… Mamo… Spojrzała na nich nieobecnym wzrokiem, a potem ich rozpoznała. Zaczęła płakać i prosić o wybaczenie. Jak jednak przebaczyć coś takiego? Synowie stali zdezorientowani. Jednak zdecydowali – kim by nie była, to wciąż ich matka. I wybaczyli jej.

Mamo, to my… twoje dzieci… Mamo… Spojrzała na nich, mrużąc oczy.

Zofia i Marek całe życie klepali biedę. Kobieta dawno już straciła nadzieję na szczęśliwe i dostatnie życie. Kiedyś była młoda i zakochana, marzyła o jasnej przyszłości dla nich dwojga. Ale los nie potoczył się tak, jak sobie wyobrażała. Marek harował dniami i nocami, zarobki ledwo pozwalały przeżyć. Na domiar złego Zofia zaszła w ciążę. Przyszli na świat trzej synowie, jeden po drugim. Zofia od dawna nie pracowała utrzymanie rodziny spoczywało całkowicie na Marku. Dzieci rosły, potrzebowały ubrań, butów, szkolnych wyprawek.

Cała wypłata szła na jedzenie. Do tego rachunki za czynsz, prąd, wodę. Po dwunastu latach takiego życia rodzinę pokryła gorycz. Marek zaczął zaglądać do kieliszka. Cała pensja trafiała do domu, ale niemal codziennie wracał pijany. Zofia z każdym dniem coraz bardziej traciła do niego serce. Pewnej nocy Marek wrócił nietrzeźwy ściskał w dłoni nieopróżnioną flaszkę wódki. Zofia nie wytrzymała, wyrwała mu ją i sama zaczęła pić. I od tego dnia, krok po kroku, sama zatraciła się w alkoholu.

Po jakimś czasie poczuła ulgę. Problemy nagle zniknęły, a życie choćby wydawało się weselsze. Zaczęła codziennie czekać, aż Marek znów przyniesie kolejną flaszkę. Pili razem, zapominając o wszystkim.

Zofia zupełnie zapominała o synach. Cała wieś zaczęła się szeptać, jak to gorzałka potrafi zmienić człowieka. Niedługo potem chłopcy musieli żebrać po sąsiadach o kromkę chleba. W końcu sąsiadka nie wytrzymała:

Zofia, oddaj dzieci do domu dziecka. Lepiej tam, niż żeby tu umierały z głodu. Ile jeszcze będziesz piła i nie myślała o nich?

Te słowa Zofia pamiętała bardzo długo. Rozgryzały ją każdego dnia. Czasem choćby myślała, iż rzeczywiście lepiej by było, gdyby dzieci nie deptały im ciągle po piętach. W końcu Zofia i Marek zrezygnowali z opieki nad synami. Chłopców zabrali do domu dziecka. Tam płakali i codziennie czekali na matkę czy ojca ale nikt po nich nie przyszedł. Zofia i Marek prawie o nich zapomnieli.

Tak minęło kilka lat. Każdy z chłopców wyszedł z domu dziecka, jeden po drugim. Każdy dostał od miasta maleńką kawalerkę. Nie było luksusów, ale dachem nad głową nie pogardzili. Wszyscy znaleźli pracę i trzymali się razem. O rodzicach nie rozmawiali, ale w głębi duszy chcieli wiedzieć, dlaczego zostali porzuceni.

Pewnego dnia umówili się i razem pojechali samochodem do rodzinnego domu. Po drodze spotkali matkę ledwo szła, zmęczona, z siwymi włosami, zgarbiona ciężarem lat. Przeszła obok nich, choćby nie zerkając.

Mamo, to my… twoje dzieci… mamo…

Zofia spojrzała na nich pustym wzrokiem. I wtedy jej oczy się otworzyły, rozpoznała ich. Łzy popłynęły jej po policzkach, zaczęła szeptać przeprosiny i błagać o wybaczenie. Ale jak można wybaczyć coś takiego? Synowie stali i nie wiedzieli, co powiedzieć. W końcu jednak zrozumieli kimkolwiek była, była ich matką. I w milczeniu dali jej przebaczenie.