„New York Times” pisze o Warszawie

bialyorzel24.com 2 godzin temu

Warszawskie Muzeum Sztuki Nowoczesnej znalazło się na drugim miejscu prestiżowego rankingu „52 Places To Go This Year”, ogłoszonego przez amerykański „The New York Times”. To jedno z najbardziej opiniotwórczych zestawień turystyczno-kulturalnych na świecie, które co roku wyznacza kierunki podróży szczególnie warte uwagi. Polską instytucję wyprzedziły jedynie Stany Zjednoczone, przygotowujące się w tym roku do hucznych obchodów 250-lecia swojego istnienia.

Przed resztą świata

Drugie miejsce w rankingu oznacza, iż polska stolica znalazła się przed tak popularnymi kierunkami jak zakwalifikowany na trzecim miejscu Bangkok, przyciągający różnorodną sztuką współczesną i nowym myśleniem o zrównoważonym rozwoju, czy czwarty w klasyfikacji Półwysep Osa w Kostaryce – jeden z najbardziej bioróżnorodnych obszarów świata. Warszawa z nowo otwartym Muzeum Sztuki Nowoczesnej wyprzedziła również Park Narodowy Bandhavgarh w Indiach, znany z ochrony zagrożonych wyginięciem tygrysów, a także kultową Route 66, Nagasaki, Seszele, Asyż czy Anglię, które zajęły kolejne miejsca poza podium.

Tak wysoka pozycja polskiej instytucji udowadnia, iż w oczach redakcji „NYT” Warszawa nie jest już jedynie przystankiem w drodze do zachodnich europejskich metropolii, ale interesującym celem podróży sama w sobie.

Symbol zmian

„The New York Times” zwraca uwagę, iż Muzeum Sztuki Nowoczesnej stało się wyrazistym elementem warszawskiej panoramy, a jego lokalizacja w samym sercu miasta – na Placu Defilad – wyznacza dziś nowe kierunki jego rozwoju.

Centralny plac stolicy, niegdyś będący sceną dla komunistycznych uroczystości, stopniowo przekształca się w otwartą, przyjazną przestrzeń kultury, łączącą MSN z innymi instytucjami. To właśnie tę metamorfozę amerykański dziennik opisuje jako jeden z kluczowych symboli zmiany, jaka dokonuje się w polskiej stolicy.

„Kwestia kobieca”

Szczególne zainteresowanie redakcji „NYT” wzbudziła wystawa „Kwestia kobieca 1550-2025”, otwarta dla zwiedzających MSN do 3 maja 2026 r. To obszerna, wielowątkowa ekspozycja prezentująca blisko 200 prac niemal 150 artystek z całego świata, powstałych na przestrzeni pięciu ostatnich stuleci.

Wystawa została podzielona na dziewięć bloków tematycznych, w tym m.in. „Niezłomne kobiety”, „Edukacja i kanon”, „Jej własna muza” czy „Kobiety na wojnie”. Każdy z nich pogłębia kwestie władzy, oporu, macierzyństwa, cielesności, przemocy, wojny oraz dostępu kobiet do edukacji i artystycznej reprezentacji, polemizując z utrwalonym przekonaniem o marginalnej obecności kobiet w historii sztuki.

Nowe spojrzenie

Choć w rankingu znalazło się Muzeum Sztuki Nowoczesnej, to „New York Times” zachęca, by spojrzeć szerzej na całą Warszawę. Dziennik podkreśla, iż przez lata stolica Polski była postrzegana jako „miasto funkcjonalne, pragmatyczne, pozbawione artystycznego magnetyzmu”. Dziś – jak sugerują autorzy zestawienia – ten obraz traci aktualność.

„Zobacz, jak miasto zmienia się na twoich oczach” – zachęca „NYT”, wskazując na szybki rozwój urbanistyczny, licznie powstające instytucje kultury i kreatywność, która coraz wyraźniej podkreśla tożsamość współczesnej Warszawy.

Europejska metropolia

Wyróżnienie w rankingu zostało odebrane jako istotny sygnał także przez władze miasta. Jak podkreślił prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski w komunikacie zamieszczonym na stronie internetowej Urzędu Miasta, obecność MSN na liście „New York Timesa” potwierdza, iż stolica Polski konsekwentnie buduje swój wizerunek jako nowoczesna europejska metropolia, w której historia i przyszłość spotykają się w inspirujący sposób.

Prezydent podkreślił również, iż Warszawa konsekwentnie umacnia swoją pozycję wśród najciekawszych miast Europy – otwartych, kreatywnych i coraz bardziej widocznych na globalnej scenie kulturalnej. jeżeli ranking „NYT” ma być barometrem światowych trendów, to jedno jest pewne: oczy świata coraz częściej zwracają się nad Wisłę.

Globalne zainteresowanie programem i wystawami MSN idzie w parze z równie dużą uwagą, jaką przyciąga sam budynek muzeum – wyrazista bryła, która od momentu powstania budzi emocje i prowokuje do dyskusji.

Dom dla sztuki

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie zostało powołane do życia w 2005 r., ale przez niemal dwie dekady funkcjonowało bez stałego gmachu. Od 2008 do 2017 r. działało w siedzibie tymczasowej przy ulicy Pańskiej, a następnie – już jako „Muzeum nad Wisłą” – w pawilonie wystawienniczym przy Wybrzeżu Kościuszkowskim. 25 października 2024 r. instytucja otrzymała długo wyczekiwaną, stałą siedzibę przy ulicy Marszałkowskiej 103, na Placu Defilad – w samym sercu miasta.

Uroczystemu otwarciu towarzyszyła premiera projektu Wojciecha Bąkowskiego „Jasna przyszłość”, multimedialna praca Agnieszki Polskiej „Przepowiednia” wyświetlana na fasadzie budynku oraz wystawa poświęcona sztuce kobiet we wnętrzach muzeum. Całość transmitowano online, a rangę wydarzenia podkreśliło także wydanie przez Pocztę Polską okolicznościowego znaczka. Od momentu otwarcia nową siedzibę MSN odwiedziło już ponad 800 tysięcy osób.

Architektura światła

Nowy gmach MSN został zaprojektowany przez nowojorską pracownię Thomas Phifer and Partners, znaną z minimalistycznych, dopracowanych w detalu realizacji. Budynek wyróżnia się podwieszaną fasadą z białego betonu architektonicznego – rozwiązaniem zastosowanym po raz pierwszy nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Całość projektu nawiązuje do tradycji modernizmu.

Wnętrze muzeum zaprojektowano jako przestrzeń otwartą. Przeszklone foyer na parterze odsłania audytorium, sale edukacyjne, galerię wystaw czasowych, sklep i kawiarnię. Wszystkie te pomieszczenia są widoczne również z zewnątrz budynku. Na pierwszym piętrze pod ziemią zorganizowano kino, pracownie konserwatorskie i magazyny, a poniżej zaplecze do przechowywania i ochrony zbiorów. Całość obejmuje niemal 20 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni użytkowej.

Sercem budynku jest ogromna klatka schodowa, a naturalne światło – wpadające przez duże okna i świetliki – odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu atmosfery wnętrz.

Odważny projekt

W odróżnieniu od dominującego nad okolicą Pałacu Kultury i Nauki, gmach MSN-u zaplanowano horyzontalnie, co od początku wywoływało emocje wśród ekspertów i mieszkańców Warszawy. Krytycy zarzucali budynkowi surowość, zbyt daleko posunięty minimalizm i brak harmonii z otoczeniem Placu Defilad. W medialnych komentarzach pojawiały się porównania bryły muzeum do konsoli do gier czy pralki, a sam obiekt bywał określany jako mało przyjazny i zamknięty.

Zwolennicy projektu podkreślali natomiast, iż właśnie ta prostota i powściągliwość stanowią o sile całości budynku. W ich ocenie muzeum nie konkuruje z Pałacem Kultury, ale wchodzi z nim w świadomy dialog, oferując alternatywną, współczesną definicję monumentalności – opartą nie na dominacji, ale na dostępności i przejrzystości formy.

Nagrody zamiast kompromisów

Mimo sporów architektonicznych, nowa siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej gwałtownie zyskała uznanie środowiska branżowego. Budynek zdobył statuetkę Property Design Award oraz Grand Prix Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy w kategorii architektury użyteczności publicznej, a także był nominowany w kilku innych konkursach.

Dziś, w zestawieniu z obecnością na liście „The New York Timesa”, gmach MSN staje się nie tylko tłem dla sztuki, ale jednym z najważniejszych symboli nowoczesnej Warszawy.

Choć architektura i międzynarodowe wyróżnienia tworzą dla Muzeum Sztuki Nowoczesnej wyrazistą ramę, to jednak bogaty program kulturalny i podejmowane inicjatywy sprawiają, iż stało się ono miejscem ważnym społecznie.

Platforma dialogu

MSN stawia sobie za cel prezentowanie sztuki polskiej XX i XXI wieku w szerokim, międzynarodowym kontekście. Placówka systematycznie buduje kolekcję liczącą dziś ponad 400 prac, jednocześnie śledząc i pokazując najważniejsze współczesne zjawiska z obszaru sztuk wizualnych, filmu, teatru i muzyki. Instytucja łączy działalność wystawienniczą z programem badawczym i edukacyjnym, traktując sztukę jako narzędzie refleksji nad rzeczywistością społeczną i kulturową.

W założeniach programowych muzeum ma być platformą dialogu między tradycją a nowymi trendami i miejscem, w którym historia nie jest zamknięta w archiwum, ale poddawana ciągłym reinterpretacjom.

Kolekcja wielu form

Zbiory MSN obejmują dzieła realizowane w różnorodnych formach i technikach: od malarstwa, rysunku i rzeźby, przez instalacje i film, po prace dźwiękowe oraz performatywne. Taka różnorodność odzwierciedla sposób, w jaki współczesna sztuka przekracza granice tradycyjnych dyscyplin i coraz częściej operuje na styku obrazu, dźwięku, ruchu i narracji.

Kolekcja muzeum jest rozwijana w odpowiedzi na zmieniające się praktyki artystyczne i nowe tematy pojawiające się w debacie publicznej.

Lustro społeczeństwa

Obecny program wystawienniczy MSN wyraźnie akcentuje perspektywę społeczną. Ekspozycje „Miasto Kobiet” oraz „Kwestia Kobieca 1550-2025” podejmują wątki związane z historią, doświadczeniem i niewidzialnością kobiet w sztuce, wpisując się w szerszą refleksję nad dziedzictwem feminizmu i jego współczesnymi kontynuacjami.

Z kolei projekt „Formy Podstawowe”, realizowany we współpracy z Fundacją EFC, pokazuje praktyczny wymiar działań sztuki. Powstające w ramach tej inicjatywy obiekty nie trafiają wyłącznie do galerii, ale są wykorzystywane w szkołach, domach kultury i bibliotekach w całej Polsce, łącząc sztukę z edukacją i codziennym doświadczeniem.

Program MSN uzupełnia międzynarodowa wystawa „Bliski Wschód – Daleki Zachód – Kijowskie Biennale”, poszerzająca perspektywę o kontekst geopolityczny i międzykulturowy.

Przestrzeń spotkań

MSN konsekwentnie rozwija też działalność poza klasycznym modelem wystawowym. W ofercie instytucji znajdują się projekcje filmowe, debaty i spotkania z twórcami, a także rozbudowany program warsztatów – od zajęć dla nauczycieli po klub seniorów.

Dzięki temu muzeum funkcjonuje jako otwarta przestrzeń dialogu, dostępna dla różnych grup odbiorców i odpowiadająca na ich potrzeby.

Ambitne plany

Rok 2026 zapowiada się w MSN wyjątkowo intensywnie – muzeum planuje dziesięć nowych wystaw, w tym m.in. monograficzne ekspozycje Marii Jaremy, Julie Mehretu i Edwarda Dwurnika. W programie znalazła się także międzynarodowa wystawa poświęcona relacjom między antyfaszyzmem a surrealizmem.

Skala i różnorodność planów na obecny rok potwierdzają, iż Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie nie tylko odpowiada na aktualne zainteresowania kulturowe świata, ale także buduje swoją pozycję jako jedna z kluczowych instytucji sztuki współczesnej w tej części Europy.

Alicja Dębek

Idź do oryginalnego materiału