Uniwersytet Warszawski prowadzi działania służące przeciwdziałaniu molestowaniu seksualnemu, dyskryminacji, mobbingowi i innym zachowaniom niepożądanym. Obejmują one wsparcie dla osób doświadczających takich zachowań, procedury rozpatrywania zgłoszeń, szkolenia oraz materiały edukacyjne. Z dostępnych form pomocy mogą korzystać osoby studiujące, doktoryzujące się i pracujące na UW.
Podstawę działań uczelni stanowi zarządzenie nr 21 rektora UW z 28 lutego 2024 roku w sprawie polityki przeciwdziałania nierównemu traktowaniu, dyskryminacji, mobbingowi i innym zachowaniom niepożądanym w Uniwersytecie Warszawskim. Dokument określa zasady zapobiegania tym zjawiskom oraz procedurę rozpatrywania zgłoszeń.
Wsparcie i konsultacje – gdzie szukać pomocy?
Osoby, które doświadczyły molestowania seksualnego lub innych zachowań niepożądanych, mogą skorzystać z konsultacji i wsparcia oraz uzyskać informacje o możliwych sposobach działania.
- Rzeczniczka Akademicka (Ombuds) zapewnia nieformalne wsparcie oparte na poufności, niezależności, neutralności i bezstronności. Pomaga rozpoznać problem i dostępne możliwości jego rozwiązania. Kontakt z Rzeczniczką jest dobrowolny i nie uruchamia formalnej procedury rozpatrywania skargi.
- Pełnomocnicy i pełnomocniczki ds. równości działający na wydziałach, w szkołach doktorskich i innych jednostkach UW są osobami pierwszego kontaktu. Informują o dostępnych formach pomocy i procedurach oraz pomagają dotrzeć do adekwatnych instytucji wsparcia.
- Zespół Koordynatorek ds. przeciwdziałania nierównemu traktowaniu, dyskryminacji, mobbingowi oraz innym zachowaniom niepożądanym przyjmuje skargi, udziela informacji o formalnej procedurze skargowej oraz dokonuje wstępnej oceny zgłoszeń. W zależności od charakteru sprawy i wyniku tej oceny może przekazać skargę do Komisji ds. Nierównego Traktowania i Dyskryminacji oraz Komisji ds. Mobbingu i Innych Zachowań Niepożądanych.
- Centrum Pomocy Psychologicznej UW oferuje bezpłatne wsparcie psychologiczne dla społeczności akademickiej.
- Biuro ds. Bezpieczeństwa UW zapewnia wsparcie w sprawach dotyczących ochrony osób i mienia oraz reagowania na zagrożenia na terenie uczelni.
Opis instytucji wsparcia i dane kontaktowe, w tym odsyłacz do listy pełnomocników i pełnomocniczek ds. równości, znajdują się na stronie Wsparcie społeczności UW.
Nieformalna ścieżka – konsultacja i postępowanie wspierająco-naprawcze
Na UW dostępna jest również nieformalna ścieżka wsparcia prowadzona przez Zespół Rzeczniczki Akademickiej. Obejmuje ona pomoc w sprawach konfliktów pracowniczych, doktoranckich i studenckich, nieprawidłowości proceduralnych i prawnych, niesprawiedliwego i nierównego traktowania oraz w sytuacjach związanych z wystąpieniem zachowań niepożądanych, w tym molestowania i molestowania seksualnego. Jej celem jest szybka pomoc osobie poszkodowanej i łagodzenie negatywnych skutków zachowań niepożądanych; w odpowiednich sprawach możliwe jest także sygnalizowanie niepokojących sytuacji władzom uczelni lub skierowanie sprawy do mediacji.
Działania Zespołu opierają się na poufności, bezstronności, niezależności i nieformalności. Kontakt z Rzeczniczką jest dobrowolny i nie uruchamia formalnej procedury skargowej. Podjęcie zewnętrznej interwencji wymaga pisemnej zgody osoby zainteresowanej.
Formalna procedura – jak zgłosić sprawę?
Osoba bezpośrednio dotknięta zachowaniem niepożądanym może zgłosić sprawę Zespołowi Koordynatorek. Zgłoszenie można złożyć w formie papierowej lub elektronicznej, także dzięki formularza zgłaszania skarg.
Koordynatorki przyjmują zgłoszenie i dokonują jego wstępnej oceny. W zależności od charakteru sprawy i wyniku postępowania wstępnego może ona zostać przekazana do:
- Komisji ds. nierównego traktowania i dyskryminacji – adekwatnej w sprawach nierównego traktowania i dyskryminacji, w tym molestowania i molestowania seksualnego;
- Komisji ds. mobbingu i innych zachowań niepożądanych – adekwatnej w sprawach mobbingu i innych zachowań niepożądanych.
Komisje rozpatrują zgłoszenia i wydają opinie, a także rekomendują działania naprawcze. Postępowanie w ramach tej procedury jest odrębne od postępowań dyscyplinarnych.
Szczegółowe informacje o zgłaszaniu spraw oraz infografika przedstawiająca przebieg procedury są dostępne na stronie Zespołu Koordynatorek.
Poufność i ochrona osób zgłaszających
Procedura przewiduje poufność i bezstronność rozpatrywania spraw. Zgłoszenie dokonane w dobrej wierze, w celu ochrony własnej i zgodnie z obowiązującą procedurą, nie może stanowić podstawy niekorzystnego traktowania osoby zgłaszającej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny z uwzględnieniem praw osób uczestniczących w postępowaniu.
Edukacja i szkolenia – rozpoznawanie i reagowanie
Ważną częścią działań UW jest zapobieganie zachowaniom niepożądanym poprzez edukację. Uczelnia prowadzi kursy online, szkolenia i warsztaty dla osób studiujących, doktoryzujących się i pracujących na UW. Ich celem jest rozwijanie umiejętności rozpoznawania dyskryminacji, molestowania seksualnego i innych zachowań niepożądanych, reagowania na nie oraz korzystania z dostępnych ścieżek wsparcia.
Jednym z tych działań jest kurs online „Przeciwdziałanie molestowaniu seksualnemu na uczelni”, przygotowany we współpracy z Fundacją Feminoteka. Kurs obejmuje podstawowe zagadnienia dotyczące molestowania seksualnego, jego rozpoznawania oraz sposobów reagowania. Informacje o kursie i pozostałej ofercie znajdują się na stronie Edukacja i szkolenia.
UW organizuje również szkolenia dla osób na stanowiskach kierowniczych, w tym członków i członkiń kolegiów dziekańskich oraz kierowników i kierowniczek jednostek organizacyjnych. Dotyczą one rozpoznawania zachowań niepożądanych, adekwatnego reagowania oraz odpowiedzialności związanej z pełnieniem funkcji kierowniczych.
Specjalistyczne szkolenia, prowadzone także we współpracy z ekspertkami i ekspertami zewnętrznymi, w tym z Fundacją Feminoteka, są kierowane do osób udzielających wsparcia oraz przyjmujących i rozpatrujących zgłoszenia. Uczestniczą w nich m.in. pełnomocnicy i pełnomocniczki ds. równości, osoby zasiadające w komisjach, rzecznicy dyscyplinarni, Koordynatorki, Zespół Rzeczniczki Akademickiej i Zespół Równościowy.
Szkolenia dla pełnomocników i pełnomocniczek ds. równości obejmują także komunikację z osobą w kryzysie, interwencję kryzysową oraz zasady przeciwdziałania nierównemu traktowaniu, dyskryminacji, mobbingowi i innym zachowaniom niepożądanym w świetle obowiązujących przepisów.
Poradniki i materiały edukacyjne
Uniwersytet udostępnia materiały pomagające rozpoznawać zachowania niepożądane, reagować na nie oraz znaleźć wsparcie. Należą do nich:
- „Poradnik antydyskryminacyjny dla osób studiujących i zatrudnionych na Uniwersytecie Warszawskim” – przedstawia podstawowe informacje o dyskryminacji, jej formach, sposobach reagowania i dostępnej pomocy; jest dostępny w języku polskim i angielskim;
- „Przeciwdziałanie molestowaniu seksualnemu na uczelni. Informator Uniwersytetu Warszawskiego” – wyjaśnia, jak rozpoznawać molestowanie seksualne, reagować na nie i uzyskać pomoc; dostępne są wersje polska i angielska;
- „Rekomendacje dotyczące języka niedyskryminującego na Uniwersytecie Warszawskim” – poradnik przygotowany przez zespół ekspercki z Wydziału Polonistyki UW, wspierający komunikację uwzględniającą różnorodność społeczności akademickiej.
Dalszy rozwój działań — Inkluzywny Plan Równości Płci UW
Kontynuację i rozwój działań przewiduje przyjęty w lipcu 2026 roku „Inkluzywny Plan Równości Płci Uniwersytetu Warszawskiego 2026–2030. Polityka Równości, Różnorodności i Inkluzywności”. Dokument wyznacza kierunki budowania bezpiecznego i inkluzywnego środowiska pracy, nauki i studiowania. Obejmuje m.in. dalsze działania na rzecz przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć i molestowaniu seksualnemu oraz rozwijania edukacji równościowej.
Więcej informacji o działaniach równościowych UW, dostępnych formach wsparcia, procedurach, szkoleniach i materiałach edukacyjnych znajduje się na stronie Równoważni.
