Masz zajęcia na Ochocie, a za godzinę łączysz się online na kolejne, prowadzone przez nauczycieli z Pragi lub Mediolanu. Wchodzisz na ćwiczenia do budynku przy Krakowskim Przedmieściu, a w przyszłym tygodniu wybierasz się z gościnnym wykładem do Japonii. Otwierasz „Science” i widzisz swój artykuł napisany wspólnie z brytyjskimi i francuskimi badaczami. Dla studentów, doktorantów i pracowników Uniwersytetu Warszawskiego umiędzynarodowienie to już nie tylko statystyki, strategie i liczby. To codzienność. Więcej piszemy o tym na łamach jubileuszowego pisma uczelni „UW”.
Życie akademickie jest dziś siecią powiązań, dla której nie liczą się granice. Działalność uczelni wykracza poza własne kampusy, miasta i państwa. Zagraniczni partnerzy, mobilność studentów, doktorantów i pracowników, międzynarodowe zespoły badawcze, studia prowadzone po angielsku, wspólne programy kształcenia i projekty naukowe – lista jest długa.
Na Uniwersytecie Warszawskim, dla którego umiędzynarodowienie jest jednym z priorytetów, widać to niemal na każdym kroku.
Cztery tysiące historii
W 2025 roku na UW studiowało 39 620 osób na studiach pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich. Kolejnych 1769 kształciło się w szkołach doktorskich. Wśród studentów i doktorantów było 4078 obcokrajowców, a w liczącej ponad 8 tys. osób społeczności pracowników – ponad 430 osób z zagranicy.
To spora grupa. Ale sama liczba zagranicznych studentów czy pracowników nie przesądza jeszcze o tym, czy uczelnia rzeczywiście jest międzynarodowa. Ważniejsze jest to, czy osoby przyjeżdżające z innych państw stają się pełnoprawnymi uczestnikami życia akademickiego – uczą się, prowadzą badania, pracują i współtworzą Uniwersytet razem z pozostałymi członkami jego społeczności.
Na UW mają one do dyspozycji ponad 50 programów kształcenia prowadzonych w języku angielskim oraz sześć programów studiów wspólnych przygotowanych we współpracy z zagranicznymi instytucjami. Uniwersytet wprowadza również system mikropoświadczeń.
Skala umiędzynarodowienia pozostało bardziej widoczna w badaniach i współpracy instytucjonalnej. W 2025 roku pracownicy UW uczestniczyli w około 300 projektach naukowych finansowanych ze źródeł międzynarodowych. Uniwersytet współpracuje z ponad tysiącem uczelni, instytucji badawczych, instytucji kultury i innych organizacji. Tylko w 2025 roku UW realizował umowy o bezpośredniej współpracy z ponad 400 partnerami z 78 państw, a w roku akademickim 2024/2025 w wymianie w ramach programu Erasmus+ wzięło udział ponad 2 tys. stypendystów.
Przyjazd do obcego kraju oznacza nie tylko nowe możliwości, ale także konieczność odnalezienia się w nieznanym systemie prawnym, administracyjnym, językowym i kulturowym. W przyszłym roku minie dekada działalności Welcome Point – miejsca pierwszego kontaktu dla zagranicznych członków społeczności UW. Zespół pomaga odnaleźć się w strukturze Uniwersytetu i polskich instytucjach publicznych, wspiera w kwestiach związanych z legalizacją pobytu, zatrudnieniem czy podatkami, a jednocześnie organizuje działania ułatwiające integrację ze społecznością akademicką.
Welcome Point działa w tej chwili w dwóch lokalizacjach: na kampusie przy Krakowskim Przedmieściu oraz na Kampusie Ochota. Na początku każdego roku akademickiego uruchamiany jest także pawilon powitalny, w którym pracowników wspierają studenci.
Od 2021 roku, wspólnie z Centrum Języka i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców Polonicum, Welcome Point organizuje kursy języka polskiego dla zagranicznych pracowników. Z początkowych dwóch grup oferta rozrosła się do pięciu, na poziomach od A1 do C1. Od początku programu wykorzystano już ponad 450 miejsc.
Do tego dochodzą Welcome Meetings dla nowo zatrudnionych, anglojęzyczny przewodnik Starter Kit for UW Employees, spacery po Warszawie, warsztaty i inne inicjatywy integracyjne. Uczelnia przystąpiła także do europejskiej sieci EURAXESS, wspierającej mobilność i rozwój karier naukowców.
Europejski kampus
Gdy mówimy o umiędzynarodowieniu uczelni, jednym z pierwszych skojarzeń jest mobilność. A jeżeli mobilność – to Erasmus+. Ten program Unii Europejskiej umożliwia studentom, doktorantom i absolwentom odbycie części studiów lub praktyk za granicą. Dzięki niemu też nauczyciele akademiccy prowadzą zajęcia na uczelniach partnerskich, a pracownicy administracji uczestniczą w szkoleniach, poznając rozwiązania stosowane w innych instytucjach.
Program Erasmus powstał w 1987 roku. Polska dołączyła do niego 1 marca 1998 roku, ale na Uniwersytecie Warszawskim przygotowania rozpoczęły się wcześniej – decyzję w tej sprawie Senat UW podjął już w lutym 1997 roku.
W roku akademickim 1998/1999 na UW przyjechało pierwszych 23 studentów. Z Warszawy wyjechało wówczas 176 studentów i 37 nauczycieli akademickich. Budżet projektu wynosił 442 tys. euro. Od tego czasu Uniwersytet zrealizował około 50 tys. wyjazdów i przyjazdów, a budżet pojedynczego projektu oscyluje dziś wokół 5 mln euro.
UW należy do europejskich uczelni wysyłających za granicę największą liczbę studentów i realizujących programy mobilności o najwyższych funduszach. Jego działalność w ramach Erasmusa była wielokrotnie wyróżniana przez Komisję Europejską, m.in. Złotym Erazmem za liczbę mobilności i wpływ programu na zmiany instytucjonalne oraz wizerunek uczelni.
Erasmus przyczynił się również do powstania nowego sposobu myślenia o europejskim uniwersytecie. Jednym z najważniejszych przykładów jest Sojusz 4EU+, strategiczna inicjatywa UW, w ramach której osiem uczelni badawczych tworzy wspólną przestrzeń akademicką. W jego skład, poza Uniwersytetem Warszawskim, wchodzą: Uniwersytet Karola (Czechy), Uniwersytet w Heidelbergu (Niemcy), Uniwersytet Paris-Panthéon-Assas (Francja), Uniwersytet Sorboński (Francja), Uniwersytet Kopenhaski (Dania), Uniwersytet w Mediolanie (Włochy) i Uniwersytet Genewski (Szwajcaria). kooperacja obejmuje projekty naukowe, wspólne programy studiów, kształcenie doktorantów, innowacje, transfer technologii i działania związane ze społeczną odpowiedzialnością uczelni.
Działalność Sojuszu koncentruje się wokół czterech flagshipów: zdrowia i zmian demograficznych w środowisku miejskim; europejskości, wielojęzyczności, różnorodności i obywatelskości; danych, modeli i transformacji oraz przemian środowiskowych.
Trwają też prace nad połączeniem systemów cyfrowych uczelni i utworzeniem jednego międzynarodowego kampusu oraz nad wspólnym dyplomem European University 4EU+. Już teraz dostępne są cztery programy studiów wspólnych, w których UW jest partnerem: M3EP – Erasmus Mundus Joint Master’s in European Environmental Economics and Policy, MERGED – Erasmus Mundus Joint Master’s in Global Environment and Development, Migration Studies and New Societies oraz QuBiD – Quantitative Biodiversity.
Z oferty shared courses, czyli zajęć hybrydowych i online przygotowywanych przez uczelnie członkowskie, może korzystać łącznie ponad 350 tys. studentów i doktorantów Sojuszu. Można więc studiować w Warszawie i jednocześnie uczestniczyć w zajęciach prowadzonych setki kilometrów dalej.
Co roku na innej uczelni Sojusz organizuje zakrojone na szeroką skalę wydarzenie podsumowujące – Annual Meeting. W 2025 roku odbyło się na Uniwersytecie Genewskim, a dwa lata temu na UW. Od tego momentu UW sprawował najdłuższą w historii Sojuszu prezydencję w 4EU+ (od września 2024 roku do listopada 2025 roku). Okres ten zbiegł się z rozpoczęciem dziesięcioletniej strategii 4EU+ na lata 2025–2035 oraz realizacją projektu 1CORE – One Comprehensive Research-Intensive European University. Powołano również grupę 4EU+ RESEARCH, której przewodniczy prorektor UW ds. badań prof. Zygmunt Lalak.
O tym, jaki jest globalny zasięg Uniwersytetu Warszawskiego i jakie miejsce w światowej nauce zajmują nasi badacze, można przeczytać na łamach jubileuszowego pisma uczelni „UW”.
