Wynoś się stąd! krzyknął Bartek.
Maria zadrżała. Przez sześć lat nigdy nie słyszała, żeby podnosił głos w taki sposób.
Co ty, synku teściowa zaczęła się podnosić z trudem, łapiąc za kant stołu.
Nie jestem twoim synkiem! Bartek złapał jej torbę i rzucił ją do przedpokoju. Nie chcę cię tu widzieć nigdy więcej!
Gdy Bartek wykrzyczał te słowa, atmosfera zgęstniała.
Gosia spała rozrzucona w łóżeczku jak mała rozgwiazda. Maria poprawiła jej kołderkę. Lubiła tak stać i patrzeć, jak jej córeczka spokojnie śpi. Przez tyle lat marzyła o dziecku, kosztowało ją to tyle wysiłku.
Bartek właśnie wrócił z nocnej zmiany Maria poznała po szmerze klucza w drzwiach. Wyszła z pokoju i delikatnie zatrzasnęła drzwi dziecięce. Bartek ściągał buty. Był zmęczony, wyraźnie schudł. Pracował jak wół, żeby jak najszybciej spłacić kredyty zaciągnięte na leczenie niepłodności.
Śpi? szepnął.
Śpi. Zjadła i od razu zasnęła.
Bartek objął Marię, wtulił twarz w jej szyję. Rzadko mówił o uczuciach, ale ona wiedziała, jak bardzo jej wszystko zawdzięcza.
Za to, iż nie odeszła, nie zamieniła go na zdrowszego, za to, iż dzięki niej stał się szczęśliwym człowiekiem.
W wieku szesnastu lat Bartek przechodził świnkę na nogach wstydził się powiedzieć matce, iż coś mu tam puchnie i boli. Gdy powiedział, było już za późno. Komplikacje spowodowały niemal całkowitą bezpłodność.
Dzwoniła mama powiedział Bartek z głową opartą o jej ramię.
Maria się spięła.
I czego chce pani Irena?
Przyjeżdża. Po południu będzie. Napięła pierogi, mówi, iż tęskniła.
Maria westchnęła i wyślizgnęła się z objęć męża.
Bartek, może nie powinna przyjeżdżać? Ostatnio doprowadziła mnie do szału swoimi radami o płukaniu sodą.
Ma przecież dobre intencje Chce zobaczyć wnuczkę. Już rok minął, a Gosię widziała tylko na zdjęciach. Babcia w końcu.
Babcia uśmiechnęła się gorzko Maria. Taka, która uważa naszą córkę za znalezioną.
Rok temu adoptowali Gosię. Kolejka do zdrowych noworodków w Warszawie była tak długa, iż można było się nie doczekać. Pomożeły znajomości, koperta na potrzeby oddziału i przezorność zaprzyjaźnionej położnej.
Dziewczynka urodziła się u nastolatki przestraszonej, zagubionej szesnastolatki, dla której dziecko byłoby wyrokiem. Maria pamięta ten dzień: maleńka paczuszka, z błękitnymi oczami, które patrzą z kołyski.
Dobra, niech przyjeżdża. Przeżyjemy. Ale jak znowu zacznie pogadywać
Nie zacznie, obiecuję odparł Bartek.
Teściowa przyjechała na obiad. Irena weszła do mieszkania, zajmując całą przestrzeń. Kobieta postawna, głośna, z tą wiejską werwą, co to konia zatrzyma, dom ogarnie i wszystkim głowy przewietrzy.
Jezus Maria! zawołała od progu, wstawiając do przedpokoju torbę w kratę. Dojechałam! Masakra! W pociągu duchota, w metrze tłok.
Czemu tak wysoko mieszkacie? Winda rzęzi, myślałam, iż już umrę!
Dzień dobry, mamo Bartek pocałował ją w policzek, zabierając ciężką torbę. Chodź, umyj ręce.
Irena zrzuciła płaszcz, ukazując światu kwiecistą sukienkę mocno opiętą na jej sylwetce, od razu spojrzała na Marię od góry do dołu jak na konia na targu.
Witaj pani Ireno, uśmiechnęła się Maria.
No witaj, witaj, teściowa zacisnęła usta. Coś ty, Mario, taka przezroczysta się zrobiłaś. Kości ci rosną, nie masz czym męża przytrzymać.
Patrzę, Bartek też zmarniał przez ciebie. Nie karmisz go porządnie? Sama na liściu żyjesz, a chłopa głodzisz!
Bartek je dobrze przycięła Maria, czując jak policzki się rumienią. Proszę, siadajcie do stołu.
W kuchni teściowa zaczęła rozpakowywać torbę: pojemniki z pierogami, słoik ogórków, kawałek boczku.
Jedzcie! Bo w tym waszym mieście to sama chemia. Plastik jeść wam każą.
Usiadła ciężko, opierając łokcie o stół.
No, opowiadajcie. Jak żyjecie? Spłaciliście te kredyty za wasze eksperymenty?
Maria zacisnęła widelec. Eksperymenty! Tak właśnie teściowa nazywała sześć lat bólu, nadziei i rozpaczy.
Prawie wszystko spłacone, mamo burknął Bartek, nakładając sobie sałatkę. Nie rozmawiajmy o pieniądzach.
A o czym? O pogodzie? U nas na wsi, u Romka, twojego brata, trzecia urodziła się. Piękna, zdrowa. Cztery kilo! A Hania, siostra, bliźniaki nosi. To jest rodzina!
Nasza rodzina jest plodna, Bartek. My mamy mocne geny. Spojrzała wymownie na Marię.
Jak się genów nie popsuje, oczywiście
Maria powoli odłożyła widelec.
Pani Ireno, rozmawialiśmy o tym sto razy. To nie moja wina. Mamy medyczne wyniki.
Daj spokój! machnęła ręką. Lekarze piszą papiery, żeby wyciągnąć kasę. Świnka też mi!
U nas pół wsi przeszło, wszyscy mają po siedmioro dzieci.
To ci Maria naopowiadała, żeby swoje niedostatki ukryć.
Mamo! Bartek uderzył dłonią w stół. Dość!
Irena złapała się teatralnie za serce.
Nie podnoś głosu na matkę! Pięcioro dzieci wychowałam, wiem, co to życie. Widzę ciasna, chuda, biodra jak dziecko. Skąd tu dzieci wziąć? Pusty kwiat!
Jesteśmy szczęśliwi, mamo powiedział cicho Bartek. Mamy córkę, Gosię.
Córkę? fuknęła Irena. Pokaż mi ją.
Poszli do dziecięcego. Gosia już się obudziła i siedziała w łóżeczku, dotykając palcami pluszowego misia. Gdy zobaczyła obcą kobietę, zmarszczyła brwi, ale nie rozpłakała się. Miała wyjątkowo spokojny charakter.
Irena podeszła do łóżeczka. Maria stanęła obok, gotowa w każdej chwili zabrać dziecko po teściowej można się wszystkiego spodziewać.
Kobieta długo patrzyła na dziewczynkę, marszczyła oczy. W końcu wyciągnęła rękę, dotknęła pulchnej policzki. Gosia odsunęła się.
A po kim ona taka? spytała niechętnie teściowa. Oczy czarne, a u nas w rodzinie wszyscy jasnoocy.
Ma niebieskie oczy poprawiła Maria. Granatowe.
A nos? Kartofel! Ty masz, Mario, nos ostry, Bartek prosty. A tu
Wyprostowała się, otrzepała ręce jakby się czymś ubrudziła.
Obca krew rzekła.
Wrócili do kuchni. Bartek nalał sobie wodę, ręce mu drżały.
Mamo, posłuchaj zaczął, starając się mówić łagodnie. Kochamy Gosię! Jest nasza! Na papierze, w sercu we wszystkim!
Nadal będziemy próbowali też sami. Lekarze mówią, iż szansa jest, choć niewielka. Ale choćby jak się nie uda mamy rodzinę.
Irena siedziała z zaciśniętymi ustami. Rwało ją aż w środku. Dla matki pięciorga, babci dwunastu wnuków, było nie do zniesienia patrzeć, jak jej syn marnuje życie na obcą.
Tyś się, Bartek, nie udał wydusiła w końcu. Trzydzieści pięć lat. Zdrowy chłop, a bawi się z podrzutkiem!
Nie śmiej jej tak nazywać! krzyknęła Maria.
A jak mam nazywać? Księżniczką?
Zamilcz już! Sama nie możesz urodzić, chłopa zwiodłaś. Zapłaciliście Kupiliście jak kota na targu!
To nasza córka!
Dziecko to jest wtedy, gdy własne! Kiedy nocami nie śpisz, kiedy mdłości, kiedy rodzić musisz w bólu!
A to machnęła ręką w stronę dziecięcego. Gra w dom. Gotowca wybraliście. Od jakiejś młodej nieodpowiedzialnej matki.
Myślicie, iż geny wymażecie? Wychowacie, a ona wam pokaże! Pójdzie w świat! Oddajcie ją, póki czas!
Maria zobaczyła, jak rozszerzają się źrenice Bartka. Wstał powoli.
Wynoś się powiedział cicho.
Irena zamarła.
Co?
Wynoś się! wrzasnął Bartek.
Maria aż drgnęła. Przez sześć lat nigdy nie słyszała, żeby tak krzyczał.
Co ty, synku teściowa zaczęła się podnosić, chwytając się stołu.
Nie jestem twoim synkiem! Bartek złapał jej torbę i rzucił ją w korytarz. Nie chcę cię tu więcej widzieć! Oddać? Dziecko oddać?!
Porównałaś człowieka do rzeczy? To moja córka! Moja! A ty ty
Dusił się ze złości.
Ty jesteś potworem, nie matką! Wracaj na wieś i licz swoje czyste dzieci. Ale nas zostaw w spokoju! Nigdy tu nie wracaj!
Z dziecięcego pokoju rozległ się płacz. Maria ruszyła do drzwi, ale zatrzymała się, widząc jak twarz teściowej się zmienia. Czerwień ustępuje szarości.
Irena otworzyła usta, łapiąc oddech jak ryba wyrzucona na brzeg. Ręka, którą trzymała się za serce, kurczowo ściskała sukienkę.
Bartek wychrypiała. Pali Jak pali
Osunęła się na bok, przewróciła krzesło. Huk upadku wymieszał się z płaczem dziecka.
Maria zadzwoniła po pogotowie. Bartek klęczał obok matki, trzęsącymi się rękami rozpinał jej kołnierz.
Mamo, oddychaj!
Irena charczała.
Lekarze pojawili się błyskawicznie. Z progu ratownik krzyknął:
Zawał. Rozległy. Nosze! Szybko!
Gdy zamknęły się drzwi za lekarzami, Bartek usiadł na podłodze w przedpokoju, opierając się o ścianę. Patrzył na zapomnioną przez matkę chustkę, leżącą na stoliku.
To ja ją doprowadziłem? spytał.
Maria usiadła obok, wzięła jego lodowatą dłoń.
Nie. To jej własna złość.
Ale to moja mama, Mario.
Zaproponowała, żeby wyrzucić naszą córkę jak wadliwy towar. Bartek, obudź się! Broniłeś swojej rodziny.
Telefon Bartka zawibrował po godzinie. Dzwoniła siostra, Hania. Potem brat Romek. Bartek nie odbierał.
W końcu przyszła wiadomość od ciotki:
Mama na OIOM-ie. Lekarze nie dają szans. Doprowadziłeś ją do tego, zabij też sumienie! Przeklinamy cię całą rodziną! Nie przyjeżdżaj!
No i koniec. Nie mam już bliskich.
Maria objęła go mocno, czując jak drży.
Masz mnie. Masz Gosię. Jesteśmy twoją rodziną! Prawdziwą! Taką, co nie zdradzi.
Wstała i pociągnęła go za rękę.
Chodź. Trzeba nakarmić Gosię. Zlękła się.
Wieczorem siedzieli razem w kuchni, a córka, uspokojona, bawiła się klockami przy ich nogach. Bartek patrzył na nią, jakby widział ją po raz pierwszy.
Wiesz co powiedział nagle mama w jednym miała rację.
Maria spięła się.
W czym?
Genów nie rozmażesz palcem. Ale geny to nie tylko kolor oczu czy nos. To też umiejętność kochania.
Moja matka miała pięcioro dzieci, a serca w niej jak w kamieniu. Może sam jestem adoptowany? Przecież potrafię kochać Prawda, moje maleństwo?
Położył Gosię na rękach. Dziewczynka chwyciła go za nos i roześmiała się.
Tata powiedziała wyraźnie pierwszy raz. Do tej pory było tylko mama czy baba.
Bartek zamarł. Łzy, które powstrzymywał cały dzień, popłynęły po twarzy, kapiąc na jej różowy pajacyk.
Tata powtórzył cicho. Tak, jestem tatą. I nie oddam cię nikomu.
Matka jakoś doszła do siebie, ale Bartek już z nią nie rozmawia. Dla krewnych stał się zdrajcą numer jeden.
Maria wstydzi się o tym mówić głośno, ale czuje ulgę. Bez wiecznych ran, poniżeń i kłótni żyje się o wiele łatwiej.
Po co im tacy bliscy? Bez nich też dobrzeWieczorami Maria siedzi w ciszy, słuchając oddechu Gosi i cichych kroków Bartka, gdy wraca z kuchni z kubkiem herbaty. W ich domu panuje spokój, nowy zbudowany na gruzach starego. Troje ludzi, których połączyła nie papierowa więź, ale te niewidzialne nici, które splatają się przez wybory, ból i łzy.
Czasem w głośniku telefonu pojawia się powiadomienie kolejna wiadomość z wioski, kolejny gorzki głos zza granicy z rodziną. Bartek odkłada aparat bez słowa, Maria głaszcze go po ramieniu, z wdzięcznością, iż to już nie ona musi słuchać tych wyrzutów. To, co było ważne, zostało tu, w delikatnym uśmiechu Gosi, w jej dziecięcych piastkach sięgających po świat, w geście Bartka, gdy poprawia włosy Marii przed wyjściem.
Z czasem nauczyli się, iż nie geny budują dom, a odwaga brania się za ręce, kiedy wszystko wokół kruszy się w proch. Rodzina nie jest dana jest wybierana, chroniona wbrew wszystkim.
Tamtego wieczoru, gdy ciepłe światło kuchni miękko rozlewało się po podłodze, a Gosia wtulała się w Bartka, Maria poczuła pierwszy raz od lat, iż wszystko, co ich spotkało, prowadziło ich do tej jednej chwili. Świata, z którego nikt nie będzie ich już wypędzał. Świata, w którym ich miłość nie wymaga więcej żadnych dowodów.
Przy stole, wśród rozrzuconych klocków i porzuconych łez, byli w końcu razem. I to wystarczyło.
