Mikołajki w przedszkolu a dzieci z innych kultur – jak świętować razem

Każde imię wypowiedziane na głos – także to rzadkie

Mikołaj i gwiazdka, która czekała na Was – wariant „Grupa lub klasa”

Mikołaj otwiera księgę i czyta po kolei imiona wszystkich dzieci z grupy, choćby trzydzieściorga. Rzadsze imiona są nagrywane przy zamówieniu, więc Olha, Amir czy Linh usłyszą siebie tak samo jak Zosia i Staś. Opowieść o gwiazdce, która czeka na przyjaciół, mówi o wspólnej pomocy, a nie o nagrodach i karach.

Film do pobrania zamówienia do 3 grudnia przed Mikołajkami

Zobacz film dla grupy na Poczcie Mikołajowej →

Mikołajki w przedszkolu a dzieci z innych kultur – od czego zacząć

Grupa wielokulturowa to grupa, w której dzieci wychowują się w rodzinach o różnych językach, tradycjach, wyznaniach lub światopoglądach. Mikołajki w takiej grupie nie wymagają rezygnacji z polskiego zwyczaju. Wymagają, żeby żadne dziecko nie poczuło tego dnia, iż jest w sali gościem.

Punkt wyjścia jest prosty: nie wiesz, co obchodzi dana rodzina, dopóki nie zapytasz. Dwie rodziny z tego samego kraju mogą świętować zupełnie inaczej, a rodzina mieszkająca w Polsce od pokolenia może nie obchodzić Mikołajek wcale. Pochodzenie nie mówi Ci nic pewnego – rozmowa mówi wszystko.

Ten wpis uzupełnia podstawowy scenariusz uroczystości mikołajkowej w przedszkolu – tam znajdziesz przebieg minuta po minucie, tutaj skupiam się na tym, jak dopasować go do zróżnicowanej grupy.

Zobacz też 45-sekundowy zwiastun filmu, w którym Mikołaj czyta imiona dzieci – to dobry materiał do pokazania rodzicom, zanim zapytasz ich o zgodę.

Rozmowa z rodzicami: o co zapytać i kiedy

Rozmowę z rodzicami zaplanuj dwa do trzech tygodni przed uroczystością. Przy Mikołajkach 4 lub 7 grudnia 2026 oznacza to drugą połowę listopada. Najlepsza jest krótka rozmowa indywidualna przy odbiorze dziecka; ankieta papierowa sprawdza się gorzej, gdy rodzic słabo czyta po polsku.

Zadaj cztery pytania i wszystkim rodzicom w grupie te same – nie tylko rodzinom, które wydają Ci się „inne”. To ważne: pytanie skierowane wyłącznie do wybranych osób samo w sobie wyróżnia.

Informację o uroczystości napisz prostymi zdaniami: data, godzina, co się wydarzy, co przynieść, do kogo napisać z pytaniem. Unikaj skrótów i zwrotów typu „jak co roku”. Krótki tekst rodzic łatwo przetłumaczy sobie w telefonie; możesz też poprosić o pomoc rodzica, który zna oba języki. Gotowe sformułowania znajdziesz we wpisie ogłoszenie dla rodziców o Mikołajkach – wzór.

Trzy podejścia do Mikołajek w grupie wielokulturowej – porównanie

W praktyce przedszkola wybierają jedno z trzech podejść. Tylko trzecie sprawia, iż uroczystość jest naprawdę wspólna.

Trzecie podejście nie oznacza „odchudzenia” Mikołajek do neutralnego dnia zabaw. Oznacza, iż uroczystość ma kilka części, a dziecko, które w jednej nie uczestniczy, w pozostałych jest pełnoprawnym uczestnikiem.

Program uroczystości, w którym każde dziecko ma miejsce

Program inkluzyjnych Mikołajek składa się z czterech części, z których trzy są wspólne dla wszystkich bez wyjątku. Całość trwa 45–60 minut.

• Krąg powitalny (10 minut) – każde dziecko słyszy swoje imię w powitance. jeżeli w grupie są dzieci mówiące w domu innym językiem, przywitajcie się jednym słowem w każdym z tych języków – po uzgodnieniu wymowy z rodzicami.
• Zabawy ruchowe (15 minut) – zabawy bez słów lub z prostymi poleceniami pokazywanymi gestem. Pomysły znajdziesz we wpisie 15 świątecznych gier dla dzieci w przedszkolu.
• Spotkanie z Mikołajem (10–15 minut) – część, w której udział zależy od decyzji rodziców. Dziecko, które nie uczestniczy, ma w tym czasie zadanie pomocnika, o czym piszę niżej.
• Robimy coś dla innych (15 minut) – wspólna kartka dla pań z kuchni, paczka dla młodszej grupy, karmnik dla ptaków. Dzielenie się jest zrozumiałe w każdej kulturze.

W części trzeciej dobrze sprawdza się Mikołaj na ekranie zamiast przebranego gościa. Film „Mikołaj i gwiazdka, która czekała na Was” w wariancie „Grupa lub klasa” trwa 8–10 minut. Mikołaj i elf Guziczek opiekują się Gwiezdnym Drzewem, na którym jedna gwiazdka śpi w srebrnym pąku i czeka na przyjaciół. Mikołaj czyta imiona dzieci z księgi, a dzieci machają, gdy usłyszą swoje. Potem wszyscy pocierają dłonie, witają gwiazdkę i pomagają jej znaleźć miejsce, z którego będzie świecić.

W grupie wielokulturowej ta forma ma trzy zalety. Po pierwsze, opowieść dotyczy wspólnej pomocy, a nie oceniania, kto był grzeczny. Po drugie, gesty – machanie, pocieranie dłoni – da się naśladować bez rozumienia każdego słowa. Po trzecie, nikt nie bierze dzieci na kolana i nie zadaje im pytań przy całej grupie. Film zawiera też nazwę grupy, podziękowanie dla jednej do trzech opiekunek po imieniu oraz jedną z ośmiu gotowych wiadomości od Mikołaja. W wariancie grupowym nie ma zdjęć dzieci. Obraz i głosy powstały z pomocą sztucznej inteligencji.

„Inkluzja nie polega na tym, żeby z uroczystości coś zabrać. Polega na tym, żeby dołożyć miejsce przy stole.”

— Magdalena Kwiecień, Kwiecień Academy

Jak opowiadać o Mikołaju bez stereotypów

O Mikołaju najbezpieczniej opowiadać jako o postaci, której historia sama jest międzynarodowa. Święty Mikołaj był biskupem Miry, miasta w Azji Mniejszej, na terenie dzisiejszej Turcji, i żył na przełomie III i IV wieku. Zapamiętano go jako człowieka, który pomagał potrzebującym po kryjomu. Zwyczaj obdarowywania się w jego dniu rozszedł się po wielu krajach i w każdym wygląda trochę inaczej.

Dzieciom wystarczy jedno zdanie: „W różnych domach i krajach ten dzień obchodzi się na różne sposoby, a w niektórych wcale – i wszystko to jest w porządku”. Możesz dodać przykłady, o ile nie przypisujesz ich konkretnemu dziecku z grupy:

• w Polsce prezenty pojawiają się 6 grudnia, często w bucie lub pod poduszką;
• w Holandii dzieci czekają na postać o imieniu Sinterklaas już wieczorem 5 grudnia;
• w części rodzin prawosławnych i greckokatolickich dzień świętego Mikołaja obchodzono 19 grudnia – dziś wiele z nich świętuje 6 grudnia, dlatego warto po prostu zapytać;
• są rodziny, w których prezenty daje się przy zupełnie innych okazjach w roku.

Czego unikać? Zdań zaczynających się od „u nich” i „oni”. Prezentowania kultury dziecka przez strój, jedzenie albo flagę przyklejoną do jego krzesła. Pytania przy grupie: „A wy w ogóle macie Mikołaja?”. Każde z nich robi z dziecka przedstawiciela kraju, a ono chce być po prostu Olą albo Karimem z grupy Biedronek.

Jeśli rodzic sam zaproponuje, iż opowie o zimowym zwyczaju ze swojego domu, przyjmij to z wdzięcznością i daj mu dziesięć minut w innym dniu grudnia. Niech to będzie zaproszenie otwarte dla wszystkich rodziców, także tych, którzy chcą opowiedzieć o zwyczaju z Podlasia czy Śląska.

Bariera językowa i imiona dzieci

Dziecko, które dopiero uczy się polskiego, najlepiej uczestniczy w tych częściach uroczystości, które opierają się na obrazie, ruchu i powtarzalnym geście. Imię jest dla niego najważniejszym słowem w całym programie – często jedynym, które na pewno rozpozna.

Chwila, w której Mikołaj wypowiada imię dziecka na równi z innymi, bywa dla niego ważniejsza niż upominek. Dlatego listę imion do filmu przepisz dokładnie tak, jak podali ją rodzice. Film odtworzysz na telewizorze, projektorze, komputerze lub tablecie; plik MP4 w jakości 1080p przychodzi e-mailem w ciągu 48 godzin od zatwierdzenia i płatności, a zamówienia złożone do 3 grudnia 2026 są wysyłane przed Mikołajkami.

Gdy rodzina nie chce, by dziecko brało udział

Odmowa rodziców nie jest problemem do rozwiązania, tylko decyzją do uszanowania. Nie przekonuj, nie pytaj o powody i nie proponuj „żeby tylko popatrzyło”. Zapytaj za to, na co rodzina się zgadza – bardzo często okazuje się, iż na zabawy i wspólne robienie kartki tak, a jedynie na spotkanie z Mikołajem lub paczkę nie.

Dla dziecka, które nie uczestniczy w jednej części, przygotuj zadanie o wysokiej randze: pomocnik nauczycielki, który przygotowuje materiały do części czwartej, fotograf z zabawkowym aparatem, opiekun kącika z książkami. Zadanie powinno odbywać się w sali lub tuż obok, z dorosłym, i wyglądać na wyróżnienie, nie na odesłanie.

Jeśli rodzina rezygnuje z całej uroczystości, uzgodnij z dyrekcją opiekę w innej grupie i uprzedź dziecko dzień wcześniej, spokojnie i bez tłumaczenia się przed innymi dziećmi. Gdy koledzy zapytają, wystarczy odpowiedź: „W każdym domu świętuje się inaczej”. Po uroczystości dziecko wraca do grupy bez komentarzy – i bez pocieszającej paczki, o którą rodzice nie prosili.

Zdarza się też sytuacja odwrotna: dziecko bardzo chce uczestniczyć, ale boi się samej postaci. To osobny temat, niezwiązany z kulturą – opisałam go we wpisie dziecko boi się Mikołaja w przedszkolu.

Co polecić rodzicom na domowe Mikołajki

Rodziny, które dopiero poznają polskie zwyczaje, często pytają nauczycielkę, „co się u was robi 6 grudnia”. Możesz odpowiedzieć krótko – drobny upominek rano, często w bucie – i podsunąć formy, które łatwo dopasować do własnego domu, bo to rodzic decyduje o ich treści.

Rodzicom, którzy chcą zrozumieć sam zwyczaj, możesz polecić wpis Poczty Mikołajowej kiedy są Mikołajki oraz poradnik co włożyć do buta na Mikołajki.

Najczęstsze pytania