Zdobył najwyższy szczyt Australii i pomagał głodującym Irlandczykom. Wielki podróżnik z Poznania doczekał się pomnika

codziennypoznan.pl 1 godzina temu

Nowe popiersie stanęło przed siedzibą Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM. Lokalizacja nie jest przypadkowa – Strzelecki zajmował się geografią, geologią i naukami przyrodniczymi, a wyniki jego wypraw miały istotne znaczenie dla poznania odległych obszarów świata.

Pomysł upamiętnienia podróżnika pojawił się wiosną tego roku. Z inicjatywą wystąpił Janusz Tomaszkiewicz, prezes poznańskiej firmy Envirotech, podróżnik i pasjonat działalności Strzeleckiego. Zaproponował ufundowanie jego popiersia i ustawienie go na terenie uniwersytetu.

Jak wyjaśnia prof. Grzegorz Rachlewicz, dziekan Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych, przedsięwzięcie uzyskało poparcie rektor UAM prof. Bogumiły Kaniewskiej. Następnie dziekani dwóch wydziałów związanych z geografią skierowali odpowiedni wniosek do Senatu uczelni, który zaakceptował go podczas majowego posiedzenia.

Wykonanie pomnika powierzono prof. Wojciechowi Koronowskiemu, rzeźbiarzowi z Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu.

Historia bohatera nowego pomnika rozpoczęła się 20 lipca 1797 roku w Głuszynie, która w tej chwili jest częścią Poznania. Trudno było wówczas przypuszczać, iż pochodzący stąd chłopiec stanie się podróżnikiem znanym na kilku kontynentach.

W latach 1834–1843 Strzelecki odbył samodzielną podróż dookoła świata. Odwiedzał Amerykę Północną i Południową, Oceanię oraz Australię, prowadząc badania geologiczne i przyrodnicze. Interesowały go między innymi złoża surowców, klimat, roślinność i możliwości rozwoju rolnictwa.

Największą sławę przyniosły mu wyprawy po Australii i Tasmanii. W 1840 roku zdobył najwyższy szczyt Alp Australijskich, który nazwał Górą Kościuszki na cześć polskiego bohatera narodowego. Nazwa Mount Kosciuszko funkcjonuje do dziś.

Strzelecki badał również region Gippsland oraz geologię Nowej Południowej Walii i Tasmanii. Swoje obserwacje opublikował w 1845 roku w obszernym opracowaniu naukowym „Physical Description of New South Wales and Van Diemen’s Land”, zdobywając uznanie międzynarodowego środowiska naukowego.

Nie tylko odkrycia geograficzne przyniosły mu jednak rozpoznawalność. Po powrocie do Europy zamieszkał w Wielkiej Brytanii i zaangażował się w działalność humanitarną. Podczas wielkiego głodu w Irlandii w latach 1845–1849 organizował pomoc żywnościową, szczególnie dla dzieci dotkniętych katastrofalnymi niedoborami żywności.

Za swoją działalność naukową i społeczną został uhonorowany licznymi brytyjskimi odznaczeniami.

Paweł Edmund Strzelecki zmarł 6 października 1873 roku w Londynie. Dopiero w 1997 roku jego prochy sprowadzono do Polski i złożono w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu.

Pamięć o podróżniku przetrwała także w nazwach geograficznych. Jego imię noszą między innymi australijska pustynia i pasmo górskie, a także inne obiekty przyrodnicze.

W rodzinnym Poznaniu upamiętniają go już tablice w Głuszynie, przy kościele św. Wojciecha oraz na Domu Polonii przy Starym Rynku. Pomnik Strzeleckiego znajduje się również przy dworku w Koszutach.

Nowe popiersie przed Collegium Geographicum dołącza do tych miejsc, tym razem bezpośrednio w przestrzeni uczelni, której studenci i naukowcy zajmują się dziedzinami rozwijanymi przez słynnego poznaniaka.

Idź do oryginalnego materiału